Literarishe bleter · 1925-02-27 · 43 (27.2.1925) · p. [Seite]

זװײטער יןןרסזנג 8 זי״טן •***> 45 :ױאש־ ח6)816 16*ויו8ח6!!.1 חיסו^^סץץ 6חס>ס>9!ו1 0ז*ס)2ססק 818|<ן0 *2 43 װאכנשריםט פאר ריטפראטור, טפאטער און קונסט־פראגז ו *רסע, סרײכױק 27-סער 6ןנרו?ר 1925 / 1925 ס£€)11< 27 ,ס׳^יחמ׳וס^ דער תיכן: ידילגןר גיסח (מן י#ר ידילנןר 6ילי*ר״ מס)— ײסף יימינסקי היגסץר דזןר גי• גןזיסןר מי*;ר (ודיגן דןר בינץזיסןר ■?עזיען—זו *למי $ זכרינות ײזגן יןקב דיג*ז#ן—ר#ז# יסקס־סרץ ,/ ודי האלס *ס כיס װינלער׳ג יידל^ק קלססיקער אין *מ• ריקע—1. ססןןליאר /-, קינסס, סינד אק מסיס־לסין — םסה גרןזס *על-סחסנויו אץ וואדמא *ין *ין ניןסקיוע — *. י. גרןדיענםקי קרייםאגיסען—דיר םיבאל ײייבערם נח *■*יליזקי׳ס .ז־$ס גלײעס״— םסח לערלר /, *ים לנין נסיו. 6|(לקס*יני• ויערסיסלםן—ס. אנ-וןמםאן / דלר גיױ- םלר כלנ#ג#גן־ז#ל ם#ר רןר ײדיס־ױעלס• לירןי קילסיר־ ד״ר א. גליקסםאן ,/ די סארנרעסנרסע זדםיגגלן סיראזס יסראל רי*ץ . יןס *ניס סץ דעי *רןיײנץ— 3. ר ׳,םןרןרן נאסינן כרןניק 1* *יילנינגןן מץ סעלי ס סרידניאן .י דער אױססידינג סין ,דיצס־ אץ ,*.גסיאל• // ווילנער נוםח האפילפעפ 187: ונלפז. תגורי2ג<מ. םיבןי *אי ווי־בעפ שוז צעגפר*א: בלאדענס 1919—1924. וױצנע. אדויסנענעבז םח צ. ג. ה. 4©!1. װל א אלפע־*ר:ק:ע ״ע• דל נאגצע צגיפ ולף דא. איז אנצו׳ערנלב; אץ ארױמןוונעבן דל נע״ . •טלבכע שוז וללז א־בעפ. — אלר האכ זדד א־כננעפליבפ אלן אונזער נע״-פ־ע- אול האפ :עהאאםז א פ>ןרפץךי;ו:נס־רעדע פארז צ. ב. ק.. נופ. זאא זײז װל אלר װלאס. אז ראס אלז געמעז פאר; צ. ב. * א םוז. דערפלם האפ אלר נאר נליבם אסנעפ־ענפ םנינע ■ ספהות װענן דעש אלנהאי־פ שון ״שוא״ 6ני.ס. — איר האפ טרר אלבערנערלסז ארז פרפז און רערפא- ברז ארד אויסנעיזופען בס אײד װר א םא־םײדרקער פיז צ.ב.ק. נרסס ארר נעהער צו זנמע קרײזז, גרצם ארד האב א ארנפעיעס זרר אנצונעניעז פא־ זרלן ה־לװדע. אלד בלז א זרלסלקער פענפ״ע. עס נררעז פלר או*ר נלתום אז די רעדאקפאר; סױ דעם סזי־פגקס םרם זײערע כווגות. אלר נעם רעס ביר װר ער ירלגס פאר סלר א אםנע־־רוקפער איז אלר האפ סוז אלם הנאה. װארים אלד פוז זאכז אז דר ׳שי־ירבעד סו; *שוי־סנקס האבז אסשי נרספ װרינדרק קארעקפנח נעתגאם; א װערק. װו דער װראנעד נוסח זעפ זרר װר ארז א תזפרני. קײז סר בעלי נים צו אררענעז דעם סול־פגקס װעלז זרר אפ-ץד נריעפ נעפרנעז. דאס ארז גריסש קײז בור. װאס כיעז זעצפ זרר אװעק א\ן יררזעם אלם אױס סון םאוױז ברז םאװל. אזא