Yidishe bilder · 1951-09-01 · Nr. 9-10 סעפטעמבער-אקטאבער · p. Seite 26

) ■ ארויסגעטריבן פון די .װאנאנעס האגן■■-פיד,- ערשט דזנרזעז דענז כודבן וואס דאס פארן ד,אס אגגעמאכס אין זזובזערע רײען} פון די מויזבטער װאס מיר זענען ארײוי איץ צוג איז ארױס א קליין הײפעלע - צעבראכעבע אדן.אײגמדיױקער־* :טע.שאמבס,■; •/׳; די ׳; אויסגעפרעסענע מאטד־אוזער ־ ה.ס%לײמ׳ האכן יזין• •געװארפן אויף חנם נײעס רויב מיט א הורא און רעציכע׳ און מיט גומי-שטעקנס און ביקסךקאלבעס געשלאגן' איבער. די קעפ׳ ■און ■ אונז-געטדיבן אין.דיי בערג אין דעד גאריממעד ״פעסטונג׳* ־. י- אויןי א: הויך פון עלף ד־וגדערט מעטעד, בײ א פראסמיק וױבטער־װעטער באגלײט פון א די- געס שגײ, איז אונז יגעמאכט געװארן א אײגג- . ארטיקער קאבאלעס־פאגים. ו - נאכדעם וױ מיר- זענען אפגעשטאגען א צײט, אוגד געצײלט .און װידער געצײלט׳ באקוקט יע דען אײבעם װי א פערד אויפן מאדק׳י האט זיך דעיהעדט א געשדײ : ״אױסטאך.... מיר האבן נישט געגלויבטי'אונזערע י אויערן, אבער די גו־ מענע שמעקנס האבן אתז שנעל געמאכט פאר- שטײן, אז םיר געפינען זיך נישט אויפן ארט, .װו מען -וױצלט זיך, ׳אוןי אין אײגיקע . מינוטן זענען מיר אלע געשטאנען אדעם־נאקעט״ נאכ דעמ וױ ״מיר האבן יזיך'דרויסן גוט אפגעקילט/ און פיל זענען, שויו געלעגן אויף .דער ערד, האט מען ערשט ראז אוגז ארײיגגעפירט אין -די דושן, און' צו, אונזער גרויסער דעדשיטערונג, איזידאס װאסנר געװען אײז־קאלט, נאכדעמ- װי רער ארױםנעפירט איז דרויסן, נעלאזט שטײן א צײט׳ נאקעטע, נאסע׳ ׳ציטערנדיקע און שטארבנ - -דיקע• --■׳.׳ ידאס איז געװעו דער פינאל פון מארש, אדן אן ,אנהויב- פדן א-נײעם סיסטעמ אויסראטונג, װעל ־ בער האט געהײסן: ״קאראבטיז מאטהאוזצז״ ~ 1 י <צום צװײטן:;;ייאר^נ^פוןן-ףןנר■ עס האבן זיך אגגעקויבן װײזו סימאגיפ פון מאסן״מעשוגאס.-;;•־■ בײ אער נאנצער בעהאלע האבן זיך ״דאך גע״;פינעו־;אײגיקע: מענמשן װעלכע-האבן; אויף אן אומפארשטעגדלעכן אויפן, אויפגעהאלטן מער װידי אנדערעאון איגעשאצמ..די,לאגע אין איר גאנצער^ טראגישקײט, ' עס איז פאר יעדן אײגעם געװען קילאר, אז דילד צושםאנד, מוז פאנא ■'־׳ לערװײזע;בדענגען יצום אונטערגאנג פוןי אלע, .