Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-08-01 · 5-4 (אוגוסט-סעפטעמבער) · p. [Seite]

יעקב לעשצ*שינס?)י 130 בײם פעםטשטעלן די גרונט-יםודות 5ון א קאנסטרוקטיװן פלאן פון הילף האבן מיר געהאט פאר אונדזערע אויגן צװיי מאמענטן: 1) די עקאנאמישע אינטערעםן פון די ײדישע פאלקםמאםן; 2) די געגעבענע אביעקטױוע װירטשאפטלעכע באדינגונגען פון דער ארומיקער ס5יבה. און אויב די פאליטישע מאמענטן מוזן מיר עלימינירן, װעלן מיר באוװסטזיניק זיך ניט רעכענען מיטן ״למה יאמרו האנטיםעמיטך. און ניט נאר װײל ם׳איז נידעריקער פון דער װערדע פון יעדן קיבוץ זיך צו רעכענען מיט דער מײנונג פון זײנע ערגםטע שונאים, גאר אויך װייל פראקטיש האט עם קיין צװעק ניט. 1 דאס יידישע פאלק האט נאך דער מילחמה איבערגעלעבט צװײ גרױםע קאטאםטראפעם, װאס װי גרונט פארשײדן ם׳זאלן ניט זײן זײערע סיבות, האבן זײ בײדע געפאדערט אברײט ארגאניזירטע הילף פונעם װעלט־יידנטום. פון דער פראקטיק פון דער גרויםער םאציאלער ארבעט אין די צװײ לענדער, וװ דאם יידנטום האט איבערגעלעבט די דערמאנטע קאטאםטראפעם, קאן מען און מען דארף גאר א טך לערנען. און אפילו בײם פעסטשטעלן די אלגעמײנע פרינציפן פון א קאנסטרוקטױון פלאן פון הילף פאר די פוילישע יידן קאן אונדז די דורכגעמאכטע ארבעט זײער גוט צו נוץ קומען. לאמיר זשע צו ערשט זיך באקענען מיטן כאראקטער פון דער הילפארבעט אין די געמײנטע צװײ לעגדער — אין ראטן׳רוםלאנד און, לה5דיל, אין דײטשלאנד. ערשט צוריק מיט אזעלכע 10 יאר איז דאם רוםישע יידנטום געװען אין אזא דלות־קלעם, אז דאם װעלט׳יידגטום האט געמוזט זאמלען מיליאנען, פדי צו ראטעװען די דארטיקע יידישע -מאםן §ון הונגערנויט און כדי צו העלפן די דאזיקע מאםן זיך צוצופאםן צו די נײ געשאפענע םאציאל-עקאגאמישע באדינגונגען, און אט לעבן שוין באלד 5 יאר די דײטשע יידן אין אגיהנם פון פאליטישע רדיפות און עקאנאמישער אויסראטונג, פון פיזישער פארלענדונג און מאראלישער אינקװיזיציע, און װידער װערן געזאמלט מיליאנען, פדי ארויםצוראטעװען פון דער היטלער׳אינקװיזיציע װאס נאר ס׳לאזט זיך ראטעװען. די הילף׳םיסטעמען, װאס זײנען אנגעװענדט געװארן אין בײדע לענדער, זײנען פון אן אבסאלוט פאלארן כאראקטער. אין ערשטן §אל אלץ 5אר בלײבן אויפן ארט, 5אר איבערבויען דאם יידישע עקאנאמישע לעבן אין הםפם מיט דער נײער הערשנדיקער װירטשא5ט׳םיסטעם; איבערבויען, אבער ניט איבערפלאנצן; ריכטיקער: יא איבער5לאנצן, אבער נאר םאציאל און ניט פאליטיש׳מלוכיש. אין צװײטן 5אל אלץ 5אר אריבערטראגן דעם שװערפונקט 5ון דײטשן יידנטום אין נײע לעגדער; אלץ 5אר איבער5לאנצן געאגראפיש׳פאליטיש; אױ5ן ארט נאר אזוי 5יל און אין אזא מאם, אויף װיפל דאס איז נײטיק 5אר דער אויםװאנדערונג, 5אר די נײע סאציאל׳עקאנאמישע