Di Yidishe eḳonomiḳ
- Journal
- Di Yidishe eḳonomiḳ
- Volume
- 2 (1938)
- Issue
- 6-5 (מיי-יוני 1938)
- Date
- 1938-05-01
- Page
- [Seite] (sequence 18)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 78% known words query
- IRI
…/3771019-7564092-7564110--0556-3771481- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
מ, ליגדער א1ן 8. ענעי 214 דערשײנונג אין די אויגן פון ניט׳יידישן ארבפטער. דא װירקן אבפר סיבות, װעגן װעלכע מיר האבן העכער שוין דערמאנט. איבער דער װירטשאפטלעכער דעפרעםיע איז אין די גרעסערע באקלײד-װארשטאטן פארגעקומען אשטארקע צעברעקלונג — א טײל ארבעטער, אפגעזאגטע פון דער ארבפט, האבן געעפנט אײגענע װארשטאטן. אוי8ן ארט פון די אפגעזאגטע ארבעטער האט דער בעל־הבית נישט צוגענומען קײן נײע און זיך באנוגנט מיט די פאראנענע לערניינגלעך, װאם דער רו5 פון זײ זײנען געװען דװקא ניט-יידן. די דאזיקע ניט-יידישע לפרניינגלעך זײנען במשך די לעצטע 4-3 יאר גפװארן זעלב- שטענדיקע ארבעטער. די השערה אונדזערע באקרצפטיקט דער אנאליז פון סאציאלן עבר פון די אײגטימער פון די באקלײד-אונטערנעמונגען, װעלכע זײנען ארומגענומען דורך אונדזער אויםפארשונג. פון די 53 בעלי-בתים אין דער באקלײד-בראנזשע, זײנען 32 געװען אמאל באקלײד-ארבפטער. אזא הויכפר פראצענט (60,4) געװעזענע ארבעטער טרע5ט זיך נישט אין קײן שום בראנזשע. דער פראצעם פון סאציאלן אװאנם, װאם איז זײער שכיח אין דער דאזיקער בראנזשע, האט אבער אין דער קריזיםצײט אנגענומען א ברײטערן פארנעס און איז פארגפקומצן מער גצצוװנגענערהײט, מער בעל-פרחו. װי מיר האבן געזען פון דעם איבערבליק, האבן יידן אין אלע בראנ- זשעם מיט א קלײנעם יידישן אנטײל ארויםגעװיזן א היפשע עקםפאנסיװקײט און זיך באטײליקט אינעם צװואקס א סך שטארקער, װי דאם װאלט זײ געקומען לויט דער פראפארץ אין יאר 1929. אזוי ארום ברענגט די אינדוםטריאליזירונג צו א בהדרגהדיקער אויסגלײכונג פון יידן מיט ניט-יידן. דער פראצעם איז נאך זײער א שװאכער, קוים, קוים װאס עס זעען זיך אן זײנע םימפטאמען - ער קומט אבער בלי שום םפק פאר. צום בולטסטן קומט ער צום אויסדרוק אין די לעצטע 2 װערטיקאלע רובריקעם פון דער טאבעלע וװ מיר האבן לעבן אנאנד געשטעלט דעם יידישן אנטײל אין באזונדערע בראנזשעם אין 1929 און 1937. װי עם איז צו זען 5ון די דאזיקע 2 שורות צי5ערן, איז אין א טײל בראנזשעס דער יידישער אנטײל געװאקםן(האלץ, מינעראל, טעקםטיל, שפייז, פאפיר, מעטאל), אין אנדערע װידער גע5אלן(לעדער, פאליגרא5יע און באקלײד){ אזוי ארום הײבן זיך אן אויסצוגלײכן די פארשײדענע בראנזשעם אין פרט 6ון ײדישער ארבעט. דפם 5ארנעם 5ון דעם דאזיקן אויסגלײך-פראצעם צװישן די ביז איצט יידן-רײנע און יידן-באזעצטע בראנזשעם קאן מען זיך קלאר מאכן, אויב מען בארעכנט, אז אין יאר 1929 איז דער יידישער אנטײל אין דער באקלײד-בראנזשע נאך געװען 27 מאל גרעםער װי אין דער מינעראל- בראנזשע, 17 מאל גרעסער װי אין דער טעקםטיל-אינדוםטריע, און 7 מאל גרעםער װי אין דער האלץ-אינדוםטריע. אין יאר 1937 איז דער יידישער אנטײל אין דער ״יידישעד״ באקלײד-בראנזשע שוין נאר 9 מאל גרעםער יײ כ אין דער טעקםטיל- און מינעראל-בראנזשע,אוןנישטמערװי 2^3 מאלהעכער וױ