Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-03-01 · 4-3 (מערץ-אפריל 1938) · p. [Seite]

י. לצשטשינםיןי 98 לױננעמצר 8ון דעם װארשעװער ײדישן צענטער 5אר א 5רעמדן מארק-פארן פוילישן אינעװײניקםטן מארק און 8ארן װייטן אומבאקאנטן אויסװײניקםטן מארק. אבער דאם איז דאך פרינציפיעל גאר אן אנדצר אפהענגיקײט, װי דאס הענגען פון ײדישן מעקלער אויף א געשעפטל צװישן פוילישן פריץ און יידישן םוהר אדער אויף כאפן דעם פויצר א מהלך פארן שטעטל און אויםכאפן ביי אים דצם זאק מ5ואה. פארשטײט זיך, אז די פיל׳ און פולזײטיקסטע יידישע װירטשאפט איז מצגלעך נאר אין קאנצענטרירטצ יידישע יישובים, וװ אויך די װיכטיקםטע און װצרטפולסטצ פונקציצ, די לאנדוױרטשאפטלצכע, װערט אויםגע5ירט דורך ײדן. אײגנטלעך האלט עס שוין איצט דערבײ, אז יחידישע עמיגראציע, אפילו קװאליפיצירטע ארבעט׳עמיגראציע, װערט פמעט אוממעגלעך, און אויף װי8ל מיר מוזן זיך 5ארנעמען מיט אויםװאנדערונג, מוזן מיר גאר ערנצט נעמען טראכטן װעגן א גרופן-עמיגראציע, דאם הײםט װעגן קאלאניזאציע, און ממילא װעגן שאפן יישו5ים, אין װעלכע יידן אלײן פירן אוים די מערהײט װירטשאפטלעכע פונקציעם. אבער א גרופן-איבערװאנדערונג, צום אונטערשײד פון דער יחידישער איבערװאנדערונג, קאן ניט זײן קײן שפרונג פון אײן װעלט אין אן אנדערער, אין גאנצן א נײער. זי מוז זײן כאטש ביז א געװיםן גראד אן ארגאנישער המשך פון אלטן לעבן, זי מוז האבן כאטש א טײל עלעמענטן, װאם זײנען צוגעגרײט, פיזיש, פסיכיש און טעכגיש, §אר יענע פיל׳ אדער אלזײטיקע װירטשאפטלצכצ פונקציעס, אן װעלכע מען קאן קײן יישו5 ניט בױען.י דעריבער דארף מען ניט זיצן און װארטן אויף איבערװאנדערונג, כדי אד האק צו שאפן קיבוצים, װי די חלוצישע קיבוצים, װעלכע באשטײען םון עלעמענטן, װאם זײנען וױרטשאפטלעך און פםיכיש שוין אויםגעװארצלט 8ון דצר אלטער װעלט און לעבן מער מיט דער צוקונפט װי מיט דעם הײנט. די איבערװאנדצרונג, װי א טײל־פארענטפערונג, מעג מען איר צוגעבן די גרעסטע װיכטיקײט, קאן ניט פארשטעלן די גאנצע יידישע פראבלעם, װאם בלײבט מיט איר שװערצענטער אין די אלטע לענדער און מוז דארט געפינען איר פארענטפערונג, װײניקסטנם איר עקאנאמישע פארענט8ערונג. מעג די דאזיקע פארצנטפערונג זײן א מיטאמאליקע, און דעריבער א ראדיקאלע, אדער א לאנגזאמע, און דעריבער א פלאכע, איר טענדענץ ליגט אױף אײן.און דער זעלבער ליניע - אויף דער ליניע פון װאם ברײטערער זעלבםטבאדינונג, פון װאם װײניקער פארמיטלערײ און באדינען אנדערע אדער װערן באדינט §ון אנדצרע, םון ״אויטארקיע״ אין א געװיםן זינען. אויטארקיע ניט אין זינען פון באזעצן די העכערע װירטשאפט־פונקציעס, נאר אין זינען פון באזעצן די נידעריקע שטאפלצן, די שװערערע און ערגער באצאלטע ארבעטן. בזעיר׳אנפין דארף מען שוין אנהײבן םארװירקלעכן די דאזיקע פראגראם- װאם מער א יידיש שטעטל װעט האבן 8ון זײנע גערטענער און םעדער