Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 1 (1946)
- Issue
- 5 (12.4.1946)
- Date
- 1946-04-12
- Page
- Seite 4 (sequence 9)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 68% known words query
- IRI
…/7242850-8596732-10081129--039-10067839- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
r MV/» H n » t y*m 'UV״.־ V ■«!•ויו > u \.l IIK. I.‘, 1 ,׳’Hn. [«<ö 1•! f i ft tuli UHM* 4» » «4) »*UJ* Chat■ MMtedauM* .s*öw«c-. ••-*,.".י• M» 1tevtoi«r u» ־׳*v׳'> «» «v iw»■« ־- «« )£Me -a »sr «t.t ®נ|&*יי*& «Mne -d •׳'■ ־- «mwitannw‘ r«oum» *EM ---> - -vs - vvm» ׳. As» -mrr-i —« •;■״־r.: •j- ■*es» «rvW»a»acrs Misa «•« : ׳« i*r -׳.-* , AttPMMKÄ» wuwmrtisitm «׳; : >- *&&&*&»?*t OKU irxu «c,rv1‘ ' n«Kn. c«1at :«> .«Ms» תמ*מ m ms*».*••: m Je* Vktt. St-k-n«. -4 *0י» J3BCI3- *» •'» «•מ■״ ז••.' «NN# >K«JMW» JX «SWiftlwas« /-»»«ז>יו•״־■• ■ג - -tenae** wst- « Jor*essrt*Ki .׳ .־- ׳.־ל - s«ttSW8«ch -.» 4ttrskrs:--.-7r->-׳. -- <׳> --׳ -v ätt&n» .n *mente!*■wm. must#■ »1 E,;.44 ־-«נ1מt .-. .׳ טםוו** an >.«4 ׳aw*Ä*e*r S, -?: - «äa«a 3*#* m ־״;:;• י*ג״י äs־ ׳ 40 v. ■ft-srt '4׳s <5״«י<-*גג*;•^ qzÄ» IOkw ז«» i*r oacmtw »<w au« 3», au i».0 Dw awtt«w iw« L. «*a* ׳*m -:־׳*:•• g0£aat«n A»M ..<owrä0> ״« mmi\;;•*•;־ מ■**«. ־<- י-כ &£«&£***, «»* u:-r«f ע- ־4־ ז!«*u■*• «KnMmo r *sr ־;*־־ #:.•■»!•־•־זז. «&&*r '׳.»»- «ft :;-;■.•?v r«ft?s 4« •: ־iir *•«׳ * «***» aoeo «* «p«vrs»- v » >־ •«•■> י f w - •* .r ־'.«׳•;־ ׳■.׳־« 1am> «»*p«ltc#e ־u *rfu^en * a*,. ־־׳יז״״ L: 5{״ arn 0150 •.;•מ&ד A2 v. •r i -' ׳«. 4*1מיד; *f :•:.•יי -«gt-iit- ־ir-2:“r.r.. .׳•öt* .-■'läaae je•?•/4־ ז• «״־jp«»r1:rr. *?. form ^«tuo« ׳:«uiEio «*5«* .•.**.- moehsttt^s Di*;•׳־;•»r 4» זסי ««kLm n . *־ '־-־«* .:»W r. -94fca: י»ת*־ג*>י noa! -. ־ i» *4 ,?׳־: גי-.•.-, sM««״ r»»a?1<üi Ccasuo־״ MMlW *Pf y׳-. j Jüln .׳ : ־ .״״ . Trtm» •- -. f«? «*■*־.. «Ad 40 J«p;־ ־■•«.-־׳*• «*מיז »ל ■t «ZStMWMr>2 - JA »'«« -־ - ־ ««Mre wuneni« i^sm *wt ־ •; 4xg«l»B|&tt 'S» *um«t fv״ <aTä>’ «nKSäSe■ X1M» m «»««•'.