Monatsschrift für Geschichte und Wissenschaft des Judentums · 1901-01-01 · Heft 1 · p. Seite 59

Die nach Rasehi benannten Gebäude in Worms. 59 אוני דער הערציג וואלט צו רש״י גין ... וויא ער נון פר רש״י זיין הרז קאם, דא לאג ער נאך אין רען (ארון) . . . 6) 1698. Tn diesem Jahre bildete sich ein Comite mit dem Zwecke, die jüdische Gemeinde in Worms, welche durch die Invasion der Franzosen verwüstet worden war, wieder aufzurichten. Man sendete vod Frankfurt aus Boten, um Spenden in Deutschland zu sammeln. Auf dem Titelblatte eines der Sammelbücher, mit welchen die Sendboten versehen waren, heisst es : Dieses Buch ist für die Boten bestimmt, welche in der Bittschrift an die Städte, Dörfer und Länder genannt sind. Jene werden um Beihilfe ersucht, mit welcher es möglich wäre, die Stadt Worms sammt den heiligen Häusern: die Synagoge, das Bet ha-Midrasch, das Versammlungshaus der Gemeinde1), das Hospital und dergleichen wieder aufzubauen2). In den Berichten über die Verwüstungen der Franzosen im Jahre 1689 (s. III, 4) ist das Bet ha-Midrasch nicht erwähnt, wohl aus dem Grunde, weil dieses schon früher vernichtet worden war. Das Comitö hatte die Absicht, auch das Bet ha-Midrasch herzustellen, und daher ist es unter den zerstörten Gebäuden aufgezählt. Wie es scheint, reichten dazu die Mittel nicht aus, und die Aufrichtung des Bet ha- Midrasch unterblieb damals. 7) 1704. David b. Abraham Oppenheim erzählt, wie er in Worms die berühmte Handschrift erstanden hatte, aus welcher später die ed. princeps des Pentateuch-Commentars des RSBM veranstaltet wurde. Bei dieser Gelegenheit erwähnt er ״die Wände des Bet ha-Midrasch Raschfs in Worms“3). *) Ein Versammlungshaus wurde von einem sonst unbekannten Joel b. Ahron erbaut, Memorbucb in קבץ על יד III, 5. הפינקס הזה מיוחד לד,משולחים הנזכרים בגוף כתב הבקשה מקהילות ף וישובים ומדינות לבקש סיועה לצורך בנין ק״ק ווירמש החריבה עם בתים הקדושים בית הכנסת ובית המדרש ובית ועד הקהל ובית ההקדש וכד,"כ'׳ . ♦ 4 (ובהאי כוונא), Kaufmann האסיף VI, 181, Vgl. dessen Jair Chajjim Bachrach S. 115. *) In seiner Vorrede zu dem. Commentar des R. S. B. M. ed. Berlin 1705 schreibt er in seinem schwer verständlichen Stile : בעיר ואם בישראל עיר מולדתי ומקום גידולי ק״ק ווירמישא יע״א אשר לפנים בישראל היתד, כלילות יופי . . . שהיו שם מחזיקי ישיבות מגדולי עולם מימות חורבן' הבית . . .'באשר עוד היום כותלי בית המדרש יוכיחו בית המדרש של־ שם ועבר רוח טהרה טהור יומא מאיר עיני הגולה רש״י דל. Mit כותלי בית המדרש