Jahrbuch der Jüdisch-Literarischen Gesellschaft · 1913-01-01 · X. 1912 - 5673 (1913) · page 386

322 זעלבגין רו־ט, דיא דא האבן וועלן שיקן, דיא זיין עובר התקנה אור דאז זעלבינ ענין זול זיין בטל ומבוטל. וכן דיינים ושאר מנויים. ןןן$ן דער פ״ה ואחד מן הראשים או טובים ביגערין, רז איינר זול נין בהשתדלות או עסק מה, איז איין איקליכר מחויב צו נין, הן דיה, או טובי הקהל, או אחד מהקהל יצ*ו, יהיה מי שיהיה בקנס כאשר ישיתו עליו רו־ט שאינם נונעין לו כלל. כל הקהל יצ״ו זולין על צייט איין זעהן טון, דז אל דיא וועלט גלייך נושא בעול איז מיט געלט אויסן שטיין, העשיר לפי עשרו, ועב״ם אן אלי מסים ועולים זול מן חובות והלוואות אפ שלאנין, דרמיט דז מן אויז דעם ריבית קומט, נייארט וואש גיהרט לצורך גלנולת1) המלך יר״ה זול מן קיינם ניט א& שלאגין. ט׳ אנשים ררט זאלין זעצין תכף אחר הפסח מדי שנה בשנה נ׳ גבאים על הקופה אוני דער גבאי איז מחויב בכל שבוע פעם אחד צו נין אין דער קופה 2) אור דיא יוננן פרעגין מלבד וואז זיא פרעגט דער רב אונ׳ דיא ג׳ גבאים זולין זעהן אויף דיא יוננן, דז זיא ניט אוים לויפן, אויך דז זיא אויס טיילין ושבתות גדולים וקטנים 8) אור מינן קנסן, ווער בחורים ניט וויל הלטן כרצונם, אור אז מן קיין בחור זול שיקן קען קראקא. ראשים אליין אודר מיט טובים זולין נישט פסקין בעולם וואז אן ניט תביעות ממון, נייארט תקנות השוק אודר גול או זלזולים וכיוצא בהם, כגון השגת גבול וכיוצא בו4), זונדר דיינים זולן פסקן תביעת ממון אודר אויף גיזעצטי זכין פר וועלכי כיתה עש גיהרט, אז הינטן שטיין ביי דען דיינים. קירן מנוי, דער דא מעות איין נעמט אודר אויז ניבט לא יהיו פחות משנים, ועל כל פנים נבאי החודש יתן חשבון אחר חדשו, קבלתו והוצאתו, משום: והייתם נקיים מד ומישראל וכן לעיל; ויתר גביות גדולים וקטנים יתנו חשבון צדק. כל הקהל יצ״ו דיא ויין ממונה אויף דאז קלויבן הנזכר למטה אור ח״ט טארין ניט קלויבן אליין אן דעם קהל יצ״ו דהיינו מנוי רבנים ויהיה עם רוב!) גלגולת Kopfsteuer. Seit 1549 zahlten die Juden in Polen Kopfgeld (poglöwne) 1 Gulden pro Kopf. Seit 1581 pachtete der Judenreichstag den gesamten Betrag und repartierte ihn auf die Landsmannschaften und Gemeinden. Im Jahre 1595, in dem das Statut abgefasst wurde, betrug die Pachtsumme 20,000 Gulden polnisch. Nit der Zeit stieg die Summe und erreichte in den Jahren 1717—1764 die Höhe von 220,000 Gulden. 2) Unter קופה kann hier die Kuppoh(Kippoh)- Schul gemeint sein, die um diese Zeit מקופת הקהל erbaut wurde und bis heute ב״ה של קופה genannt wird. *) D. h. Mittagsmahlzeiten am Sabbat an Schuljungen und Studenten der Jeschiba. 4) Somit hatten die ראשים nur die Polizeijurisdiktion, alles andere gehörte vor das Forum der דייגים. 18.