Jahrbuch der Jüdisch-Literarischen Gesellschaft · 1905-01-01 · III. 1905 - 5666 (1905) · page 149

86 נענן. אויך זאל מן קיין חילוף חילפן וואש מן אין דער מינץ הריין פירט מהיום והלאה. ושום בר ישראל לא יהא עסק בחילוף המטבעות. דען עש האט נרושי צעק׳ גימכט. דרום האט מן רען חילוף הכל בבלל גיאסרט ביו נניון הסמוך דא ווערט מן שלש ארצות יצ״ו צו שרייבן אוב זיא ווערן מסבים זיין נאר צו אסרן(1. דא ווערט מן עש להבא ניב אסרן ועביט קליין געלט אוני מטבעות הרשים איל אימרצו אסור אונ׳ דרום זאל אידרמאן נזהר זיין בתקנה זו רען עש איז במוסכם הקהל יצ״ו גיבליבן ווען איינר ווערט עובר דיא תקנה זיין ווערט אויף אים ניט הם זיין מן ווערט אין קנסן אוג׳ איין סדר מיט אים געבן אז אים פיל צו שוועד ווערט זיין מן ווערט בדלות מכין אויך ווערט מן עירנו׳ (2 נעמן. על כן איז מן מזהיר ומתרה בביד. ברבים דען עש ווערט דארנאך קיין תירוץ בעולם העלטן. יום ב׳ כיו תמוז ש״ם (3. .IX הנה על דבר הדיין הנוסע מזה ליריד יערסלב והנה עכשיו ביריד יערסלב שים לא רצה שום דיין ליסע (4 עד אשר הבטיחו הקהל יציו שכל מי שיסע ליריד יערסלב יסע ג״ב ליריד נראמניץ שאחריו ובבן על טי הדברים האלה נסע האלוף מוהר־ר אברהם (5 ליריד יערסלב ש״פ באופן שיסע ג״ב ליריד גראמניץ שפיא. נעשה ■קודם יריד יערסלב שים בטרם נסעו מזה (0. .X קול ענות אנחנו שמענו צעקת רבים על כמי יעקב ריים(1 2 3 4 5 6 7 איך בדרך מישור לא הלך .... בעסק החלוף המטבעות .... שלא יהא לו שום עסק או משא ומתן עם המטבעו׳ אשר בדנצק(8 9 או בביגדוש(9 לא הוא ולא 1) Die Prägestätten Wilna, Tykocin, Danzig und Elbing waren während der Regierungszeit Sigismund Augusts (1548-72) meist an jüdische Unternehmer verpachtet (Zeitschrift der hist. Gesellsch. für die Provinz Posen IV 360, 363, 366 f). Die Vierländersynoden Lublin 15. Kislew 1580 und 1595 verboten es (Rabbinowitz a. a. O. S. 11, 27). 2) Niederlassungsrecht in der Gemeinde. 3) Sefer hasichronoth 111 18b. 4) Die Reise erforderte auch viel Zeit. Aus der besten Reisezeit berichtet das Posener Kontres der ״Nechemia-Schul“ (im Besitz der Posener Gemeinde) והלך לדרכו ליריד יערסלב ביום ג' מנחם ... שלא יהי, בביתן ה״י מנחם . .. Ueber die Dauer der Synoden siehe unten im Anhänge. Nach שו״ת הרמ״א Nr. 120 dauerte die Lubliner Nesse um die Mitte des 16. Jahrhunderts פחות משלשים יום. 5) 1621 wirkten als Dajanim R. Abraham, Schwiegersohn des רז״ק, und R. Abraham VS Henochs, der letztere auch 1624 (Kscherimbuch S. lb, 3b). 6) Sefer hasichronoth III 18b. 7) Jakob Reis כ״ץ und mehrere andere desselben Familiennamens werden im 17. Jahrhundert in Posen oft genannt (Kscherimbuch S. 9b, 14a, b, 23a, 26b, 27b und ö., Posener Gemeindebuch I S. 24a, 30a, 38a, 47a). 8) Ueber die Danziger Münze vgl. Zeitschrift der hist. Gesellsch. für die Prov. Posen, Namen- und Sachregister zu Jahrg. I—X, Posen 1898, S. 58. 9) Bydgoszcz, Bromberg. Ueber die ßromberger Münze das. S. 44 f.