Literarishe bleter · 1925-10-09 · 75 (9.10.1925) · p. Seite 162

75 162 ליטערארישע ילעטער *ין גידנוםעשם קוגלם *יגם ם*ר * סענסאזיןנעלער ■ר***ס ױעגן דעם מאדד םון ג פראםםיטוי־טע' *מ*ליע לײדער. *יר מעידער זקןליםש>ני האט אינעיגעגענן ז־ן סע-טײדיקע- *■עקל מיט מאנוםקריסטן םון דראמען *ון לידער, װ;>פ ער האט געש־ינן *ין ונםיםד״ מיס דער נקטה, עי יאל יי דאזיקע ז*נן *רויסגענן. דער *דװאקזם האט פוין געםונען * םזרלעגער םײ ד־ סענסגעיאנעלע װערק םון מעריער. *ין װין *יז די סענ נעשםארנן דער נארימסער *■ערעםןיקאמ• פ*ניסט לע* ם*ל. ס*ל איז נעװען *ײנער םון די מזלדיקםםע *עערעסן-ק*מ■ ם*זים*ין םין די לעעטע י*רן. רעדןוקזניע־מיטנלידער: נחםן םייזיל, םלך רסװטיש רעפערעבטן־קרײז שטעס, װ*ם װיל< אײנ*רדענ*ן רעםער*םן םון ד״ר י. ק ר ו ק, דארםן דך װענדן אץ אונזער רעםערענסןיקרײז■ םעמע•. לאםאל און היינע (עום ססנ-יעריקן ױנילעום םון ל*ם*לן). טעזן: נ) .נעטער־דעכערונג״ *ון דער געניום םון דער םעײזענלענק״ם, 2) ל*ם*ל *ון הײנע *לם ײדן *ון גרינן, 3) דער ס**י*ל-םסי*ער *ריסם*• קר*ט *ון דער מ*נ*רניםםיםער *נארניםט, 4) ל*ס*ל, ם*רקס *ין ניסמארק. הײנע — נע-נע *ון נ פ*לע*ן. 5) ל*ם*ל *ין דער װיםנש*םט *ון *ץ דער *רנעטעיט*סס. ה-נע *װישן דער רעװ*לו*־ע *ין דעם קונםם־*עז*ריזם. 6) הײנע דער נעניום םון דער לינע־ליריק, ל*ס*ל דער נענױס פון די דורכ• געלענסע לינע-עפ*פעען. 7) ל*ם*ל _ די װילנסשטפרקםטע *ון הײנע די װילנסשװפנסםע פערזענלענקײט,׳ םון עז־סן '*יהונדערם. 8) ל*ט*ל *ון הײנע װעגן הוס*נים*ריזפ, לינע *ון קונסס. 9> ל*ם*ל *ון די ניעפין ה*ס* םעלד *ין העלענע דעניקס■ הײנע *ון זײן ס*טילדע. 10) דער *ונסערנזנג םון דער *לטער װעלם *ון די דעװ*לו*י*נערע שסורעטס. 11) דער גענונדע• נער לײנ *ון דער שםפרננדיקעד פראםעסײ. רעפעראטן מלך דאװיטש: 17 אקסאבער—ביאלאיפאדלאםקא 23 ״ זדזנסקא־װןילא 24 ״ ס^סו,)לנע ד״ר םיכאל װײמןרט: 4 אקסאבער _ זשירארדאװ ד״ר א. גליקדמאן: 3 אקטאבער — בריםק סנ ״ — גאסבץ לפא םינקלשטײן: 4 אקשאבער— יענדזשעװ ש• י• סטוטניצקי: 3 אקטאבער— ביעלסק. פ־ץ מארקיש: 3 אקםאבער— נײ״םאנץ 4 ״ _ בשעפישל 5 ״ _ פאשציםק 6 ״ _ כשאנאװ 7 ״ _ סאנאק 8 ״ — סאיביאד סנ ״ _ סקיערניעװיץ 11 ״ _ פרזזשאני. מלך ראװיטש: 3 אקסאבער— גדאדױסק. 