Literarishe bleter · 1925-11-06 · 79 (6.11.1925) · p. Seite 222

79 .זא ליטערארישע בלעטער 222 שטײנן זאל די ששימע אדניערע םרן א־ונש. אק קומען ד גערעכשיקײש *־ים־נרכנש, און צודק ױך װײזן אינזער איישלײזונ־. נ־ז אוזנש. שמײני זאל ד פאששן׳פײן םון א־זנש, און קושען ד שארגעכ־ננ אונזערע *ײ־מא־גנש, זװן צודק ױך וױיזן א־נזעד ק־עכץ דערהערש נ־ז אװנש. .שנױינן זאל דער אנדענק אונזערער םון א־נש, און ק־ם־ען א־נזער כאר׳געזאנג פדישארגוש, און צודק ױך װײזן א־נזער פראכש ב־ז אװנש. ששײגן זאל דער דא־־ן׳קל׳אם א־נזעדער עץ אװנש, א־ן רךטען - א־נזער פדיד׳געזאנג םדמאוגנש, און צוריק ױך װײזן א־נזער פראכש נ־ז אװנש״. (״יעלו־, תרטנ־נו מערכ״. ז. 61>. י איך האלט, שיװאלש געװען וױכט־ק װידפען אן א־יפשירלעכע אפשאצונג רי כדרבילעש או־נעט, אזא אםשאצ־נ־. האש דן אנדענק בשד פארדנש. אבעד אם־לו בלו־ז פון ד געב־אכשע ששעלן קען ײען שוין יאק־מען א באגריף װעגן דער דז־קער, אדג־נעלער אר׳ בעט, װאכ א־ז דדכן כא־׳דער׳צ״ש-םא־ששארגענעפ חײפ ששע׳ דעדנםד־ן אפגעשאן גע,װאק: עד האש ,־ױדקלעך בא־י־כערש ד ײד־שע לישעראטו־ מיט א א־נשעדעשאנשער ארבעש. _.. ריש םאדכש גענענען זײ צוש אחץ״קודש א״נצוששילן בעם און צא־ן א־ן דאש פאלק דינש ד.אנש ב״.האנש דנגלש ז״ אדש וױ ריש א מױער-װאנש. א־ן ה־ סון ה־מל ד באנל־ק מ־ש דײן דער- בארערדדן יליק.נ־ט געששהו־כלט מיש דער צדנג, ניט געםלאנ- טעדש א־ן ד ד־ד, נ־ט צו שאנד געדאק א־ן באטדױ. א־ן ניט פא־שערש ד אנדע־עי א־ן זײעד האם;. א־ן ק״ן װארש זאל דער רויל נ־ט א־נסר־־ק, װאם קעגן װילן ד״נעש, װי טיר װיישן װאויל, אז װעמען דו באגנעדיקשש - דער איז שוין באגנעידיקט, און װערען דו דערבארעםשש - איז ער שוין דערבארעמט״... ... ״זאלן ד,־ך מיר נ־ט צו שאנד װעק ד האסער דינע, נאט דעד הא־ צבאור,, און זאלן דורך מיר נ־ש פא־שעםש װערן די זוכער ד״נע, גאש א־ן האר פ־ן םאלק יש־אל־. <ז. 473). רי ררדבילעש ־,פ־לות-א־בערזעצונגען דײזן א־נז ק־אר, אז מ־ר האבן צו מאן מיש א ד־כטער, מ־ש א םענשש, װאש האש א א־יער צו ד,ע,ץ שײנע קלאנגען. ד גאנצע אדבעש שש״ש א־נשעץ צ״בן פון נאגאבשער דבשעדשעד א נשו־ציע, ם־ן נעם־ל םאר מאש א־ן פאדש, םון פא־ששענדענ־ש פאץ א־נש־מען קאלא־־ש ם־ן דער ײד־- שער תם־לד״ נאר א דכשער, נא־ א ק־נששלעד, האש געקענש םון א־נכער ז״ן םעדער אםערבדענגען אזעלבע שורוד., בל״ננד־ק דערב״ םול- ששענדיק געשרײ דעש טע־קשש־: געבעש פון אװנט, װײ-געשר״ פר־מא־גנש, א־נזער ז־נגען י־זן אװנש. ״ששײגן זאל א־נזער און קודען - אונזעו און צ־דק ױך װײזן זשארזש זשירארד װעגן אנאטאל פראנסן - ד מענטשן םון דעד זעלבער תקוםה זײנען שכענדק ניט פ;ײק דאס צד פא־ששײן; ד גו־ו־שע קינםשלער װעץ ששענדק שלעכש אפגעשאצש גלײך ב״ם לעין אדער באלד נאך ז״ער טויש: נערט זאלא, ראפאכאן, לאשי. - עש איז אמת, ד װערק םון אלע נוװישע קיגשטלעד װע־ן גוש פארששאנען דורך. אונז ערשש דאן, װען