בוד נעםט פיעז איא6 פח צררס צו צצפ םון רעד ברבער־פאי־רצע איז םען באעסעים אלם דורד אי; םעז יייענט א״געם אךער רעם אנרעדן ארםדקל. נאר אז װויל אלז צו דעם. װערבער װעם פאר*שפץ; אזוי צו יץעגעז רעם ימול״ 9נקס. ברסרעבװררז ,יועפ זרר עעעז םאר ארם א ססרק םוז דער ירדל־ץןןד װררק״ יעבקררפ. ער װעם דערםריז דעם םרםז ערנספ. םלם װעלבז עס אלז דירבנע״ דרונגעז דר װליגער ישול־בויאוגנ. עס װעלז זרר נרשם םאריבפע־ז פאר ארם קײז ברלדער םיז גיױםז םארבעם. ער װעם זרר גאנץ אפם םללז װז אײ א פראװלנץ. װררס םון דר נרױםע *צםעם פלפ זײער םיםל גיז •בםי־ם. דע־פא־ װעפ אױף ארם װררעז םרפ אלנםרדקררם אול הארצ:• קרלפ. נאד װאס האב אלר א סד צי רײדן. אלר זררנט דאר עפעס װרלגער אי. אלי םוזפ בעשעד פאיי םרד פרלז איז םארספסז דעם װילנעד נוסח. — כיייא. זאל זררז װל אלי װללט איז אמילד אויסהע־ז זרך־ צי ־בפא־־. אבר עס זאלז זרר נעםלנעז לעזער דאם װעלז האבז א זדשק ארטנצודררננעז ארן װרי, נע־ נוסח םרפ דע־ הרלז• םיז ..סיי4- פנהס,*. — הלוא*. עם םשר. אז כי/מ פררלבם אלז װרלנע *ר׳ דדעע ״א־לפלק אדעי םעז בויפ *עולז. אלז דזוס געיעלבםע או; כיען האילפ אפז דעם פגקס אוז פעז שרררבס. דערטאגפ אז אלד יץדע רעפ זלר אזא זאד. קגאפ ירדר׳עע קהלזת ײ א"ר קוכיפ אױס. האבז אלבערגעי״עבס צרות איז פררז בישעת דעם קררנ? קררז אגינע אתוץ װרלגע האפ נרםפ נעפדאבס װע;; זאפ־ אען און ארױסנעב; םאפעריאיז װענז דעם. ארן רעבפז ברעז םוז דעי אקיפא־ ציע, ייעז דער חלף אלז :אר נע:ע.; אױפ; האיז. האם װרלנע באװרזז אםילי אפצודדיק; א הרפת•; םץל םוז אלר םנ״ קמ (דר צװג• בעגד ״װרלגעד זאםל בלי בעי,'). אוז װעז עס אלז גגװאיז א ברי װללנער הלס- נעזעײ׳סאםם אדויעעגעבז א נאגצע :טדא — א;ר גרויסז ״פנקס״. װאס אלז װערט דעך נאכיעז אלררו. םנקכ, נל־ספ אגדער׳ס װל פנקס? דאס אלז די קראםם םון װרלבעו נוסח. װעלבעד געװעיפלקפ אלבעד קאי םלםעפז און אלנסםלפוציעס. דאס חאפ דער װרלגמ־ נוםזז בעהײסז דעם צ. ב. ק. באסרלדרגוגנ םאד אירע זריעדע לײדן און י פ־אבכ ארם םאר זײעד המנעדז. םאםער װאלם אויס־, 'שררגוננ. נעםעיפ דר קרנסם׳לעיר״״ע פעז. װאלם, — ארד העי זרר װר ארר בײדע אםפערפ ארר האב א געםרי :רתמ צו דעד זאר• אז װעז אר; צ. ב. ק. װזריפז נעזעסז אנדע־ע םעגכדש;.;רספ דעי חבר ארקס אוז נל׳שס דר חברםע ארגרעק ײאלם רער םאי׳שלא; װענז ארויסנעב; דעם פנקס דודבגעשאל;. או; אנ׳עק. םרר דובפ זרר אז דער צ. ב. # האפ קנרז מ־ירה נלתזס נעהאפ. עס אלז נעװעז עפעס אזוינס װאס קאפ אלם נעגרפ צי אונםערנעםעז אזא אויסנאבזג דאס אלז — דעד װרלנער נוסח. יעדעד גרעסערער סעלע נעראפער האפ די קיבוץ. װאס לעבס און ״1אםם. האם ז?