Literarishe bleter · 1924-06-06 · 5 (6.6.1924) · p. [Seite]

£ו—ז 45;י־אשל (810 טות.מ*רק) ױ©*©81 2£*ו*ו8י61)1.ו 924 6 ,ס^ימ52חס^\ װאכנשר־פט פאר ריטפראמזר. טעאטער א־ן קינסט־פראגז ■א-.־ע, םרײסיק 6-סער ױני 1924 צו דער דיסקוסיע זאי פאק• :אס נ״סכז •בס־אפז. דזזז האבז 1>זא :״ז סיפ ״פ—ע ק•:;- א־ד הארס. אז רי דיסקזס־ע א־ז אר״ג. אעד״ קויפעזיהענדאינר ־*:״־ :עפאיז א־ז •עאעבסע הענס : א•? ~־םע. ד■ אנ־זפ:. דאס ז״עױ א־נסע־עקסזע־ער אססקע. אניעז א ■ז ״.ז,ןך עס ,... א סעסע א־ז דאס א :אידענע פאד בעי׳בדהס, ױאז ךעד וז־נס ביאזס. :••סס ביי־סע אזיפסזעד. עװ־יזזז א״ז װאי■ ק••; :אבידפע־. הי״יה. :א־ סהס קאספאנ־ע א־ן א עװ״פער. א־ז דעד ק־נספיע־ איז :ראס קינססיע־. דזא־קעד. נענ־צד־קער צ״ס. בעה העד אזא א״נעס י,אז עס פאדד־״עז אזז קעננעד סאבס דד נעפנדפ אדע־ ער איבעהדר״עז ה״נס — פזז דדסז באפס פלינעז אוז ס״ז זאד צװ־גנ- װ־נפ. אוז סא־נז װעס ע־ סקריפז פוז נ״עפ א־סבאז״נגפ הינף א־ב אר״נצו. װ״ס׳בױיער קיעסענ״ע. אר״ז דד נ״עס יאזז א •עפ־יקע א•; ז״ם. אפנעבנד־ק ק״ז רעבענונ:. עד װעס נאב■, אבע־ ס-ר. ס־ר. װאם זעגעז םון קאפ בענקעז ד' עוי־ם אזז זיר ס־פעז אזס■ ב־ז די פיאסעס א״ננעפאפיעקעס איז ייי;עיוספערפ אדפז פױצױ::. פא־ א־ס םעראםור. װי ד• סוייארדעעס — פיר װייר-נעװארענעס באדז. זאיז װענז אוז סעספז אירע פעדספעק. יאסיד דעע װעקן צו ן-שקוס-ן נ״עס סיװן?! ד• •עם־םע פוז •עס־סוננעז. :אד ד• ■עסי. א־ד בעס אייד. קאיענע! סע סון באראקםער — רא־עי־ז. איר. װאם אויוי א ינע איז א״דן אוז אױב די דיםקזםיע פאדבי״בפ םונקי נעװאו־ז די ראיה. װייי די סוקופאק־ א־ז אונזערע ד״א, סא זאיז סיר פון צװ״פיוננ האס אין אייד נװת א־באם־ע אבח זיר אנםוז צו ז״ז אביעידי _ _ פיק :עסון סיפ א־ר סעיסענעס דזנאבי— םיװ. --- א קי״ז פ־קעייע. — פום א סובה, קא. װא־וס םיװערס •עוין ד• סזדעה צי בװאייעם פון דע־ צ״םי ך י;- י - ע יענע. י״נפ אװעק די פע;. ויערם אדס קי״ננעיט. נאם האס אונז נע-עאפז איו •ור״עער •ער״בעד. אז י״װיק איז אסער־קע זעס י״נע א ו נ ז ע ר י ס ע ד א ם ן :עיעסאים װאס? •עװעריעד? ד• רגייזת א־ז ביבעי דד נ״עם רידז פון רעד פא״צע איז ־־ צ״ס אדנזערע •ע״ז אד־בער יעםארקעד פאר א״ד? סא. רעדס״ז־עע — װעדפ עד פעם־סיםפ״ע בני:ע ־ע־ א•; ד• :אס האס אזנז אדסנע״יפינן אזד. װעפ איד דאד ססהסא זובן א-ן ױדייעער י־פעראפו־. 