«> ׳: -«&& «8 sie» »Nwt« Sm י r, . Ä4 tM*m JÄÄ*ö«Ss;«' •־.:'. ü5Ui: :■f^KKüdlSr ztt *K*K’.! HE 9t*J> ^k!S»«ttdo : ׳«aas» f*m zymv* :-. •*04em 'י *e#1mt*ts#* -׳-« : HrEkW« MMWME»» » •w'A r. ja*y*wg:<» ׳־ ■•־•־ '״״ t&K&a&Bm r* ftäxt v'-v .Mt,«;::־ ־. ׳->. .«»•*«fdftm ... ־'•׳-־ n- -' < -׳ 4■׳:»*w rrr! "•?ft «f-Bt?«*׳ ••.׳ MM ’.-öo *» ft Wvö# ־־ ■4U^r Bf tsa >־׳׳־ft •ז1-יי־• arte»» «» «»00«.2, ו4י־־ M»a» ■mm ־ *־ ■״־ *מ '.**ÄJS? *< - * ״ :׳•׳•'־-־ . ■• ck» r*׳rftי ־ .־• —•■£- : .׳ ־ ־»“״.-.i,‘. ' ־־־•־ ׳־:•־־•' ־ ... -**■•qntmFn י־ v. '׳.:•■ VT .' /. 57״*־ז,““ייי?יי ׳* -. •n 7 -%; ־ ׳ . ־*׳ ד^ד •«ל .;%י. <; .׳- 4rn r :-: i־1 ־׳ -r־4; ׳״r n ו* •׳fc./״^ -v• .*־.״ יי?״״^ומ) <*«;n - . *• —:^tדי־ ״ ׳.י *׳ » , .. .־ל, ׳.* * ־* * * ־ - n י* *׳*׳ז f* * a•* 4* * XT*,. ״ ״«־ .ד , ־-. ■ ׳׳' »ימוז»^נ©יי• דtt ״ ׳ן־/י V« *Ire , . - י. ■m ' .- *-׳ *״“■־־*fr '•T) •״׳■ . - ״ 4 7י^ן> י »״, .7 ' י *t ״״,/׳*« 4.';•Jt ׳׳'•־** « **.••־»- *n V»* i geszichte fun di Jidn i Fareinikte Sztatn .1 77 . - ai ״׳'-- * :» .:. iS,* --r.:..־ ״>*: t Dtbh^*‘״v.* ר... .:r.w: :»r ״. .;1 41 0 v Ir vpcticyi ג*>; Äen«!: iwbtj -rta*siOL^iu^n 4.r;'u *:»י..,♦, t.- ü * t* ^e-? ח n 74;nt־r.w«e %.״tr;< ,; ׳. . . ».. s r D*mci. AbraiVAi In 1‘2Ä **vri .•:־r.A*;. ׳. ...;; i(: '’־ •׳.^ <- '••••' ' ־ * '7 ׳ 4' ־.* *I14n;n ^mrP1k4 t? r 4.\*7.*iA<?r »n * *,. * ״* 1;.z?! -:״. .-. 7 - .v r #. t ־:v. :x:tr ur!kphvr.;...,-׳- - .7. r. X\ 11:;. rv.n.Krt .•t•::;..: . : *...״׳ r.t Juin־<ien; * v ו:. .:vrr.,ä ״»{:»r kl^nt.rr. \j.i\ ifr Dc^i^ira . ..״: . Ms-tr״ ^4׳*7 •i ׳* 11^. / V .. .u..;e- ,haה• . , en i;*: ־:z-:’• . *״ a*i ... 14. ..;־־». < ה1י.4. t-wen 7 .r?Xm<. ׳ v: ׳ •7r>1tn ^wmcni »t .. ז .״*.' z;7:׳Jtr»e14 :r: .:i kan:fn far ' 1** - .7. * i..,;,! ד 4 r*ז*.7.4«.•’1 7«. kr 77.?'•>7 kx n- » - 4 ' in/ 1 rr \w M / 1'• 'l ׳ r.i 1* -.z; : . n*»יז > *5!. **.'•' n: *•;:•* •»'., . •: u Kll >il 1u.'< .M oi•; in•'־', 0־.'.:!ri\;I'c.‘־ 1•: . u .n .Ntln ^. '• ,ז *: .י > *A! ׳. i;!י ‘ich t) -:.re l'׳ o \a: .» :11;;ז^חי1ו!t'W01\u;c nohn r. /.; Jui!1 crmoltin m 'Ut uf- Um Otvr^ \V.4-V.i111:tor. Ku« 300Ü Jldn : t!n jaM3 ׳.§ « .•;ekemft aut r'.over :n rwr ..znU an Kobn 2;ch .'•xt^rk o;^ecejchnt. Di :r.0nkanu2«)t\1»^ szrajbcr J. O Ffidman u; l. A Fuik un :ח zpjer buch Jidn n .