Literarishe bleter · 1925-04-10 · 49-50 (10.4.1925) · p. [Seite]

צום צענטז יארצײט פװ י. ל♦ 9רץ 20 זײכך 1,10 זל. |||| 49-50 סא 001^018ץז 0^0€1(0*8 013X0X0ק 6>8{ק0 *816161 92£|*31'£1|'1 1 צװײטער יארגזונג ץיריע. ■רײסיק 10-ם*ר *ירלל 1925 / װאכנשריםט פאר ריטפראטור, טפאטפר און קונסט־םראנ ן 1925 סומ)6וז*>ו 10 ז!©)*)!,) *רו־פנעבס■: -יד־.עו׳ **■י*נ ב. <. קיעק־ן פרצעס ליטערארישער ירױםה אלע, דער היםל, אלע זיינע באוװיגער און ער אליץ נישם אױםגעשלאםן. ח ז י א ל װאס הײםט׳ אוריאל םיר זענען אן אפגלאנץ םץ דארט. פון אונםן. זײער נעדאנקו מיר זענען קײן עקזיפםעגץ... אם דרײט זיך בארםהערציקײם ארום, געגױגן אין מרערן גענאםן... $ט די ששײםע ערלעכקײם, די נערעכטיקײם פ״ש דער *װערד רײ •־*1'•ויןיי־^רס אץ םים כלעך און האםער... אן אומרעבם — אץ זי פױקס און א־נטן אירע באשעפער םײנען עם דונערמ... װי קוסם דאס אלץ נים אײכיקז צוט אומפארענדערטף און װי קומען צז איגז נעדאנקען און גײ געבױרענע׳■ ח ז י א ל װונדערכארז אץ רער באגערז א ״ ר י א ל א קאריקאטזר פץ שפיאן א*ן פראקירארי גוזאסען... אױך םיץ אפשײן״. ח ז י א ל אץ ער אליץ׳ א ו ר י א ל ער — קעניג אדער פרעױדענמל אלײן הערשער אדער באםעלם זײגע קנעבמיקע העק אדער הערישע קנעכ■, אץ םרעגם: באשאפן א מענטשי באשאםן אוגזער כאשאפער׳ איכערקערן םתסז און דעסגלײכן... פרעזירענם אדער קעניג און װען איבער קעגיגן קעגינ... ח ז י א ל זענען טיר? — אי ר י א ל דער היםל םון דער ערד... סונט קלענםםן גװישן װעלםן... אגדערע היםלען מוזן אנדערע האבן אץ אגדערע היםלם כאוױיגען... אץ נײט עם שלעכם אויף אוגזעי ערד הערם סען נעשרײ און לעםםערונג םק ^רכ שפריגן בלוטיקע שטראמען קענן היםל, םארלאגנט סען הילף... װערן די רערן געשטאפם... און ער — פארשװינדט ערנעץ... םארשוױגדם םץ םענטשלעכן טתים און םיר װעלן נאך אים םארשױיגדן און גישם דערװיסן װי עס גוגײט אין אנדערע חים^ן״. א ו ר י א ל דאס איז עכ. ח ז י א ל װאהז א ו ר י א ל װאס םיך פלאנם, םיץ נײ־געכוירענער שרארצער נעדאנר איז עבן דאם: נישמ זעלכםם אץ נישט םון זיך אץ נישט פאר זיך זענען םיר רא... - ** ■רץיסארםרעם *ױפנעגגמע; כאבתיםק א:; יאר 1912 ידפר פא־כר&כ א*י נוןך אין ע״יױץ נ״ישם דערשינעז). - דןר תוכ ן: - ןץ י ל *רזעס ליגןיסי׳עער ירועזז * ד״איןג 3ין חזיזול ם*ס *יר־ײ •רץ-ב*סר*מזיג31ן — יהומ / *יז םװק? •רץ * קמססיזר *- י. ןו*;ו*סי / טרץ *ין רי חםידיעק *יין• *יןגי? דוד בןייגקלסןז זיי •זוי >יך ר*ב דןרקץגס סרין— ס*רק •*ג*י .ג־י נ*כס ױיסן *יסן ס*רק״ >ץ גיססקויץר יידי״ז קזוס*ר-כן*סקר — 8. ייסוו*ק*וד *רץ זכרוגוח סין דקר סמעיגןװיצץר ײדימקר *•־•*ך־קןגסערקנץ מהתי י מיקזקס / דער ײדיסער דעגקער סרץ— י• ססי*ני1קז / ײןס ■י*יי• *יססן י*בן *ו יײגען ניי ■יזץ ־- י. ם. :י מ*ן םרץ. דער סםיייםס *ין סיגסעםיקער — יין קעניג מין מײנע יכרונות ם י. זיםרןן •רץ *ץ ם*רינ1*ד — ד. י. זילנןרני* // דער *יבןס *ץ י זמנ־ם •ץ י. י. **ץ *ײ ודיינער ײדי6ן ם״יד — ס. * ניז ױ*נען ד*רסען םיר נװן םיס •רעין *ין ױען ר*רםן נדר *מןק •ין >יס -*יסער ק**יזנע / •רנעס ערםסן ייסן*•** רי6ן •רלס, זדגן ןרססן פ#רלןגןר ױן ץריידקןי — גחםן מײדיל / סרץ *ין ודלינן 1. די ױיסנ*ם, 2. דןר רןדנןר— ם*ה ם*י־ס / *ר; *ץ די םיזלק — הןנןך ק*ן / •רץ >ץ די ■יןסכיסע קיגסס ~ י*״ק ליכסעגםסלין / קןמןוחױן *י .