Di Yidishe eḳonomiḳ
- Journal
- Di Yidishe eḳonomiḳ
- Volume
- 1 (1937)
- Issue
- 3-2 (יוני-יולי)
- Date
- 1937-06-01
- Page
- [Seite] (sequence 40)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 68% known words query
- IRI
…/3771019-7564090-7564097--0096-3771113- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ד. בױם 38 אײנער איז פארבער־מײסטער און די אנדערע צװײ פארנעמען זיך מיט דצו4 געשעפטלעכער זײט. אין דער אונטערנעמונג זײנען באשעפטיקט 16 ארבעטעה דערפון 11 יידן. די מערהײט ײדישע ארבעטער זײנען חםידישע יידן, געװעזענע קרעמערם, װעלכע האבן ליקװידירט זײערע געשעפטן און זיך גענומען פאר גזיזישער ארבעט. נאך דעם װי דער פאבר׳־קאנט באקומט דעם גארן פון דער פארבערײ, גיט מען עם ארוים צו שפולן אויף פײ§ן, װאס מען גרײט צו פארן שערער צו שערן די קעטע. אויסער דעם קאמגארן און באװל זײנען דעם שערער נאך נײטיק צו דער קעטע עפעקטן, װאם מאכן די סחורה לעבעדיקער. צו דעם צװעק װערט גענומען קונסטזײד און עכטע זײד, װעלבע מען לאזט צוזאמענדרײען, ד״ה אויפצװערנען מיט א קאמגארן־ אדער באװל־פאדצם. די דערצו נײטיקע זײד װערט באצויגן פון אויסלאנד דורך לאדזשער יידישע פירמעס. צװײ זגערזשער יידן פארנעמען זיך מיט אויפנעמען באשטעלונגען און צושטעלן די פארשײדענערלײ זײדנס די זגערזשער פאבריקאנטן. לוין־צװערנערײען געפינען זיך אין זגערזש 7, דערפון 5 יידישע. אין די 5 יידישע אונטערנעמונגען זײנען באשעפםיקט: 42 ארבעטער, דערפון 4 יידישע (3 ארבעטערינס און 1 טרעגער) און 4 יידישע אנגעשטעלטע. אין די 2 גיט-יידישע (דײטשע) אונטערנעמונגען זײנען באשעפטיקט: א 15 ארבעטע- רינס און ארבעטער און אויך 2 אנגעשטעלטע ניט-יידן. מיר טרע5ן אזוי װײניק יידישע ארבעטערינס באשעפטיקט אין די יידישע צװערנערײען, װײל ביז לעצטנם האבן זיך יידישע צװערנערינם פמעט װי ניט געפונען. בײ הײנטיקן טאג לערנען זיך שוין עטלעכע יידישע מײדלעך צװערנערײ. די זאך איז אבער ניט פון גרויםער װיכטיקײט, װײל צװערנערײ׳אונמערנעמונגען נעמען ניט ארײן פיל ארבעטערינס. צו אײן גרויסער צװערן־מאשין זײגען נײטיק 2 צװערנערינס. א צװערנערין פארדינט ביז עטלעכע און צװאנציק גילדן א װאך. אין זגערזש שערט מען די קעטן על-פי רוב אויף האנט. מען באנוצט דערבײ פיזישן פוח, האלטנדיק אין אײן שטופן די זיך האםטיק-דרײענדיקע שער- ראם. דאם שערערפאך רעכנט זיך פאר דאם פיזיש׳אנשטרענגענדיקסטע אין דער גאנצער װעבערײ. אויסער דעם פאדערט דאם שערערפאך א לאנגיאריקע רוטינע און א געװיסע 5אך׳קענטעניש. די שערער-ארבעט איזזײער אןאחריות- דיקע און יעדער געמאכטער פעלער ברענגט דעם װעבער אנװער אין צײט און שװעריקײטן בײם װעבן און בײם פארריכטן דעם געמאכטן פעלער. דער שערער באדארף, לויט דעם קאלעקטױון אפמאך, באקומען פאר זײן ארבעט לפי ערך גוט באלוינט, אבער דא הײבט זיך אן די דיפערענצירונג בײ די שערערם גופא. די קלײנע צאל שערערם, װאם ארבעטן בײ די גרויםע פאבריקאנטן, באקומען טאקע דעם אפמאכפרײז. די גרעםטע צאל שערערם אבער, װעלכע זײנען אנגעשטעלט בײ די קלענערע 5אבריקאנטן, באקומען נישט דעם אפמאכפרײז און האבן אויך ניט א גאנצע װאך צו שערן. א שערער קאן באװײזן אפצו-