Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-05-01 · 6-5 (מיי-יוני 1938) · p. [Seite]

211 יידישע ארבצט *ין יידישע איגדוםטריע״אובטערנעמונגען א געװיםע צאל יידישע ארבעטער זײנען ארײנגעדרונגען אין אונטער• נעמונגען 5ון מעבל-אויםארבעטונגען. א באזונדער ארט פארנעמט דא די גרויםע פאבריק 8ון געבויגעגע מעבל אין ראדעם, פמעט די גרעםטע אין לאגד, וװ אויף 570 ארבעטער בכלל זײנען באשעפטיקט 201 יידישע. אין יאר 1932 דוזןט די דאזיקע פאבריק באשעפטיקט נישט מער װי קארגע 100 יידישע ארבעטער, און אין משך 6ון 5 יאר זײנען צוגעקומען אהער נײע 100 יידישע פראלעטאריער. די מענער זײנען דא נישט קװאליפיצירט, די 6רויען אקעגן יא — זײ ארבעטן װי פאליטורערינם. אבער דער שטארקער וװקס 5ון יידישע ארבעטער אין דער האלצבראזשע נעמט זיך דער עיקר 5ון די דיקטן׳5אב• ריקן, װעלכע האבן פארשלונגען א גרױםן טײל פון ײדישן ארבעטער-צװואקם אין דער גןןנצער האלצבראנזשע. די ארבעט בײם אויסארבעטן דיקטן און 5ארניערן איז ל5י*ערך 8 לײכ• טערע, 5אדערט נישט קײן לאנג דויערנדיקע צוגרײטונג און קװאלי5יצירונג, זי איז דעריבער מער צוגעפאםט פארן יידישן פויפעריזירטן עלעמענט, װאם האט נישט קײן מעגלעכקײט צו באקומען א לאנג דויערנדיקע 5אך־אויםבילדונג, נאר װיל און מוז 5ארדינען באלד. בײ די מאשינעס זײנען נאך אלץ באשע5טיקט, איבער דעם אוים5על 5ון יידישע קװאלי5יצירטע ארבעט-פוחות, ניט-ײדישע ארבעטער, און עם איז א5ילו נישט געמאכט געװארן דער פרװו אויםצוקװא• לי5יצירן אויך צו דער ארבעט יידישע ארבעטער. אזוי טרע5ן מיר אין דער ראדעמער 5ארניערן• און דיקטן-5אבריק אויף 128 ארבעטער בכלל 80 יידישע 5 צװישן זײ— װי עס שרײבט אונדז אונדזער ראדעמער קארעספאנדענט, א גוטער קענער און טיכטיקער אבםערװירער 5ון דארטיקן עקאנאמישן לעבן— נישט װײניק ױגנטלעכע ארבעטער, מיט מיטעלער און אפילו העכערער בילדונג, װעלכע האבן געמוזט גײן אין 5אבריק, נישט גע5ינענדיק קײן מעגלעכקײט אײנצוארדענען זיך אין זײערע אײגנטלעכע בארו5ן. אין דער גרויסער דיקטן*5אבריק אין גראדנע, װאם באשע5טיקט 679 ארבעטער, זײנען אױך באשע5טיקט 199 יידישע; אין יאר 1929 האבן דארט געארבעט ניט מער װי 83 יידישע ארבעטער. דער רו5 5ון די 120 יידישע ארבעטער צוגעקומענע במשך די 8 יאר רעקרוטירן זיך 5ון דורכגע5אלענע הענדלער און בעלי*מלאכות, װאם זײנען גליקלעך האבנדיק די איצטיקע ארבעט. כאראקטעריםטיש איז, װאם אויך ײדישע 5רויען זײנען ארײגגע• דרונגען אין די דיקטן*5אבריקן, און װידער זײנען עם ם׳רו5 טעבטער 5ון 5ארארעמטע קלײנהענדלער און קרעמער, 5אר װעלכע עס איז אין דער גרױםשטאטישער גראדנע לײכטער געװען מװתר צו זײן אויף זײער ״ייחום• דיקך אפשטאם. די דיקטן• און 5ארניערן*5אבריקן האבן זיך ארויסגעװיזן 5אד באזונדער אוי5נעמ5עיק 5אר יידישע ניט*קװאלי5יצירטע ארבעט׳פוחות, די דאזיקע אינדוםטריע ליגט פידוע פמעט אויסשליסלעך אין יידישע הענט, טראגט אויך