4 ״ _ סעראצק 10 ״ — יאדאװ רשימה פון די אבאנענטן אויף אלע נייע אויסגאבן פון פארלאג ב. קלעצקין (זע *נ*נם ״לים. נלעטער״ ניםער 74) 12) ביבליאטעק ״י. ל. פרץ״ בײ דער געזעלשאפס ״ װע״, יענדזשעוז 13) כוױקאליש־ליטערארישע געז. ״ײדישע קונסס״, שעדלעץ 14) ײדישע פאלקס־ביבליןןסעק ״שלום־עליכם״, קארזװאנק 15) ביבליאסעק פון ב. װאקסמאן, זשירארדאוו 16) אברהם זײנפעלר, קראקע איבסערעםאבם איז זאבגװילם א?§ריזס װעגן ד*ר ביכל אין זײן?בס^ער: די ביבל איז דאך א מץ אנסןלאגיע, א אויסגעקליבן װערק, צוזזוסענגעשסעלס אונ״ סעי דעי• י-עדאקעיע סון א קאלענױם. ײ ביבל איז די מעי אייסגעקליבן װי דאס פאייק, ױאס האס זי געשאפן.. לגביד י. אפאסאשי, װ#ס װײלס אינס עםלעכע טעג אץ װין, איז ערגאניזירש געװארן דעס 26 סעפסעםבער אן אװנט. אין דער ^װינער םןזיגענ״ עײסונג־' איז דעישינען א גײעסערער *רסיקל װעגן אפאכמשו פון זײן ד־יטשן איכערדעןיער ד״ר ז־גפריד שגױץ. די נייעססע כיכליאסעק פון דער װעלס איז די פארײעד נאגיא־ נאלע ביבליאסעק. זי צ־ילס פיר מיליאן בענד. די גװײמע גרעסטע ניכליאטעק אץ דעי װעלס איז די נאגיאנאלע ביבליאסעק אין װאשיגגסאן, װאס צײלם קרייב צו דרײ מיליאן בענד. ס. װינינגער פין סשעי־נאװיץ ד.אט אנגעחויבן ארויסצוגעבן זײן גיויסע ,״ײדישע נאניאנאל״ביאגראםיע״, װאס אנסהאלס די נעמען סון אכס טוײנס כאלואוםטע **דישע ©ערזענלעכקײטן. דאס גאנצע װעדק װעס אנסהאלסן קרוב ססמ זײסן. די ערשסע נױײ העפסן זײנען שוין ערשינען. דאס גאגנק װערק דאײף ז־ין פארשיק אין סוף 1926. אי װילנע װעס די סעג געסײעיס װערן דער 20ײאדיקער יובייײ סון באליבסן ײדישן ארסיםס ש. קופנער. ד<ר לאדזער .הזםיר׳״ םײערס בקרוב זײן 25״יעריקן ײכילײ. מים די ערשםע יאין פץ דער סעטיקײס םץ דערראזיקער איבםםיםוניע זײבען ענג פארנונדן די נעמען פץ פרץ, אש, נאכבע״נ און א גאננע רײ באריססע ײרישע ש-ײנער. די אינס קע באדײסונג פון לאדזער ,״הזכדר״ םאר ד;ר ײדישער ליסעראסור כא-אקײערילירם דער םאקס, אז די אײנלאד־בג צו דער ױבילײ״כא• ראסינב איז בעשרינן כלויז אץ הויליש... + נױ״יארק פארמ גס אינש דרײנן ײדישע טע&סערן. דרײצן—'1א• נדר כאסש אױסרעכענען ז״עיע נעמען: 1) מאריס שװארנס ײדישע• קונסס״ סעאשעי, 2) שילדקײ סס סעאס<ר, 3) אײװינג פלײס, 4) סעקאנד עװענײ, 5) נעשאנאל. 