Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-10-01 · 6-8 (אקטאבעקר-דעצעמבער) · p. [Seite]

מ. לינדצר 248 אין געלט, זײערע באנעם §ןגר 55 - 60 פראצ׳ פון זײער גאמינעלן װערט. דער באנעס־אויפקויפער עפנט זיך אן אײגענע פק״א-קאנטע, שיקט א מעלדונג, דעם קליענט, אז ער האט געקויפט זײן באן-דעקלאראציע, און בעט אים צוצושיקן די ראטעם אױף זײן קאנטע. במשך 20-15-10 ראטעם קאסירט איצט אײן דער אויפקויפער די חודש-ראטעס, און באקומט סוף פל םוף 80-70 פראצ׳ פון זײער װערט, אפהענגיק פון דעם װיפל לעצטע ראטעם עם װערן נישט געהאלטן (בײם סוף צאלן איז מען זיך שוין מתיר>. די דיפערענץ צװישן די 55 - 60 פראצ/ װעלכע ער האט פארן באן באצאלט,'און די 80-70 פראצ/ װעלכע ער באקומט במשך דער גאנצער צײט, דאס איז זײן פארדינםט. קען זײן, אז אט די דיפערענץ איז נישט העכער פונעם עקסיםטירנדיקן דיםקאנט■ זאץ•, אבער ערשטנם עקםיםטירט הײנט פמעט נישט קײן אנדערער װי דער קילים-קרעדיטמארק, און צװײטנם װירקט דאך שוין דער םפעקולאציע-מאמענט *. אפשר װעט דער קליענט באצאלן נישט זיבעציק, נאר אכציק, 85, 90, 91, 92... פראצ׳? אזוי מאכט מען געלט און אזוי פארלירט מען עס — יעדע מטבע האט צװײ זײטן. אזוי האט דער קילים ארויםגערופן ממש א פראדוציר-פיבער אין קאסעװ, און עם זײנען אויפגעקומען נײע גרויםע פארמעגנם. פאר קליינשטעטלדיקע השגות זײנען עס געװען לעגענדארישע, אמעריקאנישע בארגארויפן. אײן בײשפיל, א בולטער, אבער נישט דער אײנציקער, פון אזא קאריערע: נאך מיט 8 — 10 יאר צוריק איז שרה פישער געװען אקלײנע מעל-קרעמערקע, און מיט שװערער מי פארדינט אויף חױנה. הײנט פארמאגט זי הײזער שוין מחוץ קאםעװ, און איר פארמעגן װערט געשאצט אויף 1 מיליאן גל. דער לעבנם-גױוא פון די קאסעװער פאבריקאנטן איז ביז נישט לאנג געװען א נידעריקער, און דאם האט פארלײכטערט די רעפראדוקציע 3ון קאפיטאל אויף אן אלץ ברײטערער באזע. דער פאבריקאנט דער ג5יר האט זיך מיט גארנישט נישט אונטערשײדט פונעם פשוטן יידן 3ון א גאנץ יאר. די זעלביקע דירה, דער זעלביקער מלבוש, די זעלביקע השגות. ערשט לעצטנם מערקט זיך שוין אן ענדערונג — שוין האבן מיר געטרא5ן עטלעכע נײע שײנע בנינים, עס האבן געהאט ארבעט לרוב די שנײדערינם, די מעבל־סטאליא- רעם, עם האבן קײןקאסצװ צוגעװאנדצרט נישט װײניק בעלי-מלאכות 5ון דער נאענטערער און װײטערער געגנט. אויף א זיצונג פון אײניקע פאבריקאנטן האט מען געפרװוט אויםשטעלן א לײטער פון קילימערישער עשירות; הגם דאם זײנען שאצונגען, דאך מעג מען זײ אננעמען פאר זיכער, פל זמן מיר האבן ניט קײן אנדערע ידיעות. די עטלעכע זעכציק רײכםטע קילים-פאבריקאנטן לאזן זיך אײנטײלן לויט זײער געשאצטן פארמעגן אויף אזא אופן: ד$ס איז באטירלעך 8 פסײד^נים. - מי ל,