Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-01-17 · 3/41 (17.1.1947) · p. Seite 2

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
3/41 (17.1.1947)
Date
1947-01-17
Page
Seite 2 (sequence 2)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
65% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243270--257-7242904
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

ZAJT 2 אונדזער ווארט Jl€E§s fun £rcc Jissroejl Luft-komunikacje Washington — Erec Jisroejl Tel Awiw. Es iz gegrindet geworn a direkte aeroplan-linje wos wet farbindn Washington mit Tel Awiw. Di linje wos zol onhojbn ir tetikajt noch hajntikn chojdesz zol farnemen a rajze-sztreke fun 32 szo.n Ojsarbetung fun radjo-aparatn in Erec Jisroejl. Jeruszolajim (U. W.). Der ״ansztalt fun radjo“ wos iz gegrindet geworn mit 20 jor curik unter der lejtung fun Ing. L. Dobkin iz baszeftikt iber plener fun fargresern di radjo-aparatn ojsarbetungen farn E. Jdikn jiszuw. Di zelbe gezelszaft wos ekzistirt hajnt-cu-tog u. n. ״Galim“ sztelt ojch ojf stacjes cu badinen ire kundn. Ject bojt zi a gresere radjo-stacje in Emek un in Galü. A szul ojfn nomen fun B. Kacnelsohn. Jeruszolajim. Cum cwejtn jortog fun B. Kacnelsohn iz gelejgt geworn