6) געבילס, 7) ני־ענד, 8) אמפיאן, 9) ליכערט*, 10) ליריק, 11) האשקיבסאן, 12) ללנאקס, 13) מעקינלי םקװער. נױ״יארקער נײסונגען אױםרײדנדיק די פערכפעקסיװ פין נײעש םעזאן—קומען נום אויססיר, אז קיץ גיײיסע איכערראשונגען װעלן אויך אין דעם יאר ניט קימען, סײץ דאם קלײנע סעאטער פון רודאלף שילדקי־ויס װאלס װעלן עסעם אויססאן און װי געװײנ״ מאריץ שװארץ. ש ידקרויטם סעאסעד געפיבס זיך אץ זעלכן לאקאל, אין װעלכן עס האפ זיך םארא־ארן געם־נען ,״אמזעי סעאםער״. מאר ם שװאיץ האם אין הײבסיקן סעזאן אד־ינגענוםען עםלעכע פרעמיערן, נװישן זײ א סעריע ביכ• לישע דראמען• אץ כיקאדעשט האם זיך געגרינדעם א בײ ײדיש מעאסער״געזעל• שאפס םיסן נאמען ״סזאסע־ אץ קאמעדיע,־. בי־אש םון דער םעאסער־געזעל״ שאפס שסײמ דעי־ דיכסעד יעקב ששערגכערג, די װילנער סײפע (דערגאבצס דורך דעם באװא־סשן סאלענסירםן װאי־שעװער שיישפילער סאנילעי־) װעס אינ״ סערן פראסעקשא־יאס פץ דער דערמאנסער געזעלשאפס אנהײבן איר הײעריקן װינטער״סעזאן רים א• קאניזננס ״װגס״. .*;.ץ דער טשערנאװינעי .ארבעבער״נײסונג״ איז געװעזן די סעג אפגװדרוקט זײער א פעסימיססישער ארםיקל פון פועלי״צױניםטישן םיער נערל לאקע־־ װעבן דער נוקונפט פון ײדיש אין נםעריקע. לאקער קוםס נום סרוי• עריקן אויםםיר, אז װארשײבלעך זײנען די יאק פון ײדיש אין אמעריקע שוין גענײלסע. י םסעפאן זשעראמסץי ארבעט שוץ א־בעד רעם נװײםן םײל 4ון זײן ראמאן ״ע־יב פרילינג״. ײ סעג אח אין עלםער פון 75 יאר אין בערלץ געשסארגן ד ״ר באװאוסטער דײססער קאמעדיען־ש־ײבער גוססאװ קאדעלבורג. משמעות, זאל שױן אין תודש אקסאבער אנהײבן אין װץ גו שפילן דאס רײן ארישע סעאסעי. עם זײנען דערנו בײסיק 15000 גױסגלידער, װאס װעלן זיך מתחײכ זײן נו קומען אייף לכל רפחות 15 סארשסעייוננען. 6000 מיסגלידער זײבען ש־ין דא. לכבור ־־אובן ברײנין א־־ז אין װין די טעג פארגעקומען גן אינ״ סימער אװנס׳ אין דעלכן עס האכן אנסײל געניםען פמעם אלע פארסרעסער פון דער ײדישער יי־עסע אץ װץ אץ אגאננצ רײ עלסעי־ע ײדישע און העב״ רעןשע שריםסשסעלעי־. שסעץ הארןןנטשיק ואם אנגעשייבן אנײעס ראמאן םיסן נאמען .זימפ״. האפנטלעך װעט דעי־ דאזיקער נאמען אפשרעקן א. מ. װײםנבערנן צו קריגן אץ איס מיס א קאפיםל און ארײנצושלעין דעם ױנגן טאלענסירטן שרײבער אץ א נײעם זומפ.