Jahrbuch der Jüdisch-Literarischen Gesellschaft · 1911-01-01 · VIII. 1910 - 5671 (1911) · page 326

208 שהאיש מבני עמי שהביא לידי כתב מעי־כ לא היה בכאן עד יום ד ערב שבת קודש העבר ואנכי לא ידעתי עד כה למי אשלח הכתב בכדי שיגיע לנכון לידי מע״כ, ואילולי זאת כנר הקדמתי תשובתי אל רום מע״נ. בנן מעתה אם רצון מ*כ החפץ בכך לדעת עניות דעתי הקלושה באיזה ספק יודיעני שם האדון למי אשלח הכתבים. גם יודיעני מ״כ היחס או הטי״טל של מ״כ למען לא אקצר בכבודו הרמה. ויודע אני מרוב ענוות מ״כ שהוא מוחל על כבודו, עם כל זה צריך אני לדעת שלא לקצר בכבודו נגד בני עמו מאחר שהכתבים באים לידי מ־כ על ידי אמצעי ואני מצפה על תשובת מ״כ ואז כי יבואו דברי מ״כ אלי ויוסף דבר בי באיזה עניין המתבקש אחשה ולא אתמהמה ואשיב שולחי דבר תכף בלי שום שהיי׳. ועתה אחוד. את דעת* הקלושה בשאלות וקושיות של מ״כ. ראשון דאש זיא ווישן וואלן דען אייגנטליכן טעם פון חלוט. הבין מ״כ צו ערזעהן אין דעם חומש בספר ויקרא קאפיטל כיה אלדארטן שטיט דאש גנץ עניין פון ןתי 7גךי חומה♦ אונ׳ שטיט דרבייא גשריבן לצמיתות דא מעכט דער תירנס דרויף לחלוטין דאש איזט זא פיל אלש אייגנטוהם, וועלכיש אין ירושלים האט ניט זיין קענן מאחר שלא נתחלק לשבטים, באמת איז מיר שאלת מ־כ בעניין זה עטוואש צו קורץ מאחר דו דער טעם גאר מפורש איז אין דער גמרא, אלש הבין מ*כ דך בעשטר מאמין צו ערזעהען אין דעם חומש. דאש אנדר בעניין זיזין וגזוזטראות, מוזן מ־כ עטוואש מער מדקדק זיין אין דעי גמרא אדר אין רש״י. אין דעם דז איין חילוק איזט צווישן זיזין אוני גזוזטראות כאשר פירש רש״י וזה לשונו זמין הם קורות היוצאים מן הכתלים, גזוזטראות על פני העליה מבחוץ, נון האבץ מ״כ צו ערזעהן ח גזוזטראות זיינן בכותל למעלה אוני זיזין זיינן בכותל למטה. וויא אויך זאלכיש צו פינדין איוט בספר ערוך בערך זיז. מטעם זה זאגט דיא גמרא ב׳ טעמים אי מפני אוהל הטומאה דאש איזט דער טעם פון גזוזטראות שהם בכותל למעלה ועושין אוהל על הטומאה (כאשר פירש רש״י לשם ווה לשונו שהגזוזטראות מאהילות כוי) ולא הזכיר שם זיוין מאחר שהזמין הם למטה ואין אדם יכול לכנוס לשם תהתיהן. והטעם של זיזין הוא משום דלא לתזקי עולי רנלים דהיינו אותן וועלכי פון אנדדין אורטן נאך ירושלים קומן דיא זעלביגין זיינן דיא זמין און בקאנד אוני מעכטין זיך אן דיא ויזין שטופין אדר שטוסין, יועלכיש בייא דיא אין וואונר אין ירושלים ניכט צו פירכטין איזט דר ווייל זיא דיא אורטן גאד וואלבקאנד זיינן. כבשונות קאן גאר וואל זיין דז אין דעם לשון כבשן אלש צו פר שטין איוט וויא אויך מ״כ בספר ערוך בערך כבשן צו עמעהן האבץ, אונ׳ רש״י איז תופס הקיצור והדא מנייהו נקט והוא הדין לאידך. גם קאן אויך וואל זיין דז אין ירושלים גאר קיין צינל גוועזין זיינן זונדר אליין לויטר גזית כי דבר זה תלוי במנהג כנזכר במשנה ראשונה במסכת בבא בתרא מקום שנהגו לבנות גזית כפיסין לבנים כר. גנות ופרדסים איז יוא איין נוי בייא דער שטאט זא פיל וועלכר דיא פרדסים צו איין נוי האבץ וויל זעלביגר ווירט נוויש קיין סרחון לאזין בייא וואונן. הערגעגין אבר וואן דיא פרדסים זאלטן לנוי ערלויבט ווערדין פילליינט מעכטין אונטר דענן זיין וועלכי ניט צו איינן נוי זונדרין צו אירין נוצין