Mannheim
Compact Memory

Literarishe bleter · 1924-10-17 · 24 (17.10.1924) · p. Seite 6

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Literarishe bleter
Volume
1 (1924-1925)
Issue
24 (17.10.1924)
Date
1924-10-17
Page
Seite 6 (sequence 6)
Language
Yiddish
Belongs to
journal issue
OCR quality
51% known words query
IRI
…/4795427-8773773-8773806--00174-4795594
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

24 *נ ש א * ר פרי״טימ, דפם 17־טז אר,טאבפר פרעמיערע פון דפר :ר>ןטפםמ-האםעדיפ צ 'פגטראל< טע*טער < װ*רס. י׳־ד. •רס. 1 װינקל לפשנא 1 < טעדעפאן ו;5״[:>י2< א שװארצעד 9) פלעס 19 אינזײר ח־ב צ־ ד־ל אליץ ררארשעררערכראניל. ררעלט כראניק די צענטע ײדישע קרנסט-אריסשטעלונג מ. אפלבו־ם א־נםעיעסאנפ איז דעד קאשפאזיצ•; איז די *קוואדעא אזגסעיז טיםוא ..קז*ר םאפאיעס״שײאן״ אין װעאנן די <צככי אװעקגעיעםעאםע װאסעד־סאדב ניפ א סיבפאסישע נאםע און א קאאא־ײסםי״^•; גאנצקכם. פוז דער אפםייאמג פארפדעם; רוקב זיך ארויס אםבואססטז דער פארםדעם פוז פדר ר. דאס איז אײנס שה די גע־ סםע גיאדעד איז אם דעד אויסשםע־ אוננ. װאס װםזס #רויב. אז דער קינסם־ אער האם נום פאריעפאנעז זײז כיאדעי־. די אאגעםײנע הארםאנישע קאאאדיסעם אוז ספעציעא די אעבהאפםיקגיפ פול םא; — אם װאס םידארף באװאונדער; איז דעם פארסרעם. װאס צײכנפ זיר אויס פוז אאע אנדערע ארבעפז זכגע. איז װעאנע םידאםינייז זײערע אפפ ברו־ דילע אח גרויע פענעד. דאס קאםפאנירן דעם גרינעם היגפערנרוגס םים רער נע־ אער;אםע פה קאײד. די װיבר״רנדע זוז ארום דעם קא5 םוז אפ דער פרוי אוז די אינפערעסאנפע דעפיעקסז, װאס שאםז זיר דערםיפ. ענדאער די באויע םיס קאדםױם נעםישסע סזמעד םוז פנים ניבז א נאראקםעדיםסישע נאנצקנום פארן אויפאי. א אכנםע או; א װאונ־ דעיאער םיאדע נאנצקםס. נײשפ װײניק נעאוננעז איז אויר דער פאדפיעפ פוז פדםאײז ב. א פנים םיפ א אגינס ישםײ״ נעאע. װאמדעדאעד םיאד אוז פוא אויס־ דריק. דער אאנעםײנעד חז םוז נעשםאאפ. װאס װםזם אז דעדויף. אז דעד אדפיספ חאפ שכאדק נעפיאפ די סובפעאקםם םוז אכ דער פדוי, או; אז עד האפ אז אינםענציע צו סיםבאאיזיח די ספעציעי אע סרויל׳טקגיס. װאס איז באזמנעז פיז אזדפיא פאעפ; אוז םאאעדם. װאס נונע דער םאדאנע — איז זי;ײנס פארעגריקפ. נאר םער — גײנפ גענונ אנאאיזידפ איז הינזינפ פק דער קאאאריספישער אויפגאבע אירער. דאס פנים איז קרגידיק. אז *טום אעבנדיקע פארבז. םאנז אז