Literarishe bleter · 1925-08-07 · 66 (7.8.1925) · p. Seite 15

ליטמרארישפ בלפטער אנקעטע םד־הכלען 3. װי קאן מען רערן װענן *וםרירן,?דיג־ נדשט, אז עם ננענקט זיך א גמנצע װאך נןןך ד-עג ױןןדעטקייט םק א פרישן טםער. 4. פיי םיר איז ר$ם די אײנציקע צייטוננ, דזןם איך לײען, װי קאסט איד דא רײדן װענן צוםרידן $דער נישטז 8. איך פין לעצמנם זידער צופרידן. ך, א םראנע ווןןלנז עם נעװעזן דעטאלט, װען טיר װןןלטן נעדאט נןןך אײן ליטעדאדיעזע צײ• טוננ. אןר זענט ןןבער א כן יחיד, םוז נוען זײן צוטרידן... 8• איך כין נישט צוםרידן, װױל יאײעד צײ• מיננ איז אן אײנזרטיקע. 9. איך בק נעװעזן צוםרידן כיו צזם ארויפ• טרלט םון רער םרלערדיקער רעדאקציע־קאלעניע. סז. כ׳װןןלט נעװעזן ציםרירן, װען א־ר װןןלט נ״גט םארנאכדעםיקט רי ם־זןװינץ. 11. צום־־ל־ן. עם אלז .דאך דער אײנצלקער ע־נפטער ם־מז, א. א. װ. רי צוםרידענע וענען, דאכט זלך, נענונ כא• ראקםערלזלרטר־י אוםצופרידעניע, ־אם וענען יע• נע װעלכע װללין אן ואכרעך, װןןם דל בלעטער ם־עלט. םעלעו־ן, װאם זענען זןםט און צום נרעםטן טײל אעו אללין זײער טט בינלאוםט. אונו וענען אבעד אויך טאװאוהט די םיפות שון אט דל אלע םעל־ערן. דער עיקר װערט רא אנ• נעװיון, או רי בלעטער לײדן םון ציםעליקײט. דאם אלז א דלרעקטער פועל-־־צא פון א שזתןדן עקזיםטענץ-קאםף. אונוער צ־־טוננ דארף הץבן שט־מדיק־נ קא-עבםאנדענמן אלן נאר רעד װןלט, ראם איז נעװלם רלכטלק. אבער מלם װזןם פאר אן או־םנאבן אלז אזא זאך פארבונדן? צװיעון זץ ט יי ל װ ײ ז צוםרירענע ז׳ענען דאם רוב נײטמ צוםרלדן ט־מ אוכוער יטטעלוננ צו ■דער ־טס־אכן-ם-אנע. םוין עקסטדעם-ןןעברעלםמי• יטע קרללזן אלו טען נײםט צ.־ם-ידן, אבער אויך שון ללנקם װערן םיר אםט סאלש אויםנ־עפאםט אי־ן םען אלז אטאל אוםצ־םרלדן. נא־ װעגן דעם איו אלן יד־ער אנקעטע דא א באזמדערע פראנע (נומער ד). דארט ד,$ט טען נעדארשט אויםדריקן צו• *־לרנקללט >ןדער נלשט. א נעװלםע ציןל אלז בלוױ טײלװעז צוםרלדן טלט רי בלעטער צוליב אלנע• םלין פאריםטענדלעכע טעטים. או־ך טיר (רעם םו־ װ־לן ט־ר אלך םא־טדויען) זענען בלויז טיילװללי צום־ידן טלט אונדע־ צללמוננ. זי דארף װןרן פאר• נרעםערט, שא־ב־סםינרט, םאד־טענערט, טער םלם• טעםאט־ולרט, זל דארף צוציען ניןך א נאנצע ר־י םלטארמסטער א. אז. װ. נא־ דאם א־ו אל־ן א־ן אללעדע הענט, אונזערע לעוער רעד סאדלאנ טװט זללננצ (רי בלעטער פא־שללננען װאך אלן דא־ גאנץ ה־םשע נעלט• פוט־&ם!). אויך ם־ר, דל רעדאקציע, א־ן טאקע א־נזערע ט־טא־בעמע־ אויך, טוען א״־נזעד תוב. ד־ ־ע־־טשע אנקעט־ע םך-הכל׳ען לערנען אונז ז־י־ער פלל. און דער ע־רך נלבן זײ םלל םוט! עס אלו רא עםלץ, װזןם באנלײט פלט ללבע, װ>ןם קאנטדאל־דט און שאצט אם אויםםערקיאט רל א־ביעמ. רעדאקציע־מלסנ^לדער: ) נחסן םייזי*, םאך רןזוולטש און הללנמ בל איך, דעס אםת כעזאנט, נרשש אל• בעדיק צוםו־לרן. 2, אטאל בלן איך נעװעזן צוםרלדן. (לרוב זענען דאם יענע, װאם װללן אין דעפ א־בערעײן ם.