Literarishe bleter · 1925-06-05 · 57 (5.6.1925) · p. [Seite]

8 זײטן 50 :ראעזז זיוױיטער יןזרגאנג 1י-1 חו6)<700ו •\ז 8<6 1*19X0X0|<ץ0 816166 16 *2 57 / אילוםטר־רטפ װאכנשריםט פאר ריטפראטור, טפאפפר און קונכט 1925 0:>*ית2€נ> 5 )(6)4ןק ,#0י20?־ו*׳^ מ א ב י ל י י ב צו זייז צוואנציה יאריקז דיכטערישז שאפז און פמנן לײבם דיכםינגע;, א קװאל, װאם םאיט *ןן א הויכן פערז אןן זיין רויש אןז םיף און?די• או; ס־אבםיק סין םארב איז ק־יאםמ. שםארק אלז םאגי רײבם ג־נםיר, או; זײן כשיר אלז שארף .־זי א םעכע.־. א םך שאל דעדשרעקט םען זיך םאר אט ד*בי־ שםארקלס םין זײ; נעםיל, ודאב ברידם םון װלים־ק, און םא־ דער שחרםקךש ם־ן זיין םסןל, װאם כדעדנרם ־אם װןךם סים אזא דעבעריקער קאגמיקדם און םלםער קלןך• קײ׳ם - יאר כיר -גיױיבש ידן ־ער םןך• נלײך - נךניזכ חץ א ,ריריקש־•״, גןך וײ א םײסטער םון ־ער *־א־ס־קוגסט אין םר*וע• נעװילגמיעך אײ רי לידןק בעװילנמ, םען זאל זל באםגען פיס קלייבע .ר.חר1לקע״ מםראףבללםעלעך, סיט זךרעגע ם־אגזן און נעםלאכמעע םרא״׳בעלעך. סאגל ־ײבס ללדלק אײ :למם באצי־כ כימ קדן ב־סמע בלוסען־דײד,;אר .לאניק אלז זדן װארס, סאסיװ און עמךף־נעשרים;, װ• אלד־ל• •עמללנער, םלט אור*ק־א*ז אײ יל בא• שװערם און םלם דעם ח*ען ־דו ם.־; ערר און םוגכ *ם־דישן אײ ױ באראםכ־. םיר, ם־אזאלקעד״ קאװארעב אין שםײנ• העקע־. "א: איגיערע םעגע־ זענען (אױער דארםן זײן> ־ריפזעם אין העק סלד האבן;אך אלץ א סעמיסע;סא*ע בא• י צײנג צו דער שםללעװדלקײש םו; ־ער לל• | ריק, בו דעד שללגכלל־לעקדט םין א | ש״יאגקםיכיק י—ד. סים א ב־יכר אײ ד• שטעקג־•קע יאר. םיד קוקן אויף דעכ נעװיינמלעך סלט א דלבשאםט־שסילכל םון דערװאקםענע םארש־ארצםע אדן מישסדי• קע הא־עםאשגי־עכ צ־ שײגע :עיאקכוע קלני־ע־. אטטוישם באשײ-. ראײקע־י א. מ. סוקס יא• ם*יר :אט אי־ן פאר םענםש־ נעהלי• ליקט זיין ארץ, ־דאב איך םו, אין אייס־ו און רו. שדן שאטן און סײ; שײן׳ םילן װאקפ און םילן ליין 1 מאני לײב װל־ אר־ך ־אם רעםאל אײ הללליק, ־אש •ראפט־ע, ןךלםע רעסםר, װאס צאגקט אייף הליצעדנע סיש־, אלבער אריסעי ב־וי׳ם כימ זאידץ, איבערן םרוקעגעם סעםע־, . איבער דעס ב־עבעגעם קב־ר דאכע־ און איבע,* די םידע, נע־אשענע העגם אלץ. דאם איך םי. אלז זעיליק־ הייליק םיין אימלעכער טדאמ. וץיליק אלר איסלעכע •לכם: - נרסם :אר דזך לייסעדע. םחודע ללבם, רי װילסע ־שװןסט־גד *ן תםייו־״ װאס שםעלצם איר נשסד, אי; רילנע ש־עק אויף רי ראגד; םון םל׳שי אין נעװיילטע עדמער ׳םיד נאט. ■ - װאם װילנען שםום אין זלן שאט בייז, אבער אוגזעדע םלנף .שיבױכ כאנעשען זי כךשם, און דער נעדאנגל םונט םענמש• לעכן נדםט םלט דער ב־יגדקללש םתם נורר װעם איבעריױש־ז אלע איג*קרםן. איבער דעש לעבן קינינמ דער אכדג און די אםתע קינםטלער, ,דאפ ײיער שא■ םווננכ-־ראננ באםלט דך צו נעשטאלסן דאם לעב; אין צי אנםילעקן ידן דשם יעם אמעכ בון נאש, נאר זיי *ולן םינקל ־עם װי די •לחםערנדיקע שוינקײט שון רל ■ איינגעװאקשן אלס נאטלרלעכע אױגגשאשט. קינדער*יארן, די כשוף-םע־נזיזח טון די װינ•:װי דאם פילי״דיקע הא־ץ, אבש־■ בל קײ• סעד־געבם, מען ם׳איז .