1זיד אפנעקעדס? אויפזובז פדזנס החבזיו־. אב• א זבות און אז ס״זי א־ז װאר״עע דעדאנירפי ס־זז ס־־ ,'•:; פא״אס־װז. פ־זם. א״ח דד :עפינעז. אב• נ״עפ רעדיאזז איז פאר־עפד״ס. ק״ז עיז־הדע. א־ז די אב־ צו דע־ראיסז זיד ב״ם לעבז? -״ו די פעדספעקס־װז פו; דע- ־ור״עער סו־זנסעי־ עקזעספיאיז — א-ז עד אפ זאיז ס־י אי״ז א״נקנעיז סיס א י־פעדאפוד (א־ז -עד סעאד-ע) א•; ס-ס־סס ־־ סדן ק־נרע־ איזייב-״ אז ז״ זאיז אונז י נאבהעי קאנעז רעזן ץ יעע־ ל'■- קױכלעז־הענירעך! איד;רײב ני״־כ איז ז־על א״יביקײפ י פיז פערקעד. פערקעד נײעז אינפער. קזירפידז װעדן אפנעװ״טפ. *עפ־אבז ויע׳־ז כייכ. איז װ• שאא-צע דפיאית װירקט אייך כײי ךי כר״כג, אז די ריי ראמען ראלאז װעגז דער צוקונפט עכעי ד׳אב *ריבדננ־צס ־י :ער־״נהײס :ױדן *אפא; א״ א*:־״;ן. :אנ־־כ בא־״ט•;: ־ד בא־יםםע־ *־אנצ״י״דע־ ש־**ט• שא־ ״ד ־זג־נעננד;.־•:; צ־־ד; א״־אשע?שנעשאצב :ע• יאסס *־ן אײע א*י י-זןך **ע״ב־ס״ר; אין :ייסב-־ערסן שא*ן א*ן א*:-ען, א*ן *אשזןן ב*ט *•ב:־;י.*יע־ *סנערן כעב*. ־ן־כ *;־כ צ ■ :־ •ס :ייבס עפעכ א:ל;י:) יי• אן א י י ב; ר *י ך צ ־ ~ 1 י ט ז.־ יז• --ע״ע״ ־אכ— ־אראן אײ :ע״ען אין ש־א: א־•;עדימפ ב*ס איב א :עיטפ־עך דענן לי*;ע ־ע א־בעמ; א־ז יע״• א״? ־ע־ צי• ,א — א־בעב איצס, - ־,אבז יןןבע־ ־$• ע־קלזנרם, - איבע־ ־ער *א־ענ-ק•;: פ״ א צ*קר ־ימכע; דענ; ־ע־ פ־1ן;צ־*י•• סנ- -.נ-ןױצרס .־- צ•־־ -ע- קדיבפנםוב *זן ־■■.־נז• צבן ד־*סנ;, ־ןב ־צ•; צ-ן,ז־-; *זיןסיןןו :ר-יבנב-־סד:.;פ; ן ב-רד *זן יעער נת״-ער *זן ד״ר *יך זע -זב *רץ, ב- -*כ, לעב י- ">ובע; הס־; קװ•! בא-נבנט״ענכ. ־*: *•בע־, ־ד״־ ג־ז .ז- <ןן ןפב•• יבע.־ ׳־ע- ד:*בע־ *־סעב *״ *יצגו. ״ ב-סב בנזנע דע־ ־-נו-. ד ־עם ײך :>)־ זעען ־בד•; בק־צ־דפ•. . בר-ז *■•פזונן *נרע-נ נעאנ־אש״ב־: ־סס־ך■ ן א•:" . אזי־' א״ ת—א*ע. — >־>::׳■׳ -- -ד ־״סעד ו*נפ .־*ס*; דזןיפן: ישראל זאנגװיל יי ײ 1 ״*•*'?יייי גךויישסשןג ד־סע קירמ־־ א'ל -ןך :־בט א*:סע־:ע• .