Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-08-01 · 5-4 (אוגוסט-סעפטעמבער) · p. [Seite]

׳. באביצקי 178 ב) כאראקטעריםטיק פון די באזובטע לןןנדװ׳ קזןלאניעס. 1)קלײן-סיעדלישטש. 8 קילאמעטער פון דעם פאװיאטאװן שטעטל קאםטאפאל. די קאלאניע איז געגרינדעט געװארן אין יאר 1851. די ערד האבן די יידן געקויפט בײ דעם ארטיקן פריץ פרושינסקי דורך דער פארמיטלונג פון א יידישן מעקלער, א געװיסן מיכאל ליטװאק. אט דער ייד האט טאקע געקויפט די ערד אויף זײן נאמען, און די קאלאניםטן האבן לאנגע יארן געמוזט זיך משפטן מיט אימ, ביז זײ האבן די ערד באקומען אין זײער אײגנטום. בײם פריץ איז אפגעקויפט געװארן בערך 670 דעם׳ פעלד. ביי דעם הײנטיקן טאג צײלט דער דאזיקער ״םטעפ״ (אזוי רופן די יידן אין דעך געגנט די יידישע לאנדװירטשאפטלעכע קאלאניעס) 120 יידישע משפחות, ערד פארמזזגן נאר 78 פאמיליעם, צוזאמען — 356,5 דעס,. דער גרעסטער ערד-אײגנטימער האט דא 11 דעם׳ 5עלד, דאם רו5 פארמאגט צו 5 דעם, בערך$ אםך האבן צו 1 אדערנדעם/ די ערד איז נישט קאמאםירט. צװישן די יידישע פצלדער גע5ינען זיך שוין א סך ניט-יידישע. אויך די לעצטע יזגרן האבן יידן §ארקויפט §עלד. די הויפט-םיבה דערפון װײזן זײ אלײן אן: די באדערפעניש פון ״חתונה מאכן א טאכטער״. דאם רו5 פון די קאלאניסטן לעבן גישט אויסשליסלעך 5ון דער ערד- ארבעט. די פעלערדיקע אגרארע סטרוקטור, שלעכטער באדן אדג״ל זײנען גורם דערצו. דערפאר זײנען די קאלאניםטן געצװונגען צו פארנעמען זיך אויך מיט האנדל, מלאכה אד״גל. ״מיר זײנען 60 פראצ, לאנדװירטן״ — אזוי האט געזאגט דער יידישער םאלטיס פון דער קאלאניע. נאר געצײלטע יידישע §אמיליעס פון דעם יישו5 לעבן אויסשליסלעך §ון דער לאנדװירטשאפט. 3 5ון די לעצטע װ1ינען אויף דער פעריפעריע פון דארף אין כוטארעם. אין קלײן םיעדלישטש זײנען 5אראן 12 ילדישע קראמען, 3 יאטקעם, 2 שוסטערם, 10 שנײדערס, 8 מאליארעס, 4 םטאליארעס, 4 טשעםלערם, 2 שמידן. אין דער קאלאניע איז פאראן א יידישער לאנדװירטשא5טלעכער קאאפעראטױו, װעלכער געפינט זיך אין אן אײגן הויז. דער קאאפעראטױו 5ארנעמט זיך מיט קרעדיט (א דאנק דער הילף 5ון ״ארט״) און 5ירט אויך א פרימיטױוע מילכיקערײ. דער פרװו װאם איז געמאכט געװארן מיט עטלעכע יאר צוריק צו פראדוצירן הארטע קעזן האט געליטן א דורכפאל. דער מצ5 5ון קל׳-ם׳ האט זיך שטארק פארערגערט נאך דעם װי עם האט אפגעברענט די דארטיקע גלאזהוטע, װאם האט געגעבן פרנםה א םך אײנוװינער 5ון דער קאלאניע און האט בכלל געלײגט א שטעמפל אויפן גאנצן יישו5. אין דער קאלאנ׳־ע גע5ינען זיך: א פאםטאמט, א פאליצײ־פאםטן, א 5אלקשול, 2 במי-מדרשים, א בית-עולם. דער לאנדװירטשאפטלעבער נױוא 5ון די װירטשא5טן אין דער קאלאניע איז זײער א נידעריקער. כמעט בײ קײנעם 5ון די קאלאניםטן איז נישטא קײן