Yedies̀ fun Yidishn Ṿisnshaftlekhn Insṭiṭuṭ · 1936-01-01 · 1-2 (54a-55) = Januar-März 1936 · p. Seite 4

ידיצװז פון ײװא נומ׳ 1—2 (354—55) 4 עם װערן אין דער נאענטסטער צײט ארויםגעגעבן אילוםטרירטע פראפאגאנדע־העפטן מיט א רעדקאלעגיע פון יאנקל אדלער (װארשע), רעד׳ װעבער (קראקע), י. מ. נײמאן (װארשע), א. זײנפעלד און ד״ר דבורה פאגעל (לעמבערג), ד״ר אטטא שנײד-פאכמענישער רעדאקטאר, נח פרילוצקי- ליטערארישער רעדאקטאר. ד״ר א. שנײד איז אויםגעװײלט געװארן פארן װיםנשאפטלעכן םעקרע• טאר פון דער קונםט־קאמיםיע, א. זײנפעלד—ארגאניזיר־םעקרעטאר. די קונםט־קאמיםיע האם פארעפנטלעכט דעם דאזיקן אויפרוף: צו אלע פרײנד 5ון דער ילדישער קולטור; מיר גרײטן צו א װערק פון היסטארישער און אקטועלער נויטװענדיקײט און װענדן זיך צו אײך נאך הילף. אין משך פון די לעצטע צענדלינגער יארן האט דאם יידישע פאלק אנטװיקלט א גװאלדיקן קינסטלערישן כוח. יידישע מאלערם און סקולפטארן האבן געשאפן װערק, װאס האבן ארויסגערופן באוװנדערונג אין דער גאנצער װעלט. בשעת מען האט אנגעהױבן צו דערקענען די קינםטלערישע גבורה פון אונדזער הײנטיקן דור, האבן שוין קונסט־היםטאריקער זיך פארנומען מיט יןדישער קונםט פון אלטע צי_יטן. מ׳האט אנטפלעקט שולן אויף א הויכער קינםטלערישער מדרגה אין אלטן ארץ־ישראל, אין מיטלעלטערלעכן די_יטשלאנד, אין פוילן פון די שפעטערע יארהונדערטער. אין די גרעסטע אײראפעישע מוזײען געפינען זיך אלטע ספרים מיט גאר װערטפולע בילדער געמאלט פון יןדישע הענט. און אין שולן, װי אויך אין מוזײען װערן געהיט אומגעצײלטע אוצרות, ארבעטן אין האלץ, אין מעטאל און אין שטאפן. אפילו אונדזער בא־ שײדענע פאלקסקונסט, באזונדערם אין פוילן, האט ארויסגערופן א װארעמען אינטערעם. אזא ברײטע באװעגונג פון שעפערישער לעבעדיקער קונסט און פון אויספארשן און זאמלען אלטע קונםט דארף האבן א צענטער, א הײם. דעריבער האט דער יןדישער װיסנשאפטלעכער אינסטיטוט בשעת זיין אלװעלטלעכן צוזאמענפאר אין אויגוםט 1935, לויט דער איגיציאטױוע פון מ א ר ק ש א ג א ל, פראקלאמירט די גרינדונג פון א צענטראלן מוזײ פאר יידישער קונסט. אדאנק א בי_ישטײערונג פון נ. א ײ ט י נ ג א ן (לאדזש) איז אויפגעבויט געװארן אין בנין פון ייװא אין װילנע א םפעציעלער בילדערזאל פארן מוזײ. בי_ים מוזײ װערט געשאפן א ספעציעלע פארשונגם־אנשטאלט, װאם זאל אויםבויען א פעסטן יםוד פאר אלע װיםנשאפטלעכע באמיונגען װעגן דער יידישער קונםט. פאר אזא גרוים װערק, װאם מוז װערן א ירושה פון אונדזער דור פאר די קומע• דיקע דורות, דארפן מיר די מםירת־נפשדיקע הילף פון גאנצן פאלק. פאראײ־ ביקט זאלן װערן די נעמען פון אלע װאס װעלן העלפן אויפבויען אונדזער װערק, װאם װעלן אפגעבן פארן יידישן פאלק אין די הענט פון ייװא קונםט־ אביעקטן, װיםנשאפטלעכן מאטעריאל, ביכער און געלט! גרויסע און קלענערע