ין דל בלעגוער צום סארלאנ לןלעצקלן וען דוקא א םאדשל־עבמ־ערוננ םון זײ... ראם זענען טטיע אלבערנענעבענע ל־עזעוק הײוםע ליבהאבער םון דער ילדלשע־ ללט־עראטוד אבער נאך םער אן• בערנענעבענע 8א.־עײ|זנר־ם,.. די ,ליט. בל.' דלנען אבער בלו־ז צו איין פארטי־: דער םאר• טײ םון .־־.סר ילדישער לזנדעראטװ־, אין רעם םיט וענען םאױנעקוםען זעלטענע קידיאין: נאך דעם װי דל בלעטער וענען אלבערנענאננען צום פארלאנ קליעצקין און ם׳איז בלויז נוד אײן נימע־ דארט ד״גרװייל דערשינעי, האבן םלר ש ו י ן באקוטען א ב־יװ םון א א־יליקן רבר, או דל ,צײטוננ האט זלך בולט שא־שלעבטערט׳, ועם דעד נ א נ צ ע ו םאט־&ריאל איו נעװעון שוין םון פרלער צונע• ס־־־ט, טײלװללו אויכרעזעצט...) נײע ביכער .* לעאן קאביין - ערינערוננען םון א יידישן דראםאטװ־נ. א סערטל יאר• הונדע־מ יןדיש טעאטער אלן אםערלק־ע. א־ויםנענ־עבן ם־נם קאםיטעמ םאר קאברינס שדי*זן. 1925. ׳ג־שמער באנד - 224 ו. צ־ילט־ער באנד - 192 זללטן. זז.ר. נאטבערנ - יװ־־ן-־שדאל. בילדער און אילנדרלקן. םאו־לאנ וכ יאקובםאן און ט. גאלדבערג. װארשע. 1925. 184 י. א. נ י ם ע נ ז א ן - םעטעארן(לידעוי) םארלאנ .םעחער׳ נױ-יארק. 1925 ס8 ו. י. פיראישניקואװ - נ־עדאנקען אלן ם־ערזן און אפארןזמנן. סארלאז םאקם נ. םײזעל. נױ־יארק 1925. 64 ז. םל 11 עכר י - לבל רהבי הלשון דדעברית עום כל אוצרה הזר שקבלה אל תוכה טחשטות: הארם־ת, דם־ז־ית, הם־ם־ת, היןנ־ת, הרוםית וסי׳. פלקט .־םבאר ב־עב־ית לארב־ע לשונות: נרםנית, אננלית, פולגית ורום־ת על-ידי יעקכ רמכרנ, בעזרת בל־םנ־ם םוטח־׳ם. (די אויםנאבע איז אויפ• נ־ערעכנט אויף 6 בענד־עד. דיעדרללל דער• שלנען דל עחשטע צװלי בטגײנר, 382 וילטן,- פון אות אלף בלו אות דלת, װאר־םיע, תר8'ה). .+ א. ־. נ א ל ד ש ם י ד ט און װ. ל. ר ל ב ק א - יידלשע נעשלכט־ע - םלטלאל• טעד. ל־עדנ־בוך םאר פלטלשולן א־ן העכ־• רע קלאםן פון דל *אלקסש־לן• רײך אי־ לוסטדירט םלט בילדער, א\ן קארט־עב. פא־לאנ ה־דש מ״ץ װילנ־ע 1925 256 זײס;. .^ושפראצוגנען - ארנאן םאר דע־ יידישעד ליט׳ערארישער ױננמ אין פוילן. דערשילנט ״ערן חודש. װארשע. טטער 2. תט־ז-ױלל. 1925. 48 זילטן. 