Book

לייכטזין אונד פרעממעלייא

Laykhṭzin und fremmelay: ayn familyen gemehlde in dray oyfzign

1795/96 · Breslau · קעניגליכן בוכדרוקערייא

Wolfsohn-Halle, Aron Author

Cite

Text

Wolfsohn-Halle, Aron. (1795/96). לייכטזין אונד פרעממעלייא [Laykhṭzin und fremmelay: ayn familyen gemehlde in dray oyfzign]. Breslau: קעניגליכן בוכדרוקערייא. In: The Library of Haskala (JudaicaLink dataset haskala 2026-10-12), http://data.judaicalink.org/data/haskala/book/2184

BibTeX

@book{wolfsohnhalle1795,
  title     = {{לייכטזין אונד פרעממעלייא}},
  author    = {Wolfsohn-Halle, Aron},
  year      = {1795/96},
  publisher = {{קעניגליכן בוכדרוקערייא}},
  address   = {{Breslau}},
  note      = {{Title in Latin characters: Laykhṭzin und fremmelay: ayn familyen gemehlde in dray oyfzign}},
  url       = {http://data.judaicalink.org/data/haskala/book/2184},
}

RIS

TY  - BOOK
TI  - לייכטזין אונד פרעממעלייא
TT  - Laykhṭzin und fremmelay: ayn familyen gemehlde in dray oyfzign
AU  - Wolfsohn-Halle, Aron
PY  - 1795
PB  - קעניגליכן בוכדרוקערייא
CY  - Breslau
LA  - German with Hebrew letters
UR  - http://data.judaicalink.org/data/haskala/book/2184
DB  - The Library of Haskala (JudaicaLink, haskala 2026-10-12)
ER  -

The year is converted from the Hebrew year תקנו.

In the knowledge graph JudaicaLink entity page

Year 1795/96: converted from the Hebrew year תקנו (a year of the Jewish calendar spans two Gregorian years).

Type of book

Full title of book: לייכטזין אונד פרעממעלייא: איין פאמיליען גמעהלדע אין דרייא אויפציגן
Title of the book in Latin characters: Laykhṭzin und fremmelay: ayn familyen gemehlde in dray oyfzign
Text is presented as original: Yes

Volumes

Names of planned volumes that were not published: בהקמדמו מביע וולפסון רצון לפרסם "לוסטשפילס" נוספים, אם הנוכחי יזכה לאהדת הקהל.
Printed originally with other books?: Yes
Names of other books: נכרך יחד עם "דיא שטאלצע ושתי איין קאמיש שוישפיל אין ריימן אין איינם אויפ'צוגע פ'אן ג - ר", בספר שכותורתו "לוסטשפיל צור אונטרהאלטונג ביים פורים-פ'עסטע", ערשטעס בענדכ'ן, ברעסלויא... תקנ"ו

Publisher/ Printing press

Name of publisher: קעניגליכן בוכדרוקערייא
Year of publication as it appears in the book: תקנו
Place of publication as it appears in the book: Breslau
Format of date: modern

Editions

Notes: נוסח עברי של הספר היה בלתי ידוע והודפס לראשונה ב- 1955 ע"י דב ויינריב. מירון, עמ' 5.

Book structure

Number of languages: monolingual
Languages in book: German with Hebrew letters
Alignment of text: right
Typography: consecutive
Fonts: Tsena u'rena font
Is there a preface?: No
Notes: נוסח ההקדמה ב"הערות" [חלון "חוקר ומקורותיו"]
Is there an epilogue?: No
Is there a table of contents?: No
Number of pages in the book: [מעמ' 33 עד 111]
Height of book, in cm: 17.5
Width of book, in cm: 11
Are there illustrations/diagrams?: No

Persons mentioned in book

Are there personal addresses?: No
Are there rabbinical approbations?: No
Are there recommendations?: No
Are there dedications?: No
Are there thanks?: No
Is there an appeal to sell subscriptions?: No
Is there a list of subscribers?: No
Is there a list of printers?: No
Is there a list of proofreaders?: No
Is there a list of the book's funders?: No
Is there a list of the book's sellers?: No

Textual models

Secondary textual models: Play, Purim spiel
Notes: וולפסון בהקדמתו במחין בין המחזה שלו לבין סוגים קודמים של מחזות לפורים, חסרי התועלת. הוא מציין כי מחזה זה מיועד "צור בלוסטיגונג אן אונזרם פורים פ'עסטע, אן דער שטעללע דער זאנסט גוועהנליכ'ן זינלאזן אונד צוועקווידריגן הארלעקינאדן".

Topics

Notes: בהקדמתו מציין וולפסון כי בכוונתו "דער נאציאן מיט לעבהאפ'טן פ'ארבען אנשויליך פ'ארצושטעללן, וועלכ'ע איבלע פ'אלגען, דער שטרענגע פ'אנאטיסמוס אונד דיא הייכ'לייא אונטר דעם דעק-מאנטעל דער רעליגיאן איינר זייטס, אונד דיא פ'אלשע אדר אונעכ'טע אויפ'קלעהרונג אונזרר יעציגען מאדישן יוגענד, נעבסט דער פ'עהלרהאפ'טן ערציהונג דער קינדר אנדרר זייטס, הערפ'ארברינגן קעננן".