געגאגבען בײנאכם״ שום יי־ישן ־יבמע־ םיעף איך :ישט סוכם חדד םלסן לאםםעק, װי װאנלגדיקע אזא איבערקװעיש־לקע ריבשאשט, אזע היי• חלזםות, ליינן זיך סאני לײבס ריכמעען ליקע סא־ע־•:: *־ן ־;* גיים *ין די א־י• אויף אונזער נעםןס. םע און לײרגדלקע, זדי נד פאגל ר־יבן. :אן ו—חןע דומוער״טוסוסאג׳ם *ר• < דעלםן םרעפם עס. אז א קיגסטרשר לאר םאלנם סיך מםיד. וײנע חלף״שאי־טע אוען ן:ישט נעשםדײכ־ט דערן פ־נם פילע־ *ן יון ז׳ייץ שםױז<עד.אקט יגיס נעםלט אויף | זיין םעםיעראסעי-ם •ק;ישם אויפ־ויב־ ײין ־־׳/ #נער צוט גוסן אםשסארקכט; דעמ סע; ־אב ילן שאג• לייבם דלכטיגב יעדעכ נעדיכט אלז א :ע• בד שאר זלך• אליכנ־בדײטיקם און דורכנע♦ :ללט אלן שא־צערג־יקן שדער פון זל; נר״יס הא־ץ. ערלעך, שמײי אין ־כםארק. כ*ס אלא שדסכ־נריכאשט ־אםערט ער אוים דאכ דא־מ םון געפלר, שא־ביקע בילד׳האשציד־מ אץ דא־האשטיקע דער• קעגםעגיש, אז די באצייכזגדע *ן זיין לי״ רלק םלט .אראזע״ אײ נעכײנט צוס גר־סםט; שבח םון םלער־, :אגמן סאני רײבןו ץ־ י. אפאטא^זו ן מ§רק*׳*, נחםן נד־זײ יינקסנ ו רעגסס: םיך רןײ־סע. *. י• זינגעד ע- אשת נעװעלמיקן אלבער זייער נײםט. איינער םון זיי איז םאגל לײב. נלויז צאם אס־ז דלנמ ער, םאד רײב! װל ועלםן א רלכםןג־ װזץר׳ם ער :לשיט נעשםדויכלט םון דרויסגדיקז עםעקם אק *ן אגנעכיפענע ל״טעראריימ כאי־־־&כ. ריױליק אײ בר אלם די נץנסם אין דער קששםרער, איר אילנזאםעד דינער, װאם לויערם אויף ־יעד שסום םק זײן נעםיס און וײן הא־ץ םילס יעדן ריר םק א בלקטל אויף א טים. שלק און זלם אין םדויעריק אײ די איינ זאםקדם םהם קיגשםיעד איז זײן אםנעוונ• דע־םעד װעלם. קול צו שעלטן יאס בייזע און כיאמע אי־ שענטשלעכן לען. כב אלז :ישס קיין װײכלעבע םרז־ייה א־ע־ אונעפלגטע בידנעדרעבקלם, װאם באשםיםם ־עס ײשםער סאנל לײב צ• בעעדםן א תדן אטעם *נש לעבן, א יע• ־עם :דנױעםנמ נרעדל אויף נאסכ ־עלם. עס אײ דע־ עקסםאז םינם נלויבלקן, דער םלאסיקער אכמם שון דעד ג־ויסש־ נשםה, ,ז׳אפ אײ דעדד;יבן א־בעוי די בדיאים און דעדנלדעריקמער *ן א שםײ• מלע. װאם אלז שײן און והאם איז םיאישז װאם איז גים אק װאס אלז בײזי םיר בלאגדושן אלן דעד אוםבאקאנמ• סילן װאנ. דל שװעדקדס שק זײן יעב־ חיבם םײן רו. יחד איז דאס -ער סעגםש. •ו^ם ^גבם צװישן אתז און םדאסם טןך״שעג-עך דעס שוזערן צלם אוימן אקםל? דאט ע־ ־עש נח *ן א נאם און רל נשםקײם פון א לאשי קד םראשם זײן נעדאלםיקע לײר *ן פאלם אתזטער אלר םשא און *ן ױין װיי• םלק האקט יעד אוים ק־רמםאל-קלאדע אין שםאל*שםא־קע נעדיכסן, שארף-נעשליםע• נע און ױש-לײכםעדלקע םלס דער בלזט• םארב *ון זײגע אםעע װאתד;. כעװלפ אלז זישא לאנדױ נערעבט, װען ער זאגם, אז םיט דחנאות *ן םלס ליב• שאשס *ו די *ריאים טאי סען זלך נ״שס איו רא א .