Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-05-01 · 1 (מיי) · p. [Seite]

33 ד?ס ילדישע קולמור־לעבן אין לעטילאנד קולטור בכלל — די דאזיקע צעשטערנדיקע ראלע קאן זי מיט איר גאנצער ארעמקײט און פרימיטיװקייט דאך אויםפירן. לאמיר װארפן א בליק אויף דער לאגע בײ אנדערע נאציאנאלע מיעוטים אין פרט פון עלעמענטארער בילדונג אין דער אײגענער שפראך.־ פון הונדערט שולקינדער פון יעדער נאציאנאלן מיעוט האבן זיך געלערנט אין דער אײגענער שפראך 35/1934: בײ דײטשן.93,1 ״ יידן.ס,86 ״ רוםן * 64,8 ״ פאליאקן.44,3 בײ פאליאקן הײםט דאס נוצן אויס זײער אײגענע שול נאר װײניקער פון א העלפט 5ון אלע שולקינדער; בײ די רוםן װײניקער פון צװײ דריטל בײ 0די יידן מער 6ון 8יר פינפטל און בײ די דײטשן מער 8ון נײן צענטל. רוםן אוןי פאליאקן און נאך מער ליטװינער און עסטן שיקן זײערע קינדער אין די מלוכישע לעטישע שולן. אין פארגלײך מיט די רוסן און פאליאקן קאנען מיר זײן ביז גאר צו8רידן. די אפהענגיקײט פון יעדער נאציאנאלן מיעוט םון דער ארומיקער מערהייט־ם5י5ה, §ון דער הערשנדיקער מערהייטשפראך טרעט שטארק ארוים אין דער מיטלשול. בײם אפגעבן א קינד אין א מיטלשול טראכט מען שוין מער װעגן תכלית, װעגן צוקונפט, װעגן צוגרײטן דאם קינד צום לעבנסקאמף. לאמיר זשע זען, װי שטײט עם מיט די יידישע קינדער אין דער מיטלשול. טאבעלע 111 גיט אונדז די אלגעמײנע צאל שילער אין די מיטלשולן פון לעטלאנד און אויך די צןזל שילער 8ון §יר נאציאנאלע מיעוטים. מען קאן אין אלגעמײן זאגן, אז די צאל שילער אין די מיטלשולן איז פאר דער גאנצער צײט פון 23/1922 ביז 36/1935 געבליבן םטאביל. אבער גאר אנדערש ביי יידן. ביז 28/1927 בלײבט אויך די צאל יידישע שילער בדרך פלל םטאביל — א מאה ארויף, א מאה אראפ שפילט ניט קיין ראלע און קאן זײן א רעזולטאט פון גאנץ צופעליקע םיבות. אבער פון דעם יאר אן הײבט' די צאל שילער אין די מיטלשולן אן צו פאלן פםדר און אן אויפהער, אבםאלוט און רעלאטיװ. נאר אין גאר לעצטן יאר האט די אבםאלוטע צאל יידישע שילער אין די מיטלשולן עטװאס געשטײגט, אבער די רעלאטױוע צאל איז אויך אין דעם יאר געפאלן. אזוי זײנען אין יאר 23/1922 געװען 5ון 21.190 שילער 3.868 יידן אדער גאנצע 18,2 פראצענט, פמעט פיר מאל מער םון אנטײל פון יידן אין דער באםעלקערונג; אין 31/1930 זײנען שוין געװען נאר 3.192 יידן אין די מיטלשולן און זײ האבן שוין אויםגעמאבט נאר 14,2 ר א סך װצםרוסן.