%;nt r5k4n^r nuichonitJ»י *׳ J<?ws m amc- *,u'au 44r> ׳ VktHan drn\ do/ikn kiUtifsucnoü < i.eUU.Nttf tat« tun Jidn. fun welrhe .1 kw\\ h!הסל tukumon hojcho ojficajchnungen;;; *4*1 nuior Dowid S Frank. Koto- ׳־: I:aak FranK un andere N!^l סהr mit wwrr hob« di Jidn mit er- '.\x An ui deni nac:.vr.Mn kamf Amerika h,:k :7 sewrn jumr arbetsfejtk. ober 21י14ח •r? ra:ch. Der Krie h<x cetro^n;\ ch.1raktrr h.jn a reWiiharje. s* 12 «aewen wenik ireld un :.r:1־ J..»t er ^!fh lanu aednjert Niszt ojn :: . .u: es p-^.-irt a;: culib nungt m seid, ׳,hhr. bat :nen cetorn an aanen kr;ü hot men;n ale botej .11.־: ^r.-.unit -:eld für dtr.1 dl un a ׳ u : :>.׳» freer.dik 4een a rarruherimi a 1 , h l/aak Muze5, Aron Lt׳vu. gj,!u n u a Dein 1t). XII J78S. hot der kuiiures tyq F Sz A aroJsRt'Rebn dem emin akt in der moderner uesüchU, lojt welclm ale birgw derhaltn RUjche recht on unter&ztd fun dojbn Di herleche un sztarke annimentn, welche •uithalt der dozlkcr akt hobn bi^ ׳.יaוstert un dermuMkt ale umenlrikte ojf vier Rancer weit un hobn ojeh nedlnt ln kamt far di Leibe recht far Jldn m fran• coj>z.s/n Parlament Der akt tro«t dem or• :1m׳!n tiU* Ai i of astabh»hinf relif iou* frerdora,;m loftct .׳'rr wm1־ jikengfi•*?jfcrJnl* »», k1*n ■uia \zum •״nr*s; ״t^':r sU'1K4*n ku 8an<J1n cJif 4 ־, I.j1k;n jmf jJcf akt un m' ks'1 im o;dl •uv:f ,i.1׳1׳-vn cJer unlrfJfik« pi'rrrnJfik £r kn . %h mx:r ut jm j»1Jan *ti* IdiJn niiib :jiח rdifjtt* ׳•vj'ri^nj s'Jit jL'tbn Ate mtn%2n «H’ln •*ח!ןי fra> n .tr\ in!ere nu*mu«J1n Ijjjho rchwu inumai. |j1״ k»n e/J1 rtisjf Isrkte^em 1 arjtku'rn c»J<r ...1*1׳ :j!׳t liU'tli* >7k»timo 1;.־ u•: k.'njft's 1; .jiiriff jtkvr^ 4h jkU<•;»h1r.־*:e;״'IUu.1v yn mif hobn m»:1 J»> ffAii a "*si!x״..n ״v:»־cn fun Ji ne^ite Konaro«. «ik .4 / .?׳: Ji 014en^mene 4rre»n Juf^i und! :4jw1 _׳,b. u ,ח1ד arunJ fun IjtUjdikunj fun nafurtlr m«״ ן^.ו׳ני u« j»Jr:;•ruu» m .er tukunM .urAciicn oirf •"••.