אגינדרוק. װי זי װאאפ :עםאאפ געװעז אויםיטאיםאער םיפ װם• סע אוז *טװארצע פארבז. איז א יעאד. װםא דאס דאזיקע ביאד. א; די פעאע׳־ז. װארפ נעקאנכ בדעננעז זםז אויםאר א סד רום. םיר נײעז יעצס איבער צו דער דע־ קאדאכיװעד אפפײאמנ. װאפ איז אויר ־אב איגכעדעסאנפסכע. אײנגסאער זע־ נעז בםעכ אאע ארבעכז זײנע געשכיצכ אויוי באויז א דעקאדאכיװז יסוד. װעאבער ניט בב דער פצנער קאםביגאציע זכגעד פו; פאאכקגיס, זײער א פאזיסיװז װעיפ א'ז זםז שאםז. איד ביז איבעיצםנפ. אז ס׳װאאפ נעװעז פאר אים נעװאמם׳עז ז*ר אויסשאיסאער צו פאינעםעז םיפ דער ךעקאראפױךעד צװםג פוז קונסם. װײא די נאנצע רינסונג פון זםז פא־ אענס פירם אים דערצו אוםבאװאוספ. עד דאי־ף אבעד קודםיכא זיר אויסהיפז פוז באנאאיפעפ, װאס װגיזס זיר זײער אפכ איז זײנע זאנז. איז רי צײנגמנעז איז אפאבוים א םר *עװאבעד. װי אין פאאערײ ס׳פעאכ דארהז קאנססדוקציע אוז דעם דאזיקז פעאעי־ וױא דעד קינספאער פארסרעסז אדעד םיפ א איניע. װאס נים דד אנב קײנםאא נײעפ. אדעד םיס א כאז. װאב הרנעט נאד אפ דאס נאנצע או; גיכ בםיאא נײעפ דעם נעפאאנםז רעזואפאפ. פדאץ דעם איז פאראז אי; די שער״ באעפאער זגינע א סר םיגעזיע אוז פארי שפאנד פוז סינכעפישער קאפפאזיציע. בעליקס פריז־מון װעז ניזאא דארםז ארונפעי־נעםעז הי 1 אפאבויםס אדבעפ אונטעד א פעסכ; פאצערישן טערסיז װאאט איד כיר נע־ פיאפ אי; נרוים פאראעננהגים. שװער זיר צו דעצידידז. ױאס סיװענס רא איבער. דעאאיזם. עקספרעסיאניזם צי בנאא ..;גיע״ קמבפ? א*ז באא נעגוםעז. םארפ #פ־בױס אאץ. װאס אאזפ זיר אוז אעבט ביבױם א־ םיפז עקספיעס־זמיזם אי םיםן פארםיזם אח בכאא םיט אאע אני דערע ״איזםעז״. װעאכע ער פאריצפײס אביסר צו װײניק. אפאבוים איז דאדורר אױד אין די נםע זאנז זגינע אוםבאװאוספ אאם א־ו זםז פאדב נײנפ ערנער. װי ער איז דאס א*ז רעאאיזם. םיםענ דדײסס זאג;. אז עי א־ז אביסא פ>4־עאפעדפ. דער םאדעיניזם זג־נער איז נײצפ דעד פועא־יוצא פון אז אינעראענז. •צעי פערײצז דדזמ;. װאס זונפ א;כע פארב. כדי א־ז א*•־ אויסצודריקז זײז אידעע. נאי גינעי — אז אויסדרוק םוז פ*גױםז שסדעבז צו דער םאדע, סיזעפ זיר קאאד ארויס. אז יעדעי נסע דינסמנ. װאס איז פאי די נ׳־עספע קאריפעאויצז פו; דער הײנסיקער קונספ נעװעז א שװערע פראבאעםאםײצע אויפנאבזג איז פאי אפאבױםעז נעװעז א קאײניקםט. נײעט דורד געניאאעד אײנםקגים אדעי דורר י םענכיקעד םאאערײצער אינםוא*צי׳ג :אר :אנץ פיבוכ דעיפאד. װגיא איס איםפא״ נידפ בנאא יעדע נגיע פארב. היאיז אבעי נײטם נענונ צו ״פאר* יצפײד• א קינסםאעיײעז פראבאעם. ביי זיד דערםיפ צו 2?