נלי נ*צכ *•י#ן *יסן מ*רק• הןגןך קןן *ןן יןר ןן יר*ן — •רץ ס*רק*ס / *ריס *#גריף —כיסה נרןדןדוןן סיף *לז דז נ*צם- *הױן 1ײסיין / ײירסן נר*י*שיק נײ •יזן—זיםן רדזןן •רנעס ניסח *ץ •ןלקססײ *. די^ק דןס ײדיסע קרנד *ײ •ר*ן— י. רונין . •רץ *ץ ר• ןג• גגןר—*. *יםי / 15ױ1- רויזן י#קי• נ*יי־סס / •רץ נרינדןס * דר#ם*שיסן ססידין — סרח *ןרין / זגיונות רןז* י*קס •רץ *רץ *ודיסן יי * דןןן רסה נרןם 1 דן- עײווצםסןר ריגנ -*ברד.ם י*רןיוסק• **רןרקוגגןן *ו וריןם גיסם גןדריקסן נתנייד — *. ק *רץ >ץ •*רסידןנן *•רןצז: הןניןיע — •, •ויל־ס ס ײ.. •י־#נ*ויז*ס י בלייןנסןיד, ריס*6 *. דײסס *, •יוןריסי ח. *1. הירוויץ, ןס*ןר#נסן— י*תק ייריםס* , כי*ניק / 24 *יידןי: •*ץ־ױ*ס*גי*םז, סן•* םןריױיסזידיננןן, סער-־ניןםןר >ץ *נדןרן ס*־*כן״ *ןרסרע־ סן •ין •רץ ױן ידן םןיייין רןםרןדיקזיןס סק סדןרייכן ןדרןסן *. *. יד.. רןםי *יס >יני*י*ל ןןרססןזדס) *דכניגג הזם־זקן ג*לד6-#ג. םר#ג=ענס #ץ י. י •רזזס ליםערןריסער *רי*ה ײןס װערס *ץ גימד •*רע>ןגםייצס נעסינכ זיך *ײיסן •רזעס *•*,רגעניינענע ם#ניכקד־*סן *ץ ײיינער •*רי*ג •ץ נ ■. קיסזקץ. ער *יז נעסרינן םלםיידססיפס מיס •רזעכױרגעבעי• ה*נס. װזרסדנליך *ין יעזכן יןר 6ץ ידן יענן. זע **מערקיגגען •ץ *. ק. ז׳ 4. רעד. פון י♦ ל* ח ן י א ל;קלסס *רדן ב^םעדקס גיסם קיזנעס, ■ויף ױן ן• גײענדיק). לע חןרן פארמאבם, אלע, ױןזס דעם הימל פארבינדן םים דער ערד, ױאם ױאל* נערם זיך אונםן אין רדיך, װאלקן און פלאטען נעװיקלם... אלע רעח״ םען אוגס, אויף דין געכאם פארשםאםם. ג*שם צ^׳םיען אר*ס צו וױםן װאס םיר פילן,, װאם םיר מראכסן, װאס םיר דענקען װעגן לעבן, װאס די פירם דארם די װערעס — די םענםשלעצע. נישם פץ אזנז אראפ גײם כאפעל, און קיץ זעעניש, קיץ םרױם יוערט די פץ דער הײך כאשערם. אזן םץ זײ גו אזנז קיץ געבעט, קיץ קלאנג, קײן לױביגעזאגג, קײן דםץ הערט דך םון אינםער״ קײן וױדעישפעניק אױםגעשרײ. —חזרקס >ורי*5ן •■רסראכס) װעגן װאס? װעגן םײנע רײד? א ן ר י א ל ניעם נעהע־־ס... חז י א ל דײן ׳יםער; — נערזגצלס דײנע א1ינן — מי פין פינססערני׳ם אין ליכם ארײן.״ װז הא■ דײן געדאנק געװאנדערם, אץ װעלכער פינםםערניש נעשװעבם, דײנע ליין ניםערן... א י ר י א ל ■װערע געדאנקען נעהאם... אץ סײן שםענדיק ליכטיקער יעל האפ יז א באווענלעך שודארצער *יגקט גאװיזן... װי פין װײם, פין זײער ױ־ים נעשװיםען. װי די שיפלײט אץ עק פץ היםל א נײכן, דאס עם נײט א שםורם אזן דערװײל — א קלײגער שװארנער פינקם• איםרייק נוגעקיקט האב איך זיך ני א ים און ער װאקסם אין נעװאקסם זיך און ם׳איז פון א-ם א נעדאנק א שװארנער, א שרעקלעך שװארנער אזיםגעװאקםן, און האפ ארוסגעהילם םײן זעל און איר ליכטיקײט פארשלוננען, װי א שװערער װאלקן די זין... ח ז י א ל!,י*דיי,) םערקװירדיק - דײנע כ-לדער אלץ פין יענער היםל״זײם... דער װײםער שטירס, דער װזןלקן װןןס שלינגם די זון...