י?,•. •* r.f uvf :am j fj tun Je Jonkr rrdrt. Hr — *7--. S h bi ( h y *»\ t \i Pesach amol un hajnt N*«h jufti fun!arftfkla^urt^. drrftidrrun^ 41»?4:0 — ooth srn fun m^rntuoss pro- . *hh*tn faik — hubn mir. dos 4kne Irhn-teWibeoe Jidn. *ioVr di reiranhait 1u fernen 5n hant di ah/• far- C*4bte Hufode welche dermonl and? *ftn dvr duff ft4:ema< blrr •nartiroh/fi if• fun 4ndfeee »/ eitern m der *$»<xhe (un Tutan- Namen-d! naMte X co* andern Charakter hot der dorrker »nr.'ev c*te<»4n frier far der durch^emaehte katw%trTfe N?vr ta>hn?»< h fanacnlt arum dem tradi« -»nein it+z arum der aanj x«- •?י׳ it 1«h״e.ter H« ן4 ״fe»er •melt24he«־r fan^n m der vi.»ferner •*«iw«* f»m /aine r*״t d ׳07>n hot zieh aw,k^e-re מ^*ד •-^nt •ate d*•? m »abo kill irumjr. 7»nel« 1wr<h Mm knti-ha •es d. r< --rh ndik nn faes^krifn* n n m n^r ,׳ *־״J< .:-!m w »u mün (*•Ik — r »;׳ - r*r /< f״״40* and; * ..־( vhw׳V ha.nt ru toc h•?» i!nr «׳-«׳-n^׳ 5. יגל• ok*f!“ few»»rn׳«/-. י* )!«י»* *י -ז■ « ht ׳ ׳7 ,:׳<-״ ׳ ׳ <״ a* ל «;•M/h-tjv/ 1 1:;:v־״p ז׳׳!י!; י י..'-׳ י fil< *ftv.kea 4t» une ־*k,׳, *!•״' } '־•־ •"•*■*י •; ׳pr.uht j« . r ת< 1■' * W n >f« r-mn.׳u ha ml 1h . «11 .r־*<>«ivn;1«'k»r«׳־׳,, יי m nr!der k!n?am; ׳ז׳ 4 oiHfrvrkf» fun*•י */'5. ׳ oh*, *iiwint »•?trrc>in• 'י x » ״;«׳nn 1 r — farm ״' r >1enk*jr:1 f * .u * ׳׳־׳ •, .. /.1׳h•I/ Irjx 1r ו r ׳׳11׳ I — nr/nt) *' r•! ׳ < he ׳:•» * ז ' ז •יו י. m i» r mit ,!!'1 «• .!/ 1 l)A ״' / ־ י S % . > ' ׳1׳ * rr ׳«. M - n ,» ׳ ׳ 1 : ׳^< ,׳.,׳. ׳ / h e-r!• r -.1,' 1, »4/«m n׳, I <׳ \ ז ifiib d• r . . «, •יי 11 ‘ X , . |;k ** r;!if . .A - r ׳ * י» dl• 1:1 h■• י -v* •t* r• י! . . ' 1ן«»11י H ׳ ׳ » - f4t*F-hif*/ef«'!)1Nr \t fr ./ *Mx/f ' יי rtr^r» r»»׳ 1 id«;>/» f l(4+#tt| *%r tir.k ׳*K '׳ r cu״«.l 1-h.m .»« 1 ni יי', x/4«r l,,x|»«״♦i/er hj^v ׳. ‘י 1dunii^e,י 1*»t •fr |< r*!;־ - h/.#< )»• י n n A+t < t■ w ׳ \ ז «*» ’* r *t!r. U י׳ fK1 /■׳•; ׳ / ו י י ־, J f ׳ ־ ' Jrf |.44kor »״• ׳ ׳ 1'־״״־'׳ ׳ b * »fit 'ihrT W»f>n יי' י' mir d״x iirfakiu l n w« /et ins dakegn und* /er hafraiuns in f.1n;taU־h mit der h.1(r3imu fui; jöOü jur runk’ Cu farmod cs prx etileches? Skait nisrt. Wrt\ di Jidn /ajnen aru!s fun Mn Mi1 ״. arujiw.irli rni.k lau liih dem }0rh tun k״.c׳( htv/aft. zajnen rej er wen batodn mit 7ejte wa>i»er. kinder un ojrh flt raithum.!es i/ cJ!