Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-06-01 · 3-2 (יוני-יולי) · p. [Seite]

39 די טעקסטיל־אינדוםטריע אין זגערוש 1936 שערן א קעטע דורכן טאג, און בײ די ןןכציק שערערם, װאם זײנען איצט פאראן אין זגערזש, איז פארשטענדלעך, אז דער גרעסטער טײל איז ניט פאר• זארגט שטענדיק מיט ארבעט. ׳*־ אויםער די האנטשערערם זײנען 5אראן אויך א קלײנע צאל קראפט• שערערס, װאס ארבעטן בײ פאבריקאנטן, װאם פארמאגן מעכאנישע שער• מאשינען. אזעלכע זײנען פאראן אן 8 מאן. א 6 שערערס פירן לוינשערער• ײאישטןזטן, אננעמענדיק אויך צו שפולן און שערן בײ מערערע פאבריקאנטן. צװײ לוינשערערם האבןקראפט-שערמאשינען. דאס שער§אך געפינט זיך אויסשליםלעך אין יידישע הענט. נאכן שערן װערט די קעטע אויפ• געבעמט אוי8ן בוים, װאם װערט נאכן רײגן ארײנגעזעצט אין װעבשטול. צום רײגן די קעטע װערן גענומען םפעציעלע רײגער׳פאכמענער. אין די גרעםערע פאבריקן זײנען פאראן שטענדיקע רײגערס. ם׳זײנען אויך פאראן רײגערם װאם קומען װי אויף װיזיטן אין די פאבריקן, װו זײ רײגען אײן די קעטן. אזעלכע זײנען פאראן 2 יידישע פאמיליעם װאם באשעפטיקן זיך מיט דעם §אך און א גרעםערע צאל ניט׳יידן. אויב די קעטע װערט ניט געריגן, װערט זי אנגעקניפט אין דעם געשער, װאם הענגט אין װעבשטול. ספעציעלע אנקניפערם־אנדרײערס געפיגען זיך א 6 יידן און א גרויסע צאל ניט־יידן. אין די גרעםערע §אבריקן באשע§טיקן זיך מיט רײגן און אנדרײען די קעטן על־פי רו5 די דארטיקע שטולמײסטערס, קעטע• און שום-שפולערינם. אין דער טעקסטיל-אינדוםטריע איז דאם װעבער5אך דאם פארשפרײט• םטע און פאפולערסטע. צו ארבעטן בײם װעבשטול איז ניט נײטיק קײן גרויםע 5יזישע אנשטרענגונג. די ארבעט איז אבער א גענוג אחריותדיקע און פאדערט §ון װעבער אן אוי5מערקזאמע אבסערװאציע אויף דעם שטאף׳ װאם װערט געװעבט §ון דער מאשין. דער װעבער באדינט אײגנטלעך נאר דעם װעבשטול און זיין אוי5גאבע איז ארײנצוזעצן שוםשפולן און שיצן און לאזן אין גאנג דעם װעבשטול, און אויך אפצושטעלן די מאשין, װען ער באמערקט א גע• מאכטן 5עלער. ײדישע װעבער־ארבעטער זײנען אנגעשטעלט בײ ײדישע §אב- ריקאנטן אין א הויכן פראצענט לגבי ניט׳יידישע װעבערם. די לעצטע זיבן יאר האט זיך אין דעם ארבעטצװײג די לאגע ראדיקאל געענדערט לטו5ת די יידישע װעבערם. גאר די לעצטע יארן איז צוגעקומען א גײער עלעמענט ץדישע ארבעטער, װעלכע האבן זיך אײנגעארדנט אין פאבריק װי שערערם, װעבערם, קעט• און שוס־שפולערינם און שטאפערינס. דאס זײנען ארעמע קרו5ים אדער קרו5ות §ון §אבריקאנט. דער ארבעטלוין §ון װעבער צאלט זיך §ון אקארד און איז אויסגע• רעכנט לויט דער צאל טויזנט שוםן׳ װאם מען באװייזט ארײנצושיםן אין דער קעטע. בײ א גוטער קעטע מאכט דער װעבער א ס3 טויזנט שום און מער דורכן טאג בײ אן אכט-שעהדיקער ארבעט. לויט דעם קאלעקטױון אפמאך, װאם איז גילטיק זינט דעם לעצטן שטרײק, מוז דער §אבריקאנט צאלן נזײנע