מוצז. קמספ אאזפ זיר בבאא נײצפ אויסייײקז באויז פיכ פאיםואז. זי דארף אוז פוז זםז א*נדיי, װידועא. אזױ. אאזא. קוםכ־אױס זרז *צםחץ־הירה (א קאםפאזיציע םיס א ספעציעאז כענדענץ פוז פא־ם) נײצם;עאוגנע;. ךעי גײבט בואפער פאיםיזם א*ז ־א נײצס בבח צ? פאדדעקז דעב הינקנדיקז פאים פח י־עאאיזם. אױסעד דעם איז אוםפאדיצפענדאעד די ייזיקע. 5 םאא װי דעד קאפ נרױסע או; פאאקאב נאפודאאיססײצע האנפ, װאס האם קײז *שים *צײנות נײנפ צז א קאכיםאדצ־ע םיפ א דרגיעקײבז פאים. פוז דער צװײפע־ זםס דעיםאנכ אכ די קאםפאזיציע אינגאנצז גענוםעז *צכאדק א*ז הירשנבערגפ ..נאות״. איז נאד םיכ דעם אײנעב ר>וייה*ואז חאום. ױאס דעד נדויסע־ יעאאיסס הידץמבע־נ האכ :ענעבז אונז אעבעדיקע םענסיצ;. װאס רבסז זיר פינוכ פון ךעי אגיװנכ) א׳־ױס; הי אפאב;*םס פינורז אבעי זעעז י אויס. װי םאריצידנדיקע העאצער. דאס 1 איז אאץ. װאב ביקא; זאנז װענז דעי נײעד קמסס זםנעד. א סר בעסעי זעפ אױס אפאביים א*ז זם:ע רעאאיבסײצע ביאדער. װעאנע ער האס געםאאם ד־ײבס אח םיפ א ברײםז פארגעם. סישאאגפ ז*ד דירר, אי זײ העיאעד £א:א;דערנעאענפע פאעקז. י נעםאאכ םיכ א זיבערז פענדזא אוז פיכ א. אײנםקםס פח באהעדיצז די סאאעריי *צע םיפאעז. אם־״. םידעיקאגפ אויר איז זײ. אז דער א־םיספ איבעפ אז יעדער אנשפדעגנוננ. און װארפפ פיצום פח פאאעפרע סיס אעבעדיקע טענער. םוז װעאבע ער *צאפפ דאס נאנצע. זײער נופ אוז ־צכיםוננפוא איז דער פײזאז־צ 77; , פא־־אז דאיםז א גע־-ײקפע צוזאםעג־ יצפעױננ פוז די רױפע אוז נרינע פאי־ב:. אננענעם צוציענד פאר; אױנ. אבע־ װי אוםעסום איז אויד דא דער היםעא אםנפזיניק םראקפיים. נוט זזמעז אייר רי פײזאזיבז. בא־ צײנגפ אויפ די נוםעח 78. 80 אוז 85. י ♦הײנריר םאז. אײנער פוז די בעבפע דערצײאער פוז חגיס׳צאאגד. האם אעצפנב איז פאראאנ ״רי יבםידע״ אדױבנעאאזס א באנד קואכור־פאאי*סײצע ארפיקאעז םיפז גאפע;: ״דיקפאפור פ ו ז ד ע ם *צ ב א״. דער םחבר װםזס אויף איז דעם ביבא. אז דעי־ שנא איז פאד דעם אײראפעזשז דענקגריקז פא״ איפיקער םוז :םספ די צו־יקקער צו נםבפיקעי זאםאמג אוז דעדקענפגײש פוז דע־ װעאפ־היספאדײג־ע־ באדגיסמג פח דעד םאםענהזמעי :רויסער איבעדנימנס־ הקייפה. ױאב בג־ איד אויסנאננ װעפ אײי־אפע זגיז א אײנהגיםאער פאונה״ װעזז עפײע אוז םאציאא. אדער באויז א קאאאניע פח דער םאםע אזיע... ♦ ראםזעי םאקדאנאאד. דער ביזאיצפיקעד עננאײבער פרעםיער האפ אעצכעגס