«־h epes jewen draj tec fiiKter . j hajnt ober, wen mir hobn xrojn .io derren di ..ehkieehe v?traln fu« .fraihait* — 7a.inen mir arojs nrm, antofwte un farhiterte. Arn»s^e>end«k tun Mirraim hobn di Jidn tfehat f4r ruh .1 frajen wre kejn F.rec Kenaan Y\ n niszt eesrlanen. wi a tojber "»"׳er antkexn, di gaיחזו well, weh he tt Jojt 1*mtrvre hamirke ha^rifn 1-, wen muh niszt ״• ׳dirirt!>» Jidn hotin geh.1t cu bakemfn ' k ׳ *‘?M<׳ke kleine lelker. welche ta inen 1. "׳ ״ eanr ',wache s/terung far rrj Jef.x ,«-A es ojs hajnt. Di ..eiwihrirte' 1יי׳ ■md, arnjs gev?1Ht a ג־»״is-hueh־* ... 1».1r««1bt und/» re mens,leche recht 1 , ,M ihi־ •tfrniung. fun htm /Hbx7tcn 1 ח*■•* k;;l;.m:e Knel.md s/emt 7nh niszl r '. ׳ en etlerlie toj/nt timba- ׳<" יי hdn *•lehr k« rn 7i<t1 um wi g.inn■ ' ' J«1t» 1lt« n» hait 1 he;m. ir gane militrr 1 י c 1 י י ti t mit <t! modrrnste klejrain 1»1 1mCj ,n Mi» rum h!»bn e« hat :» s/tarkn hr\ «»•jeher b'.l /!11 ״ farkerpert in dem 11 .•:*׳'׳r׳-r Moi-/•״! nd/er glodm i, ge- ,,r״tl11 1״ut/er lehn u;vuter hefker — un ,'1י 1 י ■ ׳' י /«•r 11ייי .k**r 't1׳x/,. welcher 701 mit י ׳ m׳׳h1»kj1 rh»,1,,1 hi t.4t ru/.1men ne- 1 חh 11 tr 1 mr.irlu k.mfojs hooree? W: •r״m1 x, khncMi h.imt 1» log di werter üi li - ״utnno im». 1׳« icholo awosejmi '•י ״r»1 <!<׳' \!n r.iijri Js / ,1.1׳ st mir ft 1 n |4.r faktisr di tra• ' י' יי....11 r iuu di danke werter - ׳ »nd.k dn .,!s Iriirnb kest mir «li gflf«nhait ru •חיי rf-w >»׳'..rj.,n ^ach-hahl. fun a m״l "' h'‘"" ">>' ״»r hohn a mol g«*wancl**ft m*^h.»r. dein hmu hMulik a sfw,rn -• ׳ fol m,t <.mn«-M1mg»n — mstihn mir י' יי ״ h.,.n, Hunh — m dos mit fll gfP- .-7' -••׳u1׳r1k«-j(n un s»t#«r«ngfn wriche mir (re-lti «n off >dn writ un »rit. ()her ,los d״nk׳■ m».hn mir dunh. norh «ajtn fun :־׳h^rv m. n», I, -orn fun kajrr un l.lul. nrnli 4־׳'יי ־׳‘,' ־׳"י’1-׳« <l»»t »am a fraier un an- ״ rkenter « « daniH.r trogt d*r 1״m.lrw f״ ״״a,)״ ־־** יי"'•,»n.t haj undz Jidn haint n, t״s ‘ ‘׳־"יי ״׳י« -harafc^r \ , 1r:.m. ׳״..s fun mH **'Mer, «n mer wi »rtendlk dab4^m hiijim«״ twu d0H wi v