ױ צ״ש םון ז״ער שאםונג טדעש אפ םון א־נז. איע־ מען באשולדקש איצש םראנכן, אז ער א־ז א קאלשבלוט־קער. לו־ט ד מאטעדאלן, ,װאש איך ברענג א־ן רײן בוך, קאן מען זען, פארקערש, אז עד איז געװען א עמ- ם־נדלעבע און ב־ז־זנד־קע נאשור. אגב, א־ז ער געװען ד גושם- ק״ש אלײן. רען שענהש או־ך, אז ער איז געװען א םו־לער, אז ער האט ױער שפעט אנגעהדבן צו שױיין. פא־קע־ט, א־ך בין ז־כער, אז שױן פץ 15 יא״ האט ער זיך פא־נזמען מ־ט שאםונגש׳אדבעט און אז נאך אין זץ װגנם ױנען ארפנעק־מען אין איש ױ װערש, װעלבע עד ד,אש פארענדקט אלש דערװאקשענע־. אויף ױן גאנצן לעבן האט נעהאש א געװאלדקע השפעה, .װאש ױן פאשער האש געהאש א בוכהאנדלזנג. ער האט א שך רער צו פארו־אנקע־ן ױן םאטער, װי ױנע לערער. צו 25 יא־ האש ער שדין פא־מאצש ױ זעלבע אנשו־ונגען א־ן קענשענ־שן, ,װאש צ־ש ס־ף פ־ן ז״ן לעבן; ױנע אנש־ײנגען האבן דך במעט גא־נ־שש נ־ש געב־טן: לכתח־לה ד אנטיקע צ״ט, שםעטער דעד ד\־\ י״ה ריט ראבעלע, דער 11־ו\ מ־ש מאליערן, דער חזיי־ץ. י״ה א־נגאנצן; לשוף א־ן >:ז\ י״ה װיקטאר ד,וגא, אבער מען קאן זאנן, אז עד האט דעד דק״ ל־י געהאש ד אנש־קע צ״ט אין דעם תזעצ י״ה, עם א־ז געװען באמת זץ יארד״־נדערטער, װאם איז געװען לײדנשאםמלעך און געצנױנערשער, זד ער. צ־ש ע־ששן יארצ״ש פ־ן אנאשאל ם־אנש האש א פ־אנצו־זישער ש־ײבעד שא־ענכא־1 געהאש א געשפ־עך ר־ש זשארזש זש־ראדד, דעש רהבד פץ דעש בוך ״ױ ־וגנש פ־ן אנאכאל פראנש״, װאש א־ז ערשש ערש־נען א־ן האש א־צש א ג־ו־ש ע־פאלג א־ן םדאנק־״ך. - ד קאלטק״ש, - האש געזאנש זשא־זש זשירא־ד, - װאש רען ,װ״־ש איצש א־ו־ש צו אנאשאל פ־אנש, םא־שאפש מ־ר ג־ויש עגר־׳נם־ש. פאד מ־ר א־ז ם־ל רעד פא־ששענד־עבער א־ן ליבער ד ם״גשלעבע באצ־ונג ם־ן ד א־ררעאל־כשן, ,װאכ ז״ האבן א־ו־ם׳ געװ־זן צו אנ. פ־אנש נאך ױן שדש. א־ך האב עדשש א־בעדגעלײענש ד אנקעשע פ־ן העג־י ראמבא א־ן פיע־ װאדילאן װענן ד־ ם״- סשעד פוז רעד װנגער ל־כע־אש־ד און א־ך פ,־ע־., סארזיאכ א־ז אנ. ם־אנכ דארש במעש ניש דע־מאנש. אנאשאר פראנש ,װידק־ננ א־יף דער שם־אך א־ז א־רגעה־יער גרו־ש, נ־ש װײל ער האש זיך געששעלש םא־ א צ־ל נעין לעק- צ־עש פון ג־אראש־ק, :־<״־ פ־גװש רעדםאר, װאכ ער האש א־ן \\ י״ה גע־עדש ס־ש דער שפ־אך פון זזזיוץ י״ה. אזן א־ך מײן אז ױ נד־כע א־־נ־נאל־ם־עש םון א. פ־אנש באשש״ש אין דעש, ,װאכ ער האש פא־ד־ש א־ן דער צ־־ש ם־ן אװ־אצ־ע און ,־אױא דעכ שש־ר פ־ן ד בתב־ם אין זודוצ ה־נדערשער. - א־ר װײשש, דער ע־ק־ האלש מען און מען װא־םש או־כ אנאשאל פ־אנכ, אז ער א־ז נ־ש א־שועל. - איך פא־שש״ עש נ־ש. אדרבא, ד־ ם־בע־האםשע תק־פה, א־ן װעלכעד מ־ר ל־עין, װאלש געדארםש א־יגנשלעך א־נז צי טדײבן צ־ זובן א מין מקוכ־מקלש א־ן ױ װע,־ק פון אנ. פ־אנפ.. אנכ, קאן ױן א־ט שאפן זײן ג־לש־ק א־ן אלע צ״שן. א־נשע־ דער פארש, ,װאש רענלעך אז ד א־ז פארעלמערש, דארף מען קאנען געם־נק דאש באשטענױקע און א״ב־קע.