פ^־עצםאעכס א ב י א ״ ג ר א פ י ע פוז זדז פאדיטכארבעגער פדוי עכהעא םאקדאנאאח דאב בור, ױאב איז כםעכ א בע־עכריםפיש קמבפ־װערק, *דירדערפ רי אין 41פז אעבגב־יאד פאדיטפאיבענע פ־וי א־ס גרםנצגיכיק כיף־דעריניעזע אוז ראדי״ קא־־באצ־אאיבכי־הע. ־אב א־ז :אר איז עננױזנד םעגאער. ־אב ביר איז א אויב״ איד אויף א אידעאריסכײטעי פיױ. ױאס האם איד רעבז םקדיב;עױעז דער א־> בעפער־באױענונג אוז נאםנצגים*ק נעהאם ־־ ק־אפפ צו געבז א נופע דערצלמג עפי־ענע אײנענע קינדעח ♦ ״פ א ד א ע ג ע ד־פ ײ״ אזוי דיפפ ז*ד די נםע בע־אינעד איפע־אחײעע דער־ פינױננ. רי ניויסע פאררענעדס פוז בער־ איז א־גאניזירז א*ז באקאנפע עאענאנפע בא׳־ב פאדאעזמנעז פוז זײערע םחביים. די נעספ זענעז גײבכ םחויב צו צאאז >מם־ע. נאי — צו םרינקז א נאעזא פײ אדעי קאװע. דערפאר דעראױבז די באר״ באז־צעד דעם ספעקפאקר. איז די אגינ״ נאננעז װעח פארקויפס בינער. איז די זאאז אויפ; אדוס קעאנעדס אח היפז. אז קײנעי זאא דך ני־טכ אדױסדרײעז פוז אב^ינאפאיײבן פ" איז אױב ער האכ יבויז :עפױנקעז פוז צאאז... איז אויף פא־ײב זיצפ װאאפער האזענ״ ק א ע װ ע ר אוז סערװירס א װינסקיז קאפיפא פח זםז אעצסז יאםאז.;אר אוםדעיװארפ האבז די דאזיקע פאדאע־ גע־־פײס א גרויסז דערפאאנ סם בםם פובאיקופ בגי בײ דעי פ־עסע. םעז קוםפ. םעז פיינקפ. םעז העיס אח םעז יעצענזידפ אױף ױאב די ױערפ *עפײכ. אײנער פח די יעצענזענפז פארענדיקכ זםז װיציקז פעאיעפאן; אוז בינעת די קע־^נעיב האבז פאכעפיש סערװידט איז די דינכעד פאכעכײע געאעז;. האב איך;עם־אנם ױעגן א זײער אקםועלז אול ציכעפאבכז פאר יעי ביכיאציע ציםאם פח ק א ר א קוויז. אז ״א דינכעד. װאב רעציכירט איז װי א — קעאנעד. װאס ע־בפ״... ♦יי באױאובכע אח באאיבכע יידי״ ישע זחנעד ר ו ת א ע װ י א *ב אח ם *ש ה י ו ד י; א װ האבז צונענ־ײם פ י נ ף ק א ם ע י־א װ נ פ־פ ר א נ ר א ם ע ז נע־ װידםעם דעם םאדעינעב יזדײבז אח העב־עלשז איד. איז ם־בד פח קוםענדיקז ױיגפעד־בעזאז װעאז די זיננעי םיפ דער םיפױייקוננ פיז א •עפ־גינקױארפעפ געבז ד• אױנפל איז פארננדיקז סדי: 1) יואא עננעא. 2) .־אזאױסקי אוז באם־נבק*. 3) *וםף אהױז. 4) םשה םימעח 5) אא. קיײז אול ם. נגיעסי;. דעד עריזפער פח די קאםע־־אױנכז גע־ ױידםעה דער םוזיק פוז יואא עגנער װעכ נענעבז װעדז בארד נא־ בובות. בגי יעי נע־עננהגיפ *עכרגינז םיד אונסער 1 ךי או:ערםידאענע א׳־בעס פוז די בא־ א־בכע דננעד פאר דער ילדישעד סוזיק. דיע־ ארכעפ איז א פ י א : ע י ז * א ר״ ב ע כ אוז אייב ־אב םאדע־נע ילדיעע איד יעכ ענדאער;עױינעז זגיז פ־י־אץ אונ־ כע־ דע־ זח או— אי; װאל־״עע ױעס יאב איז א :יױשער םאב זנלז דעי פעי־ דינבכ פח די פיאנערן אעװיא־ע אח רו־ דינאװ. ♦ דײ * צ ח ק ביפעריס פאר״ אעזונג א. ד. ס. ..