Di Yidishe eḳonomiḳ
- Journal
- Di Yidishe eḳonomiḳ
- Volume
- 3 (1939)
- Issue
- 6-4 (אפריל-יוני)
- Date
- 1939-04-01
- Page
- Seite 937 (sequence 32)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 78% known words query
- IRI
…/3771019-7564094-7565872--0948-3771960- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
מ. *ינדעי 174 דארט, וװ דער געװאקםענער יידישער אנטײל אין דער באפעלקערונב איז א פראדוקט אויך 3ון יידישן אבםאלוטן וװקם, װײניקער קלאר דארט, וװ דערי וװקס 5ון יידישן אנטײל איז נאר א רעזולטאט פון ניט-יידישן $פ5לום. מיטן צװײטן, מער פאםױון װעג װערט פארגרעסערט דאם יידישע געטא אין זיין מיזרחדיקן און דרומדיקן טײל: פון די 4 קרײזן, וװ דער יידישער §נטײל איז געװאקסן, איז די צאל יידן אבסאלוט געװאקסן נאר אין קרײז זאקםישער גארטן, וװ דער יידישער אנטײל איז געװען און געבליבן דער נידעריקםטער, און װעלכער געפינט זיך נאך װײט פון יידישן אנטײל אין געטא. אין די איבעריקע 3 קרײזן, וװ דער יידישער אנטײל איז געװאקםן <דער 19טער- הויפטװאקזאל, דעם 21םטער — זלאטע-קרײז, אין 43םטער — קראםינסקים׳ פלאץ), איז דער וװקם פארגעקומען נאר א דאגק דעם ניט׳יידישן אפפלום, װאם איז געװען נאך שטארקער פונעם יידישן אבםאלוטן אנװער. דא דאבן מיר בכן א מער פאםױוע ארײנציונג פון געװיסע קרײזן אין שכנותדיקן געטא. אנדערש, אקטיװ, זעט אוים די פארגרעםונג פון יידישן געטא איןזײן צפון־מערבדיקן טײל. אין אלע 3 צום געטא שכנותדיקע מערב״קרײזן: 31, 29 26 (פאװאנזעק, װאלנאשטש, קערצעלאק) איז געװאקסן דער פראצענט יידן, אבער ם׳איז געװאקםן דארט אויך די אבםאלוטע צאל זײערע. די ארײנציונג 5ון די דזגזיקע קרייזן אין גדר פון יידישן געטא (דערװײל 8ארשטײט זיך, זעט מען ערשט, םפעציעל בײ פאװאנזעק און קערצעלאק — די ערשטע שפורן דערפון) קומט בכן סאר אויף אן אקטױון או§ן, נישט נזןר דורכן אנװער פון קריםטלעכן צד, נאר דורכן געװינם פון יידישן. אויב די דאזיקע טענדענצן זאלן אנהאלטן אויך װײטער, װעט זיך דאס יידישע געטא 8אר- ברײטערן צו מערב צו, 8ארקי_ילעכנדיק דאס איצטיקע יידישע געטא, אריינציענדיק אין דעם די געגנט פון ארויף זשעלאזנע צו ארויף םמאטשע, ארויף אקאפאװע. דער װעג צו מיזרח-דרום איז װײזט אויס פארמאכט-נ אבער םײ װי באטײט נישט דפר וװקס 8ון יידישן אנטײל אין די קרײזן קײן אויםברײטונג פון געטא: עם װוינען דארט די עלעמענטן, װאם לויט זײער עקאנאמישער פאזיציע און קולטור-אנשטעלונג, געהערן זײ נישט צום געטא- צום עקאנאמישן מער אפשר צום נאציאנאל-קולטורעלן ב8ירוש נישט. איז די 8ראגע 8ון דער װײטערדיקער אוים8ורעמונג 8ון יידישן טאפאגראפישן געטא, װאם װערט באװירקט 8ון עקאנאמישע עלעמענטן און קולטור-עלעמענטן, גײט אריבער אויף דער פלאך 8ון עקאנאמישן און קולטורעלן געטא. די שײכות צװישן די אלע אםפעקטן 8ון יידישן געטא דארף ערשט 8עסט- געשטעלט װערן, דער עיקר אבער מוז קודם פל אװעקגעשטעלט װערן די 8ראגע 8ון עקאנאמישן געטא, װאם בינדט זיך מיטן צענטראלן פראבלעם 8ון דער יידישער עקאנאמאגראפיע, מיטן פראבלעם 8ון דער עקאנאמישער אנטװיקלונג 5ון יידישן 5אלק ביז הײנט, אין די פראגנאזן 5ון דער זןנטװיקלונג בײ די הײנטיקע מנאים — אויף להבא.