וועלבע-געפיגען זיך;'אין;װאגאן, אויב עס װעט גלײך מיט די לעצטע קויבעס נישמ אנפאנגען א דעמונגס־אקציע.; לײדער, װאפ װײטעד אלץ שװערעד איז גע ־ װארן די לאגע די מענטשךמאסע האטיזיך גע־ קײקלט' װי- א קגויל פון אײן זײט װאגאן צום צװײטן, עס איז שױן מער-נישט געװען מיט װעמעך צו- ךעדן אדער דערקלערן,.. די דעטונגס קאלאנע איז - געװארןי; קלעגער אדן דער טויט האט געמאכט-זײן-ארבעט^': . ־'-פיר טעג- און בענמ האט־ געדױערט דאס פא־ רען׳ יפון צװאנציקו װאגאנעס איז באשטאנען דער צוג,: אװ ווען ענדלעך דער צוג האט. זיך אפגעשטעלמ אוךמיר זענען אנגעקדמען אין אונזער יײעם גא-ךאײדן ■ — מאטהאוזען ־*-. איז ■דעד ■גרעםטעד;טײל.װאגאנעס־ גישט אױפנע' ״ עפגט געױארן, עס ועבען שפעטער; געשיקמ גע־ װארז קאמאנדאס מיט רידלען;און; עלעקטרישע ■האמעךס׳י-־ייי- יואגאגען רײן/ צו.!מאבן פון די צ?ך נויפגעקלעפטע פארפרוירעגע שצרמדמ. /";■; גאדיטיר מעךאון:ענט שצעווו זיך ז#נע| ©יר״ ענדלעך אנגעקומען עדגעץ צ1 א קלײנער באך סטאציע, געבז װעלכער עסיזענעז געשטאנעו■;רײען!?אטפארמעס, . - - '-׳-־■:,׳; ., '■ -■׳ רי ם.ם. האבן אונז אױסגעשטעלט צו הונ־-;דערט פופציק מאן■ פאר א װאגאן. און נאך שא־ :ען־לאנגן שטײן■.האט מען געהערט ■דעם־■ גע*׳;שרײ ״אלץ אין די װאגאנען/ ־נאך האט 'מען וגישטי געהעלמ דעם באפעל און שויך האט״זיך געגעבן א שיט א האגל פון קלעפ איבער אונזע״ ■ידע קעפךידאם געיענ און- רי'פאגיק , אייי 1געװארן אומגעהױר, יעדער:.האמ, געװאלט ■ארײן :דעי ערשטעד, קעדיי אױסמײדן די קלעפ װאס;וענען געפאלן פװ אלע זײטן, און בײ- אזעלכע;אומשמענדן האבן?יך איך מאגבע װאגאגען א־ - רײננעדיסן םיק, מער וױ די אננעצײבנטע צאל :מענטשן, יאון דאס ד־אט געבראכט שפעטער צום ןינר־ויםער ענגשאפמ און אומגליק,; װײל דער גע י; דראנג איז יגעװארן אומדערטדעגלעך.. - :װעגן זיך אװעקזעצן איז. איבערהויפט קײן :"פראגע גישט געװען, אוין שטײן האט.שוין קײ״ :נער מעד נישמ נעקעגמ, ' דעריבער אח גע ״: װארן א געװאלטיקער טומל, יעדער האט גע־; זו־בם פדובירן זיך אװעקזעצן,. כאטש אױף א : װײלע, אבער קײנעם האט עס זיך גישט אײגגע־; געבן״ אװי אז אלע וענען געבליבן שסיװ;. -. 1 יאון װען דער צוג האט אנגעהױבן ג-װ און ןװאס אמאל שנעלער, אלץ שטארקער״ האט!דעד װינט געבלאזן איבער אונזעדע קעפ,.און | מימן אכקוםען. פון דעד נאכמ, האמ דער םענם׳*־ 1 לעכע עלנמ דערגרײבמ זײן הויך-פונקמ., ד־אלב נאקעטע הונגעריקע געמאטערמ סיןי פיר טענ או| נעכמ נײן -אן עםו אה אן װאםער, איז דער גאנצער װאגאן מעגטשן פארװאנדלט געװארן אין א מאםע װעלבע רעאגירט שױן נישט, נאר פאלט, אײגער איבערז צוױיטן. א וי האט אויםגעזען דאם צענטראלע םויער אין שרעקלעכםמן מױמן ־ לאגער אױשװיץ, וװ מיליאנען מענמשן פון פארשידעגע פעלקער. זײנען גירומאל דורך די ם.ם♦ מערדער פ־נרפײגיקמ געװארן צופ מיימ♦ 20