ליכעראםור אוז פאאק־ אא־״ (העס 11־פן אקפאגע־) האם צו־ געצוינז א היפשז עואם פח די אינסעאי־;ענפבכ*; ױאדשעיוער קרללז;. דער דעד־ נע־ האס אויף אז אינםערעבאנפז אופז דע־צײאפ װעג; דער אנפװ־קאוננ פח דע־ איפעראכור פוז פייםיסיװ. פוז פאאק ארי*ב אח ױענז איד ענדאענז צי־ ייקגאננ צוס פדיםיםיװ. כייר װעאז ד־ פא־אעזונג ברעגגעז בקרוב בלל אונז איז פא־ב פח א א־כיקא. ♦דעד ״עריבפער אעבעדי״ן קער גופער״ פח די ״איפע־אדישעי ברעפער״ װעפ נישפ דערשללנעז ם ע ר ד ע ם 21־כז א ק ט א ב ע ר. װ• ס־איז געװעז אנתחירה נעפאאנס. נאר םיר װעאז דאס פא-־בינדז םיפז דער־עגי־ נעז פוז אונזעד פאדנרעסעדפז 25־פז נוםער. אײנצאהגיפז איז דעי פיעבע איז אח;אנפספז נופעד ״איפ. באעסעד״. ♦ די פיעםיערע פח דעי פיעבע ״דער *בװארצער פאעק״ נײפ א*ז ״צ ע נ פ ר א ר״־פעאפעי ־עש פיגי־ כאנ. ״דעד *שװארצער פאעק״ איז א קא־ דעדיע־נדאכעבקע פוז באקאנפז דנלפיט; ־־אםאפודנ אהאאבעיג. יאב *ג־כ־ק א־ז נעשפיאם נעװארז א*ז דנלפיש־יאנד א*ב;י 300 םאא אול האכ א־ױסנעױפז אנױיב או־פזעז. צו -עי אויפפ־ױגג פין רעם שכ־ק אײ ״צענכ־אר־כעאכע־״ װערז געםאנכ נדו־בע פאיבעדײכוננעז. ד• ־עזשי נע־ פיגכ ז*ר א*ז די הענפ פון ם*בה ריפםא;. ד• ־עקאיאציעב םייפ אויב :א־עװבק־. א־ל ־ער אויפפיױנג ױעפ זיר באכײאיקז דעד :אגצע־ >מבאםבר פח ״צענפיא־*,. ♦ נאנז נ־ויח איל דויערנדיקז ערי פאאנ פוז װיקפאר הונאס ״נגור איז קײכז״ איז יאב צעגפ׳־אר־כעאפע־. אונ־ כעד דעד רעדעי אח אויפפירונג פח ם־*ה איפםאז צונעכרעכעז צו פאדװידק־ אענז א יײ קינספרעדײשע םאענע•־. נאנין ״נבור א*ז קײכז״ װע־פ אויפנע־ פ*.־כ א יםנכע קאםעיײ׳ג ״דע־ •עװאר צעי פאעק״. נרללנצגיכיק װעיס *בויז אג־ננעשכודירכ ־. ם. נײםאנס ״*בבת־ אײבב״. ױאב איז אײנב פון ־־־ םא־ דעינבכע פאאקס־שכיק א׳ז יזדײען רע־ פעכוא׳־ אח די איפערארײבע קדיםיק דאכ ז־ד זײער ױאי־ס אבנע־־זפז ױענז ױעדק. צו דער אײפפ־ױננ פוז י. ם. נ־־םאגב ..