Target audience

Target audience as described in the book: general Jewish
Notes on target audience: המחבר מביע את תקוותו כי יזכה לאהדת "פ'ערנינפ'טיגער לעזער".
הוא פונה אל קהל של גברים ונשים ומציין: "זאללטע איין לעזר אדר אינע לעזרין דורך דיס גמעהלדע [תיאור הפגמים בחברה היהודית כפי שהוא מציגם] זיך געטראפ'פ'ן פ'יהלן, אונד דאהער דען לעבליכ'ן ענטשלוס פ'אטטן זיך צו בעסרן, זא העטטע איך איינן צוועק ערריכ'ט, וועלכ'ר וואר: דאס פ'רגניגן מיט דעם נוצן צו פ'עראיינען.
פ'ינדט זיך אבר דיזר ערקלעהרונג אונגעאכ'טעט דעננאך יעמאנד, דעם דיא הערויסגאבע דיזס שטיקס מיטפ'עללט, אונד דער דאס אנאטהעאא (מא?) דאריבר שפריכ'ט, זא דיהנע דיזם פ'אלגנדר בקאנטר שפרוך צור אנטוואר: דער קראטלצע זיך דעם עס יוקקט, וויר אללע האבן איינ ריינע הויט".
נוסח עברי של הספר נשאר בכתב יד (עד להדפסתו ב- 1755).

Catalog numbers

National Library of Israel: R 75 A 7333
Frankfurt University Library: urn:nbn:de:hebis:30:2-2704
Link to digital book: sammlungen.ub.uni-frankfurt.de/jd/content/titleinfo/1755077

References and bibliography

Copy of book used: עותק בספריה הלאומית
Studies about the book: דן מירון, "על אהרן וולפסון ומחזהו 'קלות-דעת וצביעות' ('ר' חנוך ורב יוספכי')", בתוך: אהרן וולפסון, קלות דעת וצביעות, עם מבוא מאת דן מירון, ת"א תשל"ז.
מחקריה של יוטה שטראוס - Jutta Strauss.
Notes: נטלי:
וינוגרד 1993
IUL
לפי IUL:
"32 העמודים הראשונים כוללים: דיא שטאלצע ושתי, מאת ג-ר ווילהעלם גאטער"
עותק בספריה הלאומית: R 75 A 7333 + מיקרופילם.
הכותרת של שני החיבורים:
"לוסטשפיל[ס] צור אונטרהאלטונג ביים פורים-פ'עסטע. ערשטעט בענדכ'ן"
שם בית הדפוס: "קעניגליכע פרייסישן פריפ'ילעגירטן גראססישן שטאדט-בוכ'דרוקרייא".
מבנה: שני חיבורים עם שני תת עמודי שער:
"דיא שטאלצע ושתי איין קאמיש שוישפיל אין ריימן אין איינם אויפ'צוגע פ'אן ג - ר". עד עמ' 32.
"לייכטזין אונד פ'רעממעלייא איין פאמיליען גמעהלדע אין דרייא אויפ'ציגן פ'אן וואלפסזאהן." עד עמ' 111. עמ' [112] = דרוקפ'עהלר.
אין שמות אנשים מוזכרים: אין הסכמות, המלצות וכו' .
לחלק של וולפסון: פ'ארעראיננערונג. שם: מתכנן להוציא עוד לוסטשפילס, "ווען דיזר דען בייפ'אלל פ'ערנינפ'טיגער לעזער ערהעלט, אונד וועלכ'ר צור בלוסטיגונג אן אונזרם פורים פ'עסטע, אן דער שטעללע דער זאנסט גוועהנליכ'ן זינלאזן אונד צוועקווידריגן הארלעקינאדן, דיהנען זאלל, ווירד האפ'פ'נטליך פ'אן קיינעם וואהרהייטליבענדען מאננע געטאדלט ווערדן, דא איך ניכ'טס אנדרס דאמיט בעאבזיכ'טיגען ווילל, אלס בלאס דער נאציאן מיט לעבהאפ'טן פ'ארבען אנשויליך פ'ארצושטעללן, וועלכ'ע איבלע פ'אלגען, דער שטרענגע פ'אנאטיסמוס אונד דיא הייכ'לייא אונטר דעם דעק-מאנטעל דער רעליגיאן איינר זייטס, אונד דיא פ'אלשע אדר אונעכ'טע אויפ'קלעהרונג אונזרר יעציגען מאדישן יוגענד, נעבסט דער פ'עהלרהאפ'טן ערציהונג דער קינדר אנדרר זייטס, הערפ'ארברינגן קעננן. זאללטע איין לעזר אדר אינע לעזרין דורך דיס גמעהלדע זיך געטראפ'פ'ן פ'יהלן, אונד דאהער דען לעבליכ'ן ענטשלוס פ'אטטן זיך צו בעסרן, זא העטטע איך איינן צוועק ערריכ'ט, וועלכ'ר וואר: דאס פ'רגניגן מיט דעם נוצן צו פ'עראיינען.
פ'ינדט זיך אבר דיזר ערקלעהרונג אונגעאכ'טעט דעננאך יעמאנד, דעם דיא הערויסגאבע דיזס שטיקס מיטפ'עללט, אונד דער דאס אנאטהעאא (מא?) דאריבר שפריכ'ט, זא דיהנע דיזם פ'אלגנדר בקאנטר שפרוך צור אנטוואר: דער קראטלצע זיך דעם עס יוקקט, וויר אללע האבן איינ ריינע הויט.

Book producers

Wolfsohn-Halle, Aron — Author

Prefaces

Preface

Role in book production: Author
Notes: נוסח ההקדמה ב"הערות" [חלון "חוקר ומקורותיו"]
Preface title: פ'ארעראיננערונג
Writer of preface: Wolfsohn-Halle, Aron

Formerly at haskala-library.net/books/לייכטזין-אונד-פרעממעלייא (archived copy) · record id book229 · IRI http://data.judaicalink.org/data/haskala/book/2184