רז םארר׳שיעטגאנראםל־שע םניס. זרר• א״ם איז *שסײנער. קורץ נעי בד םרר יעבם :עװעז חאכדשיבר אג׳אלי באם םרס ברלי־ער אוז םאפאגראםיעס. אבער א •שרל־נעד. א הרנסםלעדלתמר. ד>.ס װאלפ חאםיש נעװעז א שדגעד אנרענק. א זאר װאס לאזס םארגעסז דל ^לסזמלעבקררם. — אררבא ראדדבא. זאלז דער׳שררנעז עפלעבע אזױנע ברבער אוז אימפזה. אח װאס װרלם ארר שוז צ. ב. ק.? םו; ייעז אז ארז ער נעודאר; סא•־ אײר א פארלעגער? רעד צ. ב. ק. ארז א גע- זעלתזאסםלעבע ארנסםרסוציע. עס ארז סיף בל סוף א זעלבסםארישכענדלע:״ קרלס. װאס ער ארז ארויס םאר דער עםענסלעבקדפ סרם א באי־לבפ װענז > מונקעט לכברך ד״ר חײם זשיסלאװסקי אץ ליסעראסן פארײן יצי ©•ייץ *ת ײי• י*סןר#סן יץ זמײ־גזייססן *ץ װ#ר9צ ןי־דנס אדן # גןזןגג*גגס״#1ג#ןס יכגזד ד־ד חײס וסיםי#ײסקי, ווןללןר ס#רי#זם •וילן. *ץ דןזיקן #1נקןם נןסןן ןג-ייי ס#ר* #רד?ג1 קייסירןלן *ץ גןזן?##ססלןלן *רגסםלסײיןס *ץ ן ג#ג*ן ידן ןגגן״ זןןנן ץדיחין •ןיזןניילקדסז, *ו װןילן ןס ירץיץ ס#ג#נדןרגןחיקס ס*ן*יןי7 *דגי#דזנגןן, דןד נ#גקןס װןס סןרקיסןן *ץ לן• ק#י *ין ייסןד#םן *ץ ז*ירנ#ייססן- ##דייץ (סי#ס#*קן 13>, ־נבת ד. סןו־י#ױ ט1 #ײנס. זײן ארבעפ. װען אלר קוםס ארצפ םרפ דעפ. זרלז נוסח. צום װרלגער נוםזז נע״ פארתדײדענע פענית או: קררפרקז *ו חעדפ מ־אדלציע אוז בור. -אס גײע דעם דאזרקז באררבפ, צו דעם ישיל־פ:״• װילנזג װאיס האפ זרר אפגערלס: םיז קס. איז עס א נופער סיםז םא־ אלם, דער אלסער םראדרצ*ע איז קעז זרד א פנים ארר האלם דעם *שול־פנקס נדשס | ברישס ישפנרזז םלס דעם אלסז ס^, זובפ םאר א זשוסז באררנס. נא־ ארי־ בא״ צו ׳שאם; א נײע פדאררציע איז א נײי ע א ט ו א יס ב־על#:=ר,ע 5. א ו פארײז פץ ײדיעפ ייטעראטז אין זעורנאריםמז, װאישע, טיןןמאצקע ז 1 . ־ײיע*•: 21=243. ק ו מ ט 5? ר ד ע ר גרויםער םור־ם-באל פוזדערײדישערפרעסע *טראקציעם: ציג פץ ײדישפ היםטא־ישע און ליטפ■ אץ װעיכען םיװעלען זיך באטײליקן: ליטעראטן, זשורנאליםטן, קינסטלער. *רטיססן און געזעלשאפטליכע טוער. םפעגיעל קאםפאנןרםע ײדישע םאררה־מאטיװז גו די םאדערנע ם ע ג ץ ♦ ♦ ♦ ♦ שבת, 0.1 מ ע ר ץ ײדישע שרלפטםטעיער אין זשורנאל־סטן פון 18ילן. םפעציעלע קינםטלערישע קיאסקן *ק דער ײדישער פרעםע און בוך. רי ,.זיצעי ױןר-ן 1,1,סן ,אכן ךי־ערע :יאסקזכ וויי קזסנדײ• מן 1יס ב,ר.