שבת־אױבב״ זענעז ׳עויז נע־ םאנכ נעױארז א רײ צונרײסמנע;. דער;איזאנפער םאיער *צחק ברוינער (דער *בעפפער פוז יליײבז םאריאנעסז־כעא־ פער אח דעקאדאפאר פח ״רבוק״) איז א׳־ויבגעױפז נעװארל קללז ױארשע. װאו ער א־ז אללנכעאאיז :עווארן דו׳־כז רע־ זיביבאי ריפםאז ארב קינםפאעיײטע־ אײכעי פח יעי או־פפידיננ פו; ״*עבת״ אייבב״. יצחק בדוינער דאפ •בויז פאי־פע־־ כ־קכ א־ינינעאע דעקאדאציעב אוז פאיביגינע קאבכ־וםעז. װי או־ד *צקיצז צו די גױפז בירדער. װי ״קבאת *בבת״ או־בב״ ודערם או'ר אדללננעפראכפ; םו־ זיק פול די םאדעיגבפע ילדײטע קאםפא־ :יבכ:. אזוי. אז דאב שפיק פא־׳עפ־ענפ צו זנל• אײנס פון די א־נפערעבאנכבכע פעאכע־־ס־ובז. אי־בער י. ם. גײםאנס ״ישבת אייבס״ װע־פ ױרבן רעזשיבעד איפםאל גע־ פ־אנם;אך א גאנצע רײה איפערארײב־ קינבכאע־ײבע אויבפיימנעז איז ם*בר פיל הללײא־יקז בעזא;. ♦ ־עצפנב זענעז אח פא־־אאנ ״קואפור״איגע״ ױדננעפידפ נע־ ױא.־; א רײע רעפאדםעז. װעאבע *בפעיל אװעק די א־בעכ פח פאראאנ #וײי א ז־נערז פינאנציןױלז יסוי. בדי צז דעאפז דעס פאי־אאנ נצקוםעז ד־ פ־־ :>מצ*ערע שװעדיקללכז. ױאס זענעז אנם־ •נכאנעז אדאנק דעם אאנעםײנעס ק־י זיב. האכ די ״אדבעפען״מרעדיפ־צענ־ כ־א־ע״ געעפנכ דעם *♦יאא: א נרע־ םע־ז קרעדיפ. ד־ פאירענעדײבע ארבעכ. װעאבע האכ זי־ די י־עצכע חדיבים אויד נע־ האכ אפנעױכעי׳כ ציריב דעם קד־ז־ס. ױעיפ א־צכ באנגיכ. צוזאםעז דעיםיכ א־ז או־סגעב־רדעכ :עװא־• א :גיע פאר״ארטונג. אח ױעאנע סינײעז א־גיז פאי־גנױקע ח״ח: ד״ד זיר־ בע־־פא־ב. װ אאכעי. י. יעשצינסק*. ח. װאבע־ אוז י. :יכע־כאז. -זת ♦ ־טב־. דעם 25־ם; אקכאבע־ ה. *. פ־נקכי־ער 8 אױנכ קוםפ פאי א־ו אא״ קא־ פח םעפאר־פא־ייז. :א־עװק־ 34. א פ א ר ־* ע ז ו נ; פוז ױנגעז דיבכעד ־י בײני־כ זיאבעריעפײן א. ד. כ.: ״א״י־ק פ א ־ ד־ע פ כע״ (ױענז אעבז פײ נײבכ־אײב־־י־נא־ע ק-אנקע א־• י־ הײכ אױ ױזמע־ײעע •־:פ־כאר;). ♦ם. אר צ־בא־עעו •ע־ג־בכ א־צכ א קאםע־־ע בפעצ־עא פ>1־ םא־ ענ־אע־ א*ז עב נעשעז. ־עי *יאד־בע־דער איכע־אכז־פאד־ח 1 דאכ באשכ־םכ ־ע־ אאםנה פיז י. א. 1 פ־ץ אז רעבגבאענגאעבע עיז־פענב־ע —ן איז ־אס דאיף באנ־־בכ װערז. ־ע־ם־כ האכ ־עי װאר־עעױער איכע־י 1 דאכז-פאראײז נישכ;אר נעכח א ׳ םעגכױ־חגבע זאד. ױאב די א־םנה פין י. א. פ־ץ זא־ אײף אייע ערפע־ע *א-ן נײג־ם ־א־פז ז>4־;ל ױענז עקז־בםענץ. נא־ ־ע־ם־ם אײד באװיזז זללז באצלונג, צי *ל-ײבע־ ־יםעדאפגר אוז צו א ־ י שעפע־ י. א. פי*ז. ־ע־םיכ האפ דעי ריכע־אכז פאיײז. די אינבכיכוציע. דאב איז בא־ופז יעיצי. עגדאעד םאנ־־, פעבכ־יכ. אז די שרדבעי?ואײז ־א־פז; ני־ג־כ אאע םאא ױארכז אויף אגדעיע. ב־ז םי״עכ ז— א־• זײ דע־םאנע־.;א־ א־**; כח זײער ערל־דוב בנונע זח א־״־. אח ־אב ־איף ד־גב פא־ײז אח זײ פא־־עכײער־ג־אפכ. דע־ פא־ױאאכוננ רע־םאנכ ױערז. :עלמ : דירך יןנג) געױע; א־ז עב פ־יאינג־צדכ א־; ־אי 1913. אי־ ־אב זיר איםנעקע־כ פח אא־ז קדז ױאדיעע. צוזאםעז ם־כ ם*־ אח אח דעב זע־בז קיפע נעפא־; אויר י. י4. פ־ץ. .ױעאבעי דאכ א םאנ פר־עי נעהאם אח ־אדז א פאױרעזמ:. או־ צױײ איים־ באקאנכע העיז., א האאבז װעג האב א־ר נעיעםועבכ םיכ פ־צז ױענז פאד־עידענע פיאנז אח זועינדיק ם־ד פיז רעד; האבז ם־ד זיד געניםעז רעזז. פ־ץ דאם :עאעזז עפעב אח איד — צדכמנעז םיפ רעצענזיעב װעגז םגמע א־ פכ־יכ; איז לא־ז. אח ם־כז ױענ האב; ז״ד בײדע הע־ן א; *כים אנכ־עואד־נוננ נענוםעז רו־נעיז פאפ־־אס־. איז א העפאעבער פאים האב א־ר :עבעכז הי הע־ז זײ זאאז או־פהעיז רויבע־ן אח ױעז ־*ב האכ נײבפ גע־ הא־פז. האב א־ר;עעפנכ יאס פענבכעי. פ־ץ האפ כיר נענעב; רעבכ איז נאדבצדםיק או־פםעיקזאב :עםאבפ די העיז. אז זײ ־אבז נעםענפ זדז העפ־ אעבעד. אנשכאכ אבעי װע־בער עס איז ה*ב?בה א־ז אײנע־ פח די העיז צונע־;אננעז צוב פענבכעי אוז עס צוד־ק פא־םאבכ. די ־אזיקע נעכײ:הדם האם ם־ד שויז ־ג־כא־ק פא־־־אב־ א*; א•־ האב דער־י בע־ ױי־עד אכ־אר ־אב פענבכעי :ע- עעפ. ־ע־ זע־בע־ ױיבע־נדע־ הער האכ אבע־ ױר נענוםע־ *טכא־ק בײזע־ז איז דאב פענבכע־ צײ־ק פא־םאבכ. דאב האכ פ־צ; •בויז זײעי יבפאדק אײפנע־ענכ אח א בײזע- האכ ער א כאפ געכא־ א ־בכעק;. אויבנעהאקכ ד־ ישויב איז דענ־ענ־יק זי־ צו דויבעינ־ע צװ*י העיז;עזאגכ: — א־צכ םענפ איי־ ישײז ־אב פענ־ סםעי פאיםאבז... ם־ץ א־ז געױא׳־; יע־עקאער אױפנע־ ־עגכ אײ איר האב אים קו־ם בא־ולקכ. װזך אוײן ־ער בכאציע א*ז אידננעקו־ כע; א ־יסי־בע־ פאר-צײבק־ צמײפ *עפע־; א פ־אכאקאל פא־ דע־ אױבנע־ האקפעד *עדב אח א— האב זיר בא־ כיכ דעב ענ־ז צו פארכגיע;. האכ פ־*ן פ־אכעבכ־־כ קענ• דעם. נעהײבז צו־ גו*פ*עכע־; א פ־אכאקאר װענז דעס עג*ז ע־קרערנ־־ק: — זא־ -אב נע׳־־בכ פבקענעז ױעי עב א*ז ־עײ—ק פא-ן אױעראקז ־* יעו^ אלז כיד ױע^ז כאקע זעז. צי װעאז די הע־• גייעפ גאר יאיפז באצא־ז פאי ע־פאר:. ױאב ״־ײקע א־• 7־כ; ה־כעא** האכ ־עצ—ע :עהאכ *־ז קאכינבק־ב כעא־ כע־. א־א:ק יע־ •עפ־י4 פין העם אפע־ יעכח־עכע־• קאאיא •א:נ. ױעפ ־י קמבכ־ע־*־ א;*פ; פא־ראננ פח פובאײ קיב א:־;*ב;;אבכ־א־ייז אח א־־ איכז ־עפע־כ־א־. כ־כ ױע־ב־ ז־ האכ זיד אז;* בא־־ככ;עכאבכ אײ דעי :>מצע־ ױע־כ. אײפ־ אנ־ו־ג האכ ק־א־א ־אנג אי־בנעק־־ב־ ״הנצ־ע א־ז אכער־קע**. יא־ נ־־כ ״דזיעעקעאע ב־אפע־•* א. ־.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.