11 אויף רער •־אנע םון אונדער אנקעטע: צל ז־עגט אלר א שטענדלקער, אדעד צמועליקער לע• ל־ער האבן אונז םון 602 בלויז 30 נעעגטםערט, אז זײ וענ־ען ציטעליקע לעוער. אג־יערע האבן אנ• נעװיון, אז םון דעם און דעם טטער ל־יענען זײ ־םט־ענדלק אונזער צײטונג. לרוב אלז דאם דער נ־ם־כ־ ס5 - דער רײבער גוט־ער צום צעגמן יאר• צ־ש םון י, ל. *־ץ. עטלעכ־ע האבן אויך אנגע• װױן, אז זײ הננען נעװארן שטענדלקע לעזער ז־גמ דל ,בלעטער׳ וענען נענעבן נעװארן אלם פ־־עם־־ע צום ,םאם־ענט׳. װללזט אוים, או די םאר• בלללקוננ שון פרײז האמ נלשט םא־בר־יטיע־ט ~עם קרײז לעזער אלן דער פאם, װל םלר חאבן ז־ך ראם םארנעשם־עלט. דל ,לימערארלש־ע בל.' ־אבן א ם־ן ,נ־עשװוידע־רע׳ם׳ לעדער-קרײז, װאם א־י־כ ער װלל ז־ין א ל־עזער סון דער צ־־מילג שפללן רא נלשמ קײן ראלע דל צװאנציק פרוושן. אלן רוב םאלן, אויב טע אלז נלשט אלטשטאנד אװ־־ן, העלםט םען ולך םלט לעזן תװתםותדיקע ג־ר־ערן. און אט אלז א בלנסל נאראקטערלסטישע ־עגטם־ערן אויף דער ־עדשט־ער םרארע אתזערער:! 1. ציללב א־בעטלאזיקײט בלן אלך א צופ־ע• ללקער קויםער, אבער אלך בלין א שטעגדלקעד 2. נישט נאר א ־*ז־ענדיקער, נא־ א זײע־ גא־ענטעד לעזער בין אלך. 3. איך האב אװעקנעװא־שן די ,װיאװ־אםאש• צל ללטעדאצקע׳ און אלך בין נעװארן אייע־ שמיענדלקער לעזער. (לאדז.) 4. אלך בלן א שטענדלקער, אויםםערקזאטער, אלב־ערנענעבעגער לעוער. 5. םלט אלע מעגלעכקײטן בק איך א שטענ• װלקער לעהנר. 6. לײדער, קען אלך םלך נאך נישט םארע• בענען צו אײערע שטענרלקע לעזעד• פאר א פאר װאכן ה.אב איך צוסעליק דאם ערשםע םאל נע• ט־אפן אײער צײמוננ, אלך נין מזועזן איבער• .־אשט פון דעם נוט-רעז־אנלחטן בלאט. (א דאק• םא־-םעד, םון א נרעםערער םראװלנץ-שטאט.) 7. נלשט נאר איך, נאר אויך רי נאנצע פא• פלי־ע םילנע לעזט שטענדלק אײער צײמינכ 8. אלך בין א ישטענדלקער לעזעד, א*ז, װען אלך התנער אםילו, קויף אלך אויך דן ,בלע• גױנ־' און דאך בלן אלך נישט שטענדיק צוםרלדן. (כא-אװטעדלסם־ם פאר דער צונעבונדנקײט צו דער ללטעראטור און צו דעג צײטומ םאר לל• טעראטוד, דנם דעד דאזיקער אלבערגענעבענע־ םרלינט אלז דוקא נ״שט צוסרידן םין אונזער זש־רנאל.) אויף דער צװײטער פראגע: וענט אלר אלן אלנעםײן צוםרירן םיט דעד יאױקעד צײמוגנ? האבן או׳נז םון 602 לעזער 93 נעעגמםערט אז יײ יענען יײעד צופר״דן, 322 צופרלדן, 30 נישט צוס־לרן, 34 איץ אלנעסײן ציפרירן, 105 טײל• װ־יי צופרידן, 4 נעװעון צוםרלדן בלו נוםע־ 44, 14 האבן אויף דעו־ טדאנע נישט נעענטםערט. אין אט זעגען אײניקע כאראקטעריסטלשע עגט• פערם אויף דער סראנע: י• איך בין נעװעזן צופולדן ביז טםער 44 15