Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-07-01 · 8-7 (יולי-אויגוסט 1938) · p. [Seite]

369 די קןןאפעראטיװע באװעגונג אין ארץ׳ישראל דצם צװײג באשעפטיקטע ארבעטער. די טעטיקײט, דער ציל, די אדמיניםטראציע זײנען דא װי דארטן די זעלביקע. דארטן װי דא פאלט אפ דער פרינציפ פון ריװח פאר די קאאפעראטױון װי אזוינע, און די מיטגלידער פראפיטירן פון יעדער הכנםה, װעלכע ם׳חאט דער קאאפעראטיװ. §ון דעםט װעגן װײםן און §ילן אלע װאם באשעפטיקן זיך מיט די §ראגעס 5ון דער ארץ-ישראלדיקער קאאפעראציע, אז ס׳איז §אראן א קאלאםאלער אונטערשײד צװישן בײדע מינים קאאפעראטױון; ער שטעקט אין דער םטרוקטור פונעם פרימערן װירט- שאפט-קעמערל גופא, §ון װעלכע ס׳שאפט זיך דער גרויםער קאאפעראטױו. בשעת די מיטגלידער פון די ארבעטער-קאאפעראטױון זײנען מער אדער װײניקער שװאכע װירטשאפטלעכע אײנםן, פאר װעלכע די קאאפעראטיװע זזרגאניזאציע איז א מיטל דורכצוהאלטן אין דער פרײער קאנקורענץ, זײנען די פרימערע קעמערלעך 5ון דער קאפיטאליםטישער קאאפעראציע גרויםע און שטארקע בעלי-במישקײטן. אזוי למשל באטרע§ט דער ערד-שטח װאם געהער צו די 650 מיטגלידער פון ״פרדם״ במעט ססס.35 דונאם, אזוי אז דורכ- שניטלעך חאט א מיטגליד 50 דונאם, װאס קאםטן 4500 - ססס5 §ונט. אזא װירטשא5ט קען נישט באארבעט װערן 5ון אײגנטימער מיט זײן משפחה אלײן, און עם װערט באנוצט לוינארבעט. אין די ארבעטער-קאאפעראטיװן ארבעט די משפחח אדער א גאנצער קאלעקטױו, בכל או§ן אבער נישט קײן לוין-ארבעטער. פון דעם קוקװינקל זײנען די קאפיטאליםטישע קאאפעראטיװן נעענטער צו קארטעלן און םינדיקאטן. 2) קרעדיט-קאאפעראטיװן פוןבירגערטום. קאאפעראטױון §ון דעם מין שפילן א גרויםע ראלע אין לעבן 1ון יידישן מיטלשטאנד און פון די רײכערע שיכטן §ון דער יידישער באכ-עלקערונג. §אראן אין ארץ-יעזראל 38 אזעלכע קאאפעראטיװן מיט 681 48 מיטגלידער אויפן 1938/1/1. זײער פינאנ- ציעלער מצ5 איז אזא: מיטגליד-אפצאל 935 217 פונט, רעזערװפאנדן 148957 5ונט, §ארשײדענע פאנדן 000 73 §ונט, משכנות, פארפאלענע דעפא- זיטן און קאנטאקורענט 331 1899 פונט, בענק 677 516 §ונט. אין 1937 האבן זײ ארויםגעגעבן הלװאות אויף סססס218 פונט. אין דער לעצטער צײט איז אויך געגרינדעט געװארן א פארזיכערונג• קאאפעראטױו ״נצח״. ארבעטער־קאאפעראציע די ארבעטער-קאאפעראציע איז פון אירע אנהײבן!ארבונדן מיט די אידעען און דער פראקטישער ארבעט §ון דער ציוניםטישער ארגאניזאציע. לעבן דעם פאליטישן און פראפעסיאנעלן קאמף §אר דער פארבעסערונג פון לעבן־ און ארבעט-באדינגונגען זײנען שוין אין באגינען פון דער ארבעטער- באװעגונג אין ארץ-ישראל געשא§ן געװארן אויך קאאפעראטױוע ארגאניזאציעם. אויך אין ארץ-ישראל, ווי אין די אנטװיקלטע אייראפעישע לענדער, שטיצט