Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-08-01 · 5-4 (אוגוסט-סעפטעמבער) · p. [Seite]

131 װ(גגן א קאצםטרוקטיװן פ?אן פון הי$ף 86ר די םױיוישע יידן באדינגונגען אין די נײע לענדער •, אפגערעדט, פארשטײט זיך, פון ד,ילף פאר אינװאלןדן און אלטע לײט, װאסקאנען ניט פארלאזן דעם גיהנם. אין ערשטן פאל זײנען םאציאלע אומשיכטונג און עקאגאמישער איבערבוי זעלבםטצװעק און ענדציל •, אין צװײטן פאל זײנען זײ נאר מיטלען צום צװעק — צו דער אויםװאנדערונג ן נאר א שטעקן אין האנט, כדי זיך צו פילן בעפער אין װײטן װעג. ס׳איז קלאה אז דער עיקר האט דא געװירקט די §ארישײדנקײט 8ון די פאליטיש-סאציאלע רעזשימען אין די צװײ באטראכטע לענדער. דער םאציאלער באלשעװיזם האט שװערער װי אנדערע פעלקער געטראפן די רוםישע יידנשא§ט ניט §אר איר נאציאנאלן פנים, נאר §אר איר םאציאלן הויקער — פאר איר אומנארמאלער איבערגעלאדנקײט מיט מיטלקלאםן און מיט 5ארמיטלער-עלעמענטן. דער נאציאנאלער באלשעװיזם שלאגט אונדז 8אר אונדזער זײן יידן, ניט אפהענגיק פון פארנומענעם םאציאלן פלאץ. דער ערשטער װיל אונדז איבערבויען און איבעראנדערשן; דער צװײטער פארטיליקן און אױםראטן. צום ערשטן קאן מען און מען מוז זיך צופאםן-, דעם צװײטן מוז מען באקעמ8ן, און בײ אן אביעקטױוער לאגע, װען אזא קאמף איז אוממעגלעך, מוז מען אנטלויפן. ניט לײקענענדיק, אז די הויפט׳םיבה פון דעם פארשײדענעם צוגאנג צו דער יידישער 8ראגע אין ראטן-רוסלאנד און אין דײטשלאנד ליגט אין דעם אבםאלוט 8ארשײדענעם כאראקטער פון די צװײ פאליטיש־װירטשאפטלעכע םיםטעמען 8ון די צװײ מלוכות, מײנען מיר דאך, אז ם׳זײנען געװען נאך אנדערע אביעקטיװע סיבות, װאם האבן מיטגעװירקט דערצו. ערשטנם, די צאל ײדן אין רוםלאנד האט באטרא8ן קרוב דרײ מיליאן — אין דײטשלאנד א האלבן מיליאן. שוין דער דאזיקער 8אקט אלײן האט געצוװנגען אין ערשטן §אל שטעלן דעם טראפ אויף דער דאיקער ארבעט און האט געמאכט מעגלעך אין צװײטן §אל צו שטעלן דעם טראפ אוי8ן א װ ע ק ג ײ ן. אבער ניט נאר קװאנטיטאטױו איז געװען א חילוק צװישן דײטשן און רוםישן יידנטום. אויך קװאליטאטױו זיינען זײ געװען שטארק פארשײדן, װי §ארשײדן עם זײנען די ארומיקע סאציאלע סבי5ות, אין װעלכע זײ קומט אוים צו װירקן. די דרײ מיליאן רוםישע יידן זײנען צו דער צײט §ון דער באלשעװיםטישער רעװאלוציע געװען קאנצענטרירט אין צװײ געגנטן, אין אוקראינע און װײםרוסלאנד, וװ זײ האבן אויםגעמאכט אין די שטעט §ון 25 ביז 30 פראצענט §ון דער גאנצער בא§עלקערונג, וװ פמעט דער גאנצער האנדל און צװײ דריטל §ון האגטװערק זײנען געװען אין יידישע הענט. דער נײ אוי8געקומענער סאװעטישער רעזשים האט זיך גענײטיקט §אר זײן נײעם §ארטײל-אפאראט אין געניטע מענטשן, װעלכע ער האט טאקע געשעפט מינן דער §ולער האנט 8ון צװישן די געװעזענע יידישע הענדלער און םוחרים; אין אפגעשטאנענעם אגראר-רוסלאנד האט זיך דער רעזשים אויך גענײטיקט אין אינטעליגענץ, װעלכע דאם יידנטום האט צוגעשטעלט און שטעלט נאך עד הױם צו אין