ernste km •r^uit. wo* s/pjgu op nndrer hajnt. Der do/fUr mi te« ahie in rnjn oraltn 4,״,r1f ^»m״gt «tjth far und, 7ajn tife psichisre badajtung. Noch 6 jor fun crjtffjd• kezt mW di elementarste jidlwe cj^nsrattn — /ajrndik wi ojf an indil opstrls» fan der arumikrr well — wi undrer moral i* ^eNzmidt grworn in di enge ..kurnies' faä ^elos, karrtn un welder. Noch jorn fao durchgentachter ,.elemintrigs-polUik‘' hobn mir doch wider di gelegnhejt cu bietent in unrlzrr mit blut geeajehnt^r genxirhte fun .» m«1, welche \z ober a ftl wwarberc antkegn di frisie bletleeh welche darin dort arajn l>i ״Jccijai Micraim‘* kun undxere rc'it- Ireh — \z noch wajt nl«t larendikt.!»rojte fulks-onsxtrrngunjren darfn gemacht wern, bichdej dos doiike cu dergenen un dem •־nUilüktn eil eu dergrejehn. Di do,1k1 ojf• gabn zajnen «rwere. nber dajtlrch«■ t מ oii h ojf dem weg bawajm xlch hat/״ se• sutaltn, welechr pruwn wi der h»sto״is1er Fre ltaw sztern di farwlrklechun.: fun undrrre idealn — tanendik ai z«! darfn nisil kejn Frec-Jisroel . . . Es ix far 1 ״ nug der .,Kjgel-Ilazohow4' un mit »n; .\1jnen /e! cufridn! Ojch kegn dem tritt" .,1P«0^ en welechn א• hobn bedeje a tejl 1■ י ^inrn. un welecher ir nor ojsn cu farOrn ej. darfn mir 2c wi geherik kegnwteln. ״ז0ז ,ojn jecl niszt bagejn di feiern fu״ un< * /ere ureltern. wos hobn alemol in ׳rg «ojn kein Krrr-Jiftrorl. ojgedrejt dt kep f blot« mit ../ocharnti e5 hadogo*'. Mir ho־׳•» t10)n cufil derfarung Ln dem. ax in g«l■•־ hobJ| mir stojn niszt waa cu xuehn mer D * חזיוז :•m17 di naje ..Nagode". S/.1u! ('/cmichnwski <} töuUUt, wuUUt i (י/ס׳ l.1}Cr-s/l(nt t\1ftt lu'jhb 1)0ן/■ 0)b /un j.tr't'jt — brjn i/reb un *וי.' I\:r <oft:״.:}/ tut $/tcj ettribj Kur 'uujtrr •>*>j un £(׳j, mit C!ntt .,U"wbj?jf umhin?" — fun umttnn\ A bol ilifh ruft: fjrncwrt bum! U".7 jcl/ lurirt drm ttjsin thojtti, l'n ״rt'ntu ln? 17 bajthcr rojnt. Wh tu7c׳r i/ajn( dvr trig 1״ prtuht l'n il ruht m s/tiht u\1ld di nJ<htt I >1 hljjh mt s/irjn! Kur ״c/, 7ach 0}t lU/ on d.ijn harc %efnncn hott U’*/f j' </lo״t 7u]n julr jujint^nnirht I n un der 1t>jt iy ful mit pruiht . י