Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-07-01 · 8-7 (יולי-אויגוסט 1938) · p. [Seite]

י. געל8אט 370 זיך די ארבעטער-באװעגונג אויף די: 1> פאליטישע פארטײען, 2) פראפעסי• 1 אנעלע פאראײנען, ס קאאפעראטױון. עס מוז אויך באמערקט װערן, אז זײער אפט, באזונדערם אין באגינען §ון דער ארבעטער-באװעגונג, איז די פרא3ע- סיאנעלע ארגאניזאציע געװען א המשך פון דער קאאפעראטיװער. אײן בײשפיל: די ארבעטער-קיך איז געשאפן געװארן אױף קאאפעראטױוע יסודות. אין די שװערע ארבעט-באדינגונגען צוריק מיט 30-25 יאר איז די ארבעטער-קיך געװען פמעט דער ערשטער, טײל מאל דער אײנציקער, אויםדרוק §ון אן עקאנאמישער, פרא5עסיאנעלער, סאציאלער און קולטורעלער ארגאניזאציע §ון די ארבעטער-גרופעס אין די קלײנע צענטערס און 5ארװארפענע פונקטן פון לאנד. 1) קאלאניזאציע-קאאפעראטיװן פון ארבעטער. די אױ§- גאבע §ון קאלאניזאציע האט באהערשט און באהערשט נאך הײנט דעם אידעישן תוכן און די פראקטישע טעטיקײט §ון דער ארץ-ישראלדיקער ארבעטער- באװעגוגג. מיר האלטן, אז די קאלאניזאציע-קאאפעראטױון פון דער ארץ• ישראלדיקער ארבעטערשאפט זױנען אן אריגינעלער און אײנציקער פענאמען אין דער קאאפעראטױוצר באװעגונג אויף גאר דער װעלט. פאראן אזוינע קאלא- ניזיר-קאאפעראטױון אויך אין אײניקע אנדערע לענדער, למשל דער פרװו פון פראפ׳ פ. אפענהײמער צו שאפן א קאלאניזיר-קאאפעראטיװ אין דײטש- לאנד; אהער געהערן אויך די פרװון פון פארשײדענע רעליגיעזע םעקטעם צו גרינדן קאאפעראטױוע קאלאניעס אין צפון- און דרום-אמעריקע $ אויב מיר שטרײכן אבער אונטער גאנץ באזונדער די קאלאניזאציע-קאאפעראטיװן פון דער ארץ-ישראלדיקער ארבעטערשאפט, איז עם איבערן טיפן םאציאלן תוכן פון די קאאפעראטױון און איבער זײער װירטשאפטלעכן באטײט ניט בלויז אין דער כוללדיקער נעץ פון ארבעטער- און בירגערלעכער קאאפעראטױוער באװעגונג אין ארץ-ישראל, נאר אין גאנצן םעקטאר פון דער יידישער װירט- שאפט, אין דער ארץ-ישראלדיקער עקאנאמיק בכלל. דרײ װיכטיקע פארמעס שײדן מיר דא אונטער: 1) קבוצה גקלײנע קאמונע), 2) קיבוץ (גרויםצ קאמונען, 3) מושב־עובדים גקאאפעראטיװע קאלאניע). די ענלעכקײט צװיטן די ערשטע צװײ פארמעם באשטײט אין דער פארװירקלעכונג פון אן אינטעגראלער קאאפעראציע, װעלכע נעמט ארום פרא• דוקציע, דיםטריבוציע, דירה, דערצױנג §ון קינדער אאז״װ. ביז נישט לאנג איז דער אונטערשײד צװישן די בײדע פארמעס געלעגן אין אפטימום צװישן בא§עלקערונג און ערד-שטח. די קיבוץ-אידעאלאגיע איז געװען א ניט-באגרע- נעצטער אויפנעם פון נײע מיטגלידער אין דער קאמונע, נישט לײגן קיין אכט אוי5ן ארגאנישן צוזאמענשטעל און אויף חברישע באציונגען; די ק5וצה װידער לײגט אכט אויפן צופאסן זיך פון אײנצלנע חברים צװישן אנאנה אויך אין דעם אדמיניםטראציע-פרינציפ זײנען געװען חילוקי-דעות: בשעת די אנהענגער און פירער §ון קיבוץ האבן זיך באמיט צו רעאליזיךן מאקםימןןלע