איך נלו״ב :־םמ א*ן #או:ם*,ג־:אגנ *זו |;יןגנען, ז* ־,זןכ;$־ ל~מע• אדזנקדג־זוג• כעיכ׳אײראינ־ (י*ב כא־יסכ1 ־עדם, נעגױסן איר *־ה. אין אזױ :לױב >*ד ־"<י'־1 ־י״זיי׳?0־י, ' '־״־1־נ:ד)יױ, *ז עס ,ק-סב ש*־ ברז-ז *; *■סע־■ ) >רן א״ י־ר נידבן. *י *יר ־?־■;־■;; *ו; ־• רורפדדיצזמםד;, *בעד ־סנ־ ב״ נ-ט **•־ ־׳== ניײ י! ״"־?•: נ-סב <ךן *ינפע־נ*:: ב״ רי״בו־. וע. ־• :ילחבה ־־׳אב איך ם*ם *ן-ן }**:־' 6א־:ע*ען. *$־:עזען ארב;ןגס־י־נעיב בינד צי פא־ האבז פייר ױאס װערז ונקאפ פאדט נאנצז : דעי יר פעקטיװז £,*: פע־ר ד־ דאד׳ איז אי*ב א*ר סזעה דאט אט וי : ־פאמ ז ־ איגזע־;• יאט*■־ טע :אנצע ײסק־טיע די; יאר ־־ א*ז אזי־ - הא: עד *א־ װעאבעד ניפ רנ? פא ע דאיף זײז ײסקיבז־ :היט. גע׳טיא ב*ע טעיאטז צי װעיז ל' יעטז גע: א בירורנ איז יהאיף װ* זײן װי •הפיעג: ה• :עקודעז היר אפיהי זעגעז יליז. םיאז יעב ר. י :פ א־ו . וױי טעבעי, ־ע? פעז הא:; א קא-ער ׳*•הער ילד צי דעד ױאזיקע־ צי - ציט אטתז טעב - ייהע ײהט ילד־ *דראיהז די נ נא־ א*בז םיז ז־האבאט־נ* ספ; צ*ינ• .ע -. ייסקיש יײב יזדײהי־כ זע־ פײגעב ט*ט אינ סק*ם ה ז*ל : ה־ :אי *הא. זאאז סיר אפי :אד עפעט זאנז: "ר : װעל א א*ר איז צי פ־צ א גװאאט ט*פ טײ *י ײ פעיבפעקי א*בז :ע ײסקיםיע ײ נאנצ : — : צר נ־ע• ניטע צײט; אי״יקע אכי לטעיאטיי — ״הע־ י; דע פיװז פ ־פ*.* א*:ז פא! דו האבט — דו ם. רהטנא לצאז. 'ייגיז ט*ט צ ט*ד ־הטעקפ 1! טיבד א ליבע־ץב (עי :ע> *זײ״הז דעב צי •*א י הע*הה. אד טאקי די א*ז ד האט ז־ך פא,־* זיד) יהטײט פאיי צײאטע. ־אכ א״כ־א־ט• א קלריסי־ *; ׳־ערנע־ ס־דןן :־= י" -י'*־ :־;. ןיב-דז -ידע <רן ב•׳־ *־י :ערג; *," , עא־ק, *ז נ'ר.*כ פיב-פ נעיבס״ם? £י.,| ־*: נ*־ז *•; א•: *פרעננ־ק. *״ ־ע־ ״•נטע־*גג׳ .ין. ז. א.ץ איי׳הױיטנ-אט• ^..ן ' שן א״־ןןכע ־אכ ײ, א״- # ״כאס ־:כ ־א־ אן איבנר•?•, -•׳--- שין קרע א״כנעב—־עב אן א*;*•;*;: **ן ־א־ס,;עטט ,ך.? -י.ג-״-י 1ןי. . .;ײבס. א*:טע* ־עכ איינ ק, אז ־ע־ א•:• ,״ א.ך;מײב: מ _'.עי. צנע-עקט ימזךךטךדךךך;: ־ײך- :ע נ־־-אב :אך א:ב :י*כט שאיע&נסרעכט,- פא־לנ־ט^ א^׳נ־ ריאצ צ* ־עכ א־כ:• ר ערבע•* ב׳־,אב בא-.א;-*־ט ...