Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-03-01 · 4-3 (מערץ-אפריל 1938) · p. [Seite]

107 װעגן א ק־^נםטרוקטיװן פל*ן 5אר ךי פוילימע יידן פארשפרײטנדיק נײע קולטורן און נייע ארבעט־מעטאדן, האבן א םך צו דערצײלן 2ון דער אפגעשטאנעגקײט 5ון ארעמען יידישן לאנדװירט און 5ון זײן עקשנותדיקער קאנםערװארטױוקײט. די ױנגע שטאטישע מענטשן, מיט מער בילדונג, פסיביש רירעװדיקער און אויפנעמערישער, װאלטן געקאנט װערן די 3ארבינדגלידער ־צװישן די אגראנאמישע צענטראלעם און די לאנדװירטן. דורך די דאזיקע יונגע עלעמענטן װאלט די אגראנאמישע קולטור גע5ונען א גיכערן און אינטענםױוערן װעג צו די אפגעשטאנענע יידישע לאנדװירטן. מיר שטעלן זיך דא ניט אפ אויף די קאלאסאל װיכטיקע פראגעס װעגן די ארבעט-באדינגונגען, װעגן די מיטלען, װאם װעלן נײטיק זיין אויף ארגאניזירן דיארבעט, אויף אונטערשטיצונגען מיט קלײדער אדער מיט רײזע• הוצאות און געװים אויך מיט צוצאלונגען די ערשטע לערן-חדשים. מיר קאנען אויך דא ניט באהאנדלען די פראגעם װעגן דעם, װאםער ארגאניזאציע זאל נעמען אויף זיך די דאזיקע גאנץ נײע אויפגאבע. אײנס מוז קלאר געזאגט װערן—דא פאדערט זיך ניט קײן בױראקראטישער אפאראט, נאר א באװעגונג. אבאװעגונג, װאם איר הויפטציל איז איבערדערציען אונדזער ױגנט .אויף ארבעט-יסודות. די דאזיקע באװעגונג, פארשטײט זיך, װעט מוזן שאפן אויך אגוטן אנפיר-אפאראט. מען װעט געװים שטעלן דיי הארבע קשיא: װי קאן מען הא8ן אויף אשטראם פון שטאטישע יידישע ארבעט-כוחות אין דארף ארײן, װען די קינדער 5ון די יידישע לאנדװירטן אנטלויפן §ון דארף און רײסן זיך אין שטאט ארײן? דאם איז געװים אן ערנצטע פראגע. בײם באטראכטן די פראבלעמען, װי צו הײבן די יידישע לאנדװירטשאפט און זי 5אר8עםטיקן, װעלן מיר זיך אויך אפשטעלן אויף דער פראגע, װי אײנצוהאלטן דעם ױנגן דור אין די װירטשא5טן 5ון די עלטערן. דא האבן מיר דערװײל אט װאם צו באמערקן: ראשית, גײט גאר ניט דאם לעבן אזוי גראדליניק און אין אײן ריכטונג, װי מען שטעלט זיך דאם 5אר. די קינדער 5ון די דארפישע יידן רײסן זיך טאקע אין שטאט ארײן אבער גלײכצײטיק איז 5אראן ביי די שטעטלשע און שטאטישע יידישע קינדער א ב5ירושע טענדענץ צו לאנדװירטשא5ט, צום דאר5ישן לעבן. א5ילו אין 5ארגאנגענעם יארהונדערט, אין דער תקו5ה 5ון גרעסטן אוי5שטי_יג 5ון קאפיטאליזם און טאקע 5ון גרעםטן אוי5שטײג 5ון יידן, איןדערצײט 5ון דערגרעסטער און אלגעמײנער אורבאניזאציע, איז בײ יידן געגאנגען אן אגראריזאציע, א לאנגזאמע, א קלײנע, א קנאפװאגיקע אין 5ארגלײך מיט דעם אינדוםטריאליזירונג• און אורבאניזירונג־פראצעם, אבער דאך אן איבערגאנג צו לאנדװירטשא5ט 5ון שטאטישע פרנםות. א5ילו אין אמעריקע, וװ די פרנסה- און אױ5שטײג-מעגלעכקײטן אין די שטעט זײנען געװען קאלאםאלע, איז אין די לעצטע 50 יאר אויםגעװאקםן א יידישע לאנד• װירטשא5טלעכע בא5עלקערונג 5ון סס1 טויזנט נ5שוח. אין 5ארגלײך מיט די