קןוזר *ין 1*ל ■ א םטענ־על געדרוקםע אויסגאבע א. נ. ,דער ײדישער זשורנאליםט׳ םים כילדער אק קאר■■ קאםודן, אץ וזעלנן ה׳נא׳ םלליקן ויך כםעם אלע יאשינםקי סץ 11 *יגדןר6די *ין 10 ןװנר, לײסנט די דױימעדדי׳רע מנאנשן: נילןסן חיץ *י *#קימצן נןר #ץ יןק#ל 6ץ ליסןר#סן-#6דיץ, אנהױב 12 $ו זײגעד בײנןוכט — א:ד וח$י א"ר זאנ; גאנ־ז אםז. :ווד נעפעאם נושם דעד אױפםו £>: דעם :וא.*נקם. זמ אוז םור נושפ קיאר. ע קאם םעז װורקאעד נעז־ארטם האבזאזא כוד אוז *ו יואצם נושם נאווכעד נעיהד. ארב םעז װאיפ ראס םו אוז ראס נעאם £אמי*ם אוי״ אנדמ־ע <א43 — איז אור קעז נושם באנעםעז אם יזזא. זוופ םור פװזל. אוגזנעלוםפעדכז פ־אקפזוױזם. שו■; זשע דעדפאי. װאס םזד זענעז ארלם. םאיז נװר נזשס םאכז יווז םד־הכל פאר דזז־ קאלאםא־ע־ א־. :עם פוז נ**ע םונף יאר. ארכ אור "יפ שױז פאקע אזא ט־אקסושער עעגםש. םא װו םאז־שםײם אור נושם. אז װעז נרשם פאר זוד אאווז. רארפז םו,־ ראם האכז פאר דער ארסעראעכע־ ״עאפ. װו א;עווש־ אוז אמזעד קאעף :אר אנערקענוננ. —אאזם עו רו דו ארםי&־אענע ״עאם . אױב דזז־ ־ורושער שוא אזז בא> ■-•עדם צו נעװונעז רעם קאםף. אװ נושם עום א פנקס אזז האנפ װעם זז כווקו• רעז אורע שונא-ם. םאנז א םדיקנא פא־ װד אאײז — רערעו. זעם אור. װאאם אוד נרײאער פסכים נעװע:. אבעד *ז ־עז םוונם אור ערנספ. אז דער שיא׳פנ׳ י,ס אװ דעך רזנטוקעד וזשבוז־הנפש *ונזערער? װווספ אור רעז נושם אז ־ענן אעועז־ע אגנעײיפאקםע פ־אנז ־עם ער נזשם םזם א סיאז םרא? אזר ־•:רם זזר שױז דו װעים. או װעז םעז רם או־רם פוז שםוב איז װזא זוד פאר■ :םעאז פאר פרעסר׳ג פופ םעז או א ■ם-סובדוקז בנד. םעז פארפיעס זוד.| '■זזױ אװ אדד אוז דעס -םואיסנקס. עד .זם דעם אפוצ־עאז אםת װענז אונזערע ־:שפאאםן, איז װז װוופ אװ דאם פוז ־*־ אעבעדזקער װזרקאעםקיום... — אגז םוז־ דונם יזר. אז דו װעאם;ורם זלר נופ אוז אז םעז דאדף ז:ר| אקע באפועז אוז נאשוזנע;. װעז םעז 1 ננפ או־ױס *ו־םז נאם. װו דעז אנדעדש יאאז םזר נאוװװז אונזערע שואז םאר ׳־ פריונפ אה פוונם, װו נושם אוז זוזז־ע בעסםע בנוײם. אזז זווער נושם אכגדוקז. פוועיאעכז ארסזעז? — 'א. ראס זווט אור נערענפ. אור ז'-)אם באםזז הנאה נעהאס, װעז רער ע ב. ק. װאאפ אונפעדנוםעז א אדם. - '■:׳ב װעאבע װאאם פא־א ־בוקם דו ׳ .׳:סטע איז פרעבפזקסםע סאםזהםז : רו פזנף ־אר שואישאםוננ. א ביד. י קונססאז*־ װאאסז באש־זבז >.א ז־אם;ע. װאס נװר האבז אובע־נעאעבם ~ שיא־ייוםיפוב-ם א<; ז;ר.-־ע פיו• '• ־ענקגיסז. א בור, װאו אנרער װאיםז ״ ־עוואם װענז 'עגע םאנההסז אזז וווי ע־ ארבעס. װען ז" פא״נז נאק־םעז א