Di Yidishe eḳonomiḳ
- Journal
- Di Yidishe eḳonomiḳ
- Volume
- 2 (1938)
- Issue
- 6-5 (מיי-יוני 1938)
- Date
- 1938-05-01
- Page
- [Seite] (sequence 24)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 80% known words query
- IRI
…/3771019-7564092-7564110--0562-3771487- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
מ• $ינדער און ה. שנער 220 האט אבפר א געװיםע השפעה א רײ אפארטוניםטישע םיבות (קאנטאקט מיט עפנטלעכע אמטן ופדומד.), װעלכע שטויסן דעם יידישן גרוים-אינדוםטריעלצר צו באשע8טיקן אויך ניט-יידישע אנגעשטעלטע. ביי דעם גאנצן וװקם פון דער צאל יידישע ארבעטער האבן אבער אונדזערע קארעםפאנדענטן געהאט נישט װײניק צו דערצײלן װעגן די מניעות און שװעריקײטן, װעלכע פארשטעלן דעם יידישן ארבעטער דעם װעג אין דער פאבריק. א םך, זײער א סך האט זיך אין דעם פרט געביטן צום גוטן 5 פון דעסט װעגן חזרן זיך איבער מיט אמאדנער פינקטלעכקײט ארגומענטן קעגן יידישער ארבעט, װעלכע האט שוין הינטער זיך א געשיכטע פון צענד- לינגער יארן. לאמיר פרװון דעריבער צוזאמעננעמען אויף דעם ארט אלע ביז איצט ארויסגעזאגטע מיינונגען װעגן די סיבות פון דעם קלײנעם אנטײל 8ון יידישע ארבעטער אין יידישע אינדוםטריע-אונטערנעמונגען און זען, אויף װיפל זײ האבן נאך א הא§ט אין דער הײנטיקער װירקלעכקײט און אויף װיפל דאם לעבן איז איבער זײ אריבער. פון א פארשײדענעם כאראקטער זײנען די ארגומענטן קעגן יידישער ארבעט. מיר טרצפן זיך נאך היינט אפילו מיטן רחמנות״געפיל (״װי װעט מען דאס לאזןא ייד, פון אהינו בני-ישראל, טון א שװערע ארבעט:״), װאם ה$ט מעגלעך געמאכט צו געבן דעם ייד א נדבה און ניט לאזן אים שטארבן 5ון הונגער, אבער נישט דערלויבט אים אין א שװערער ארבעט צו פארדינען אויף ברויט. װעגן דער זארג פאר דער יידישער נשמה איז שוין אפגערעדט — װי װעט מען דאס לאזן א יידן מחלל שבת זיין? אבער א סך װאגיקער איז געװען §ון תמיד $ן דער רײן עקאנאמישער מאמענט, װאם האט אויף זיבן שלעםער פארמאכט §ארן יידישן ארבצטער די יידישע פאבריק. לאמיר זשע פרװון פארםך-הכלען: א) דער יידישער ארבעטצר איז טײערער װי דער ניט-ײדישער; ער קען בשום אופן נישט קאנקורירן מיט דער װאלװעלער פויערישער ארבעט- קראפט, װעלכע האט געליװערט אין די ערשטע פאזעס 5ון דער אינדוסטרי- אליזירונג, און ליװערט נאך הײנט אין די מיטעלע און קלענערע שטעט, װי אויך אין א טײל בראנזשעם (האלץ, מינעראל) דעם הויפט-קאנטינגענט 8וןדער ארבעט-ארמײ. ב) דער יידישער ארבעטער ארבעט נישט שבת. אבער אזוי װי די ארבעט אין פאבריק איז אין רו5 פאלן געבונדן, קומט אוים איבער דער ש־בת-רו פון די יידישע ארבעטער אפצושטעלן אין דער ארבעט אויך די ניט- יידישע און באנוגענען זיך נאר מיט 5 ארבעטםטעג אין דער װאך. ג) דער יידישער ארבעטער איז נישט צוגעפאםט צו שװערער םיזישער ןןרבעט, ארבעט ערגער און װײניקער פראדוקטיװ.