Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-08-01 · 5-4 (אוגוסט-סעפטעמבער) · p. [Seite]

133 װעגן 8 קןןנםטרוקשיװן פל8ן פון הילף פער די פוילישע יידן פארשפארטע צענטראלע גרויםרוםישע גובערניעם. אדאנק דער רעװאלוצרצ האבן זײ דא ניט באדארפט זוכן קײן שפאלטן און שפארונעם אויף ארײנ• צודרינגען אין א געשלאםצנעם עקאנאמישן ארגאניזם, נאר זײ האבן געטרא5ן, אויב ניט קײן ״טאבולא ראזא׳/ אויב ניט קײן גאנץ פרײ בלאט, איז דאך א גענוג פרײ, ריכטיקער א גענוג נײ פעלד, אויף װעלכן זײ האבן געקאנט זיך §ארפלאנצן גלײכצײטיק און האנט בײ האנט מיט דער §אלקםמערהײט. די מדרגה פון נ ײ ק ײ ט און פון פ ר ײ ה ײ ט פון דעם דאזיקן גרויסרוסישן לעבנם• פעלד איז געװען זײער פארשײדן: די מאקסימאלסטע איז געװען בײ די באאמטע, װײל דא איז געװען די גרעסטע צעשטערונג פון אלטן און די גרעםטע נויט אין נײע מענטשן, די מיגימאלםטע בײ די פאבריק־ארבעטער, וװ די ארטיקע קאנדידאטן זײנען געװען אין די מיליאנען. װער ם׳איז באקאנט מיט דעם גאנג פון דער יידישער איבערװאנדערונג נאך דער פאװעטישער רעװאלוציע אין די צענטראלע גובערניעס, װעט זיך גרינג דערמאנען, אז אנגעהױבן האט זי זיך פון §ארנעמען פלעצער אין באאמטנטום, שפעטער אין דער אינכעליגענץ און ערשט צום סוף אין פראלעטאריאט. מיר רעדן, פארשטײט זיך, װעגן דער מאםן־איבערװאנדערונג. אבער חוץ דער דאזיקער אין הוך מער געאגראפישער איבערװאנדערונג איז נאך געװען א צװײטע איבערװאנדערונג, װאם איז אבער שוין מער געװען §ארבונדן מיט דער םאציאלער באנײונג, מיט א טיפן סאציאלן איבערבראך - מיר מײנען די לאנדװירטשאפטלעכע'מאסן־קאלאניזאציע. זי האט ניט בארעכטיקט די גרויסע, גאר גרויםע האפענונגען, װעלכע מען האט אויף איר געלייגט — מען האט געװאלט װײניקסטנס א מיליאן יידן, א דריטל 5ון דעם םאװעטישן יידנטום, באזעצן אויף ערד און §ארװאנדלען אין לאנדוױרטן. אבער ביז 200 טויזנט יידישע נ5שות האט מען טאקע ארויםגעריסן §ון די קלײנשטעטלדיקע 5ארמיטלער־פרנסות, ריכטיקער פון דעם חורבן פון די דאזיקע פרנסות, און מען האט זײ פארװאנדלט אין פראדוקטױוע מענטשן. מען האט פאר5ינ§אכט די צאל יידן, װאם האבן געצויגן חױנה פון לאנדװירטשאפט — §ון 50 טויזנט אין 1914 אין די איצטיקע גרענעצן פון סאװעט־רוםלאנד זײנען געװארן 250 טויזנט. מיר האבן די ערשטע איבערװאנדערונג אנגערופן ״מער געאגראפישע״ און אט איבער װאסערע סיבות: די גרויםע מאםע ײדישע באאמטע און אנגעשטעלטע (בערך 400 טויזנט און מיט די פאמיליע־גלידער העכער א מיליאן נפשות — העכער אדריטל פון סאװעטישן יידנטום)$ די גרויםע צאל יידן, באשעפטיקט בײ ליבעראלע פרא§עסיעם (העכצר 125 טויזנט און מיט די §אמיליע־גלידער מער §ון 300 טויזנט נפשות — מער §ון 10 פראצ׳ פון םאװעטישן יידנטום>5 די 150 טויזנט ארטעליזירטע (אין פראדוציר־קאאפעראטױון §אראײניקטע) יידישע בעלי־מלאכות (מיט די פאמיליע־גלידער בערך 450 טויזנט נפשות) — אט די אלע פראפעםיאנעלע גרופעם זײנען דאך ארגאניש ממשיך די פאר־