*ענע ױלס״ *ן גוטכ און א קװאי *ין טיםער םרױערלקײט רוישם בארלםען, אז ם׳אלו נלשם קיין באזונדשרע קײם און סלר םאון אין דער םלנםםער. שװער איז דאס לעבן םון עדלעכע אין הארעםאשנע םענגדס^ שטוט און װלללק *גמן ויחרע שיואישע אריםע הזמם, ריל•• ייק איז זייעד בחימ פלמ זא*ץ און ר־ױ• ליק איז זייער •״ד, אז םען לילזמם םאג• י״בכ גע־יכם, םילם פען אין זלל קלאנן -עם שםוםע; צש־ און דן םיםע סרויערל׳קיים *ח אוגדע־ע םאםסם ואן זײדעס, אזן איך װיים גלשם, צוליב ראב םען דמם איעיכע דלכםיגמק סיםן גאםען ,לײ־ש־״, אלך שםעל סלר :לשם םאר, אד םען זאל םאגי לײבש ,לל״ י״ קאנען דלעען םש א :ינון, םלדן םע; *אל זלל ארייטשרדע; ס*ם ױמ־ םארכםיקײם *!*•**-•מםיד^ אעשיל,. דעס סלימ יזימר; קא^ םאר םלד אײ נישנז קיין װאתדער, ־אב ^אסאשו און ד- לײזדלק תאכ; אר• סעככדק דערםילם אויסשםלנן דעס נײסם י *ן יידלשע דותת אין דייער קןנסטלעחעד שאםן און עם אלו זיכערלעך נלשט קךן צו• םאל, װאס דעד בײסם סונם שםאם האם. אזוי סלאםעגדיק אגגמתדן דאם דיא־ץ י •ון דער ײדישער רלכםוע. נשולם האם י ־ער לעצםמ־ ילדישש־ חאיבן אםנעדו• :עחט וײן שו—עדלעכן ברוך אין רער י ײזץישער בעלעמרלםםןק םען םילם זל שסארק דן צו&ראכנקײם סאס חודב;, אןן די שאםתבע; םון דרד בערנעיסאן, ל. **•**־א, רוד איןנהארן, וג ליעםלן, •־ץ סוו־קךם שן דך־ חאםשםללן און אין ־ער :אסרער יל־לשער דלכר״ונג םון די לעצםע צען יאר. נלשמ :אר בײ די איק־אלנער אזן בל ד• ײ־-שע רשםער אין ■וילן, :אר אויך נײ אזגהס־ש רל דערװלםע־םע מסע־לקאגע־, דבכ נישט טעסאמלש, ם־לט שען דעב ברוך םינט ילדלש•, חמ־בן אלן ־*לערע שאםונבע;. אןן םאג• לײבם דיבםוגג אבע־ האכ שוין םון לאע •דלעד נעלעפם דער גלסט פונס שטאס און זײן הארץ האס שוין פך ר*ג, לאגג, פריזג־, נעבליסיקם אויםן יער*4 ם׳אןז דש־ נריחםער מרבן םון זײן ־עבן, דער בדוך •ון זײן איבש־םענבאצ• *־עכער לייד. דער נײםס •ון דל חרוח ײדן בלם ־;*ע■־, די מאםעם און זילרעם, יענע שרלעבע אדיםע לײס, יאס■ לעבן װי ד* גויםער איינגעװארצלס אןן דער זאםםן• עער שװארצע־ ערר, װאם םיען זיך סלמ שיןןם שישן •ג־ם סא־ן אולסען שם־קל כחים״ בײ זײ שסדאלס רן ודלליקײמ ג־גם בלעכענעם גאסםילעםםל וסיםן ברת• ב&־געם םייש, און זירער תורה״ זייעד ו;ארםסיקײם צופ ב^ךאע^עד א^ זײע־ ״לבשאםם צום םזגם־ש װערה גלשס א־ויס• :עלעדגם םון הײליקע ססרים, גאר אח״ס• :־גאםעסס אןן זליערע םראססע, ערלעכע ר־־ד. און עד, סאני לײב, בלוס םון זײער :־4ים, אויםבעװארצלט אק םארװאנלט, •::גט*אוים אין די םארכםיקע תםילות םון '־:ע דיבםתנען, דעם נלםם םון יענע ח• ר־ת יןדן, ^לם ־גיע•־, באשװפרמ םונם *::נענעם לעבגם־ברוך און נעלײסערם דא־ך טיםן װיכםכ־-צער. טעלה םון א •ײכםעד, נאר די םעלות זענע•