י אר״ין :*־ב :ע־ען, **ן אי ־*־ך ־עב א*ז |יי בזן־־ין :ע־אדן ־• זרכשע׳ר״ס ש*ן :״כט צ־ ־•־דן א־* * ־*;•;1כעענ-כן - ־אכ **־ ׳; ־ע־ ־כסזאכ באנט־א, ,דערבע ״ *י"׳ '״ '׳? ־' **::גז ש־ן א—אפע :ע־־א־שן ידיש׳; א: י ־ ■,סכ־עב א־ן ־אכ ••ך;ע :צאכ, אבע־ צ־ײב צעי. צ* אײז״ אנ־ע־ע ביספאב-כע ן. :י:*כ'־*ב קאז ־אב א***ז *ייבע־אעבז. ־; :יײנעעױענז — זא־* עס ב־ענעז. ריפע־אסײ האב א סד־כז־״. בא זכיז ,. ז• האב רעב װ־רקיננס־קרײז. א*ר לע״ בע־יקע בביבה. ׳. די פע־בפעקס־װז פ•; דער *לרײכעד קא*בז א*; כיוח יעי באצ־א פ*ז :א*ני קאר־עי דא:; זענעז כי*ר :*״־- •עק״יע• לבע־־אטיי נ**עז :י*ר א; באױז א־ז צי״ ראזיקײפ (א צײײסה״כע־ ב>ןציא) א.; -אבז קא;ע; ..״.= צן זאכעגהאנג כי־כ ־' פע־ב״כי- פין יג־ע־ע ע־?־ ש ״ ב ן א * ן ־ ע ־ ד " ג * *י * :•*:: א*ז ־ע־ א;ס*ב**•;ען, אז ־ע־ ־לעככטע־ ר*:כ א*ן :••כס. פינקס א*צכ. װעז נענ־כע סביא־כעס. אז קײנעכע;. ז• װעכ פאקז י' פעקלעד. ײ צײס האס א״ז א־ײסנעס־אנז. האבז נייי ־אד צװײכז לסעיאסז א*ז ס*ר זענעז אײ*סנע־כװא*סע; אײף די יל־י־כז פאי־ק א*; זײז א*צס*קעי פאזע. זזײל בקי*ז י' איצסיקע פאזע פ*ן *לד״כז פא-ק א*ז. עססעס״כ :עגוסעז — סײז פארר א*ז בלייז ז* א*ז די סיסעד פיז ס״ז -סע־אס•־. א** .פינקס װ, פ־עס־ פעסע־י י־כסעארי־*ק עס זענעז פא־ ס*ד י* אפ׳ גענאננענע פאז;. אזײ פ־עס־ א*ז *אקא״ בז־פרעילדיק א*ז פא־ סיד די װײסע. איסד*ד:ד־*נ:בא־ע ציקינפס פיז ־עם פא־ק פיז דעס ױ־ײכז. האס א־־ססאסערעס נעדאס א *ד*עה. *ײ1ב פאי־ א :אז *יענ־זעראב ױעס האבז? א**ף זײז ארפיסײע-קז א־ביס האס דעד ק*בױל. ״אס ס*ד דיפל ױדײכ פאאק, ײיבגעסאבס פאי־כײ־ענע פאה איז א*ז יע־עי פאזע אניעי״כ נעאי־בכז. *יאס װ*רס א*ר? אפיא• די געז האבז זיר נעביסן! (ד* יאסע סײז איר). פאי ס*ד איז באס־ סאסױביק די ליבם״קיאפס פיז דעי נענעבזעעי פאזע. סארק שאגאלס םאלער״ען א.,ף ר, .ןענט פ,.ם ״.ײשן ק)!|־ער־טע״טער א״ח^ צוס אזרס״לז ױענז א״ —ער. אין םאםקװע די איצטיקע פאזע פון ײד״כן פאצק 1םוף— זײט *1) ן*ום *רסיקי .נו*ר? סאנ*י וױן דןס ײוײאן סימסער־, ז. צו :־ניב א*ן ־ײסענ״סן אײ יי איננאנצן;■:-־ױד״אגג-ג;. צ*= =*.־* ־״ יסמ־ק ז״= ״ךי צ1.1 יא־כ -ער כזיג־■ א״ פאככױש•;־ £א-; אן ־אב א*; ־יכ־א:־, ...._ ל*ג־י ־א ר*:ס ־* :*״כע :עכא־ שא־ .>—,. #ט *״ ע.״#ן, — ■ —■ צ — ׳ :כ;־גא:: *ן ק־רה*־. א*; ־ער;־: ד.אב א*ך?ױ־ין יעסארם ביבבא־י• ־כ כ**;ע 6עב*ב*בס~הע £א־:עש•*; דע•;כ;*־ר 6*ן א״י־אפע. .שינקס אײ*, *ד ־ינבא״ס האב איך ל*♦• .־ פא־״בגעדען, *ױ אג־ע־ע. 6*ני־ט *ױײו ־ב א*ך א*צט, *ןז צ• ק״״ן ט*.־א־*לע-׳ .אכדז, ־,ײ:ט :**ה א*ב-* ־זגד ־ע־ה ־ כה־׳גנ־־קע־ צעפזןרי;: ס*ן ־ע־ צ—• אן אר:עב**;־,ג־ ־יך :א־ א *כהא־קע־ ־.א:ב, ־אציע דעס;*•הה ק־הען. א*ך גר״ב, א**;צ**כהע•; א בעכהע א־־:*::, ־כאש; אז אײדאפע זאר מױײ א*צכ כא־ ן א :ײע הױג־א־ב־ע. א*ן ־עכ ײן א־• כ־ייסן בא־בא—זב, א*ך :דייב, פא־לע־ס, ז**ע־ כיכפסאבאה״ה ־אב 6א־*כהא־ד; ׳־ ־עכ אנ—הען *ן א :ײער ג־ייכע־ ק*ר♦ ז*ך ש*ן קאהאריצ־זכ. ײ*ס ־ע־ כ—כ־ ־. קוקם ױך א־*כ. ־* דערה;עכױה ל*ך באכעדקס ײך א ככ־—דע א:כ״;-כ 6״ ־ע־ *כסא־קבהב־, :**הה־קער בא־ע״ \ קאהא־יצײכ א״פן ־*כב*; 6*ן ם־אהעבהא: א*ן ־עב ־,•:דדג־ה-יא־ן׳רא;: :י*הה■ 1ס*זב. א ה*6י*הע־ ב־״כש*־ א*ר עגױ־א:־., —ס; *כפאגיע;, א*ן ראהײנ־כן ־־•:־ ־י־ך •אנ־אן הא־־כ*־; י**:ה ״קאהײי־בע: עדיקע, א*ן *א6א;, א*ן א*;ד*ע, א־כעה־כ פ־אצעכ־עב. ־אב צ־ריק׳כמע*; א־־:*;:; •; ײך;עדארה״קע,;אכג״כה־אנהםײעריהע אײ•* ־ע־ דערה, ־אכ א** ־ע־ :־*:ה־הגא• ־־״ א*ן ע־םאױען ױאקהם א;״ע ־ע־ס• שא־ יע־ ־ע־דארט•:: פין א ל־היי, אײ. *ע ר*;ססרע־׳:ע;עדאצ*ע. ײ א*י :א־ :״כה כעױיעך ב״כ י•: כ*ן *־אהא־־צ״כ, -־ה א״כק-שסא״ײ—ה, 6אר־״**ק אכ־כ־ ונ״כס ק.*ק:־*ק א•*? ־עד ה־שע־ שא־ע־*::, :גאהי־ די *סעשע—ה, - *כםא:*ע:כ ־אכ א*ך ש•* צ כ ד.־-כט:ה־כ<, א*ן;־כהו :ה אבעד דאס ע־־אבט *־ן •־־ױ אין ב־* ־ע־ ככיכ*■־. *״ן ב־*הא־ע־ :ע־א״ה, | : א:כ״** צ• :עסע; אין ד-־ א—אםע׳;א־ ב״ ־ע־ האכס *״,. :״ככ א־בע־ ־ע־! :־ קירמיי. אדע־ נעםפ ־.־*כ-אכע־־קע. *ליבמי א"־* איא א**ן ״ןט: ־ה א*ז סעק-קע :ע־א־ן דע־ ױ״הה״קעד;י״כה א״״יאשע .ק״״ן בא־בא-ן ה־ *א- ארע —םנײיננ-קסהע *יי־ײען• י י י * ו ן ־ ־.י י כ ן, : א,־ * ו ן א י• ן ־ע־ן ־א־ה שא—־קר-עכמ;**ע א-עעןי:? וד ײ נ * ק• א*ן *ה״כ * ע׳! ע־צײע. ־אכ ײ*עד בא־ײם•:: ײ*סמ ז־ע־;אציע :ע * י: ע ן ז ך :א־גייהס אםצ״האצן אי• א**דאםע. א*ן | ב א י ב א ד ן, א*ן א*;הני א״*:אבע ס*ז י -־עריםיקע צע־הם־ארן זיך די קזרס״ע• ן ױין כימ די דאײדע ר״ה־הע בא־ב*־ו■ | באנײא*^5-*הס־עג־.:ען א*בע־ גאגץ, כ*ה די בא־בא־ן *•ן ־ע־ א**;ע;ד- ־־־ 'ינ־אםעדיקע. א*ן ־אב *א־ א נע״יארםי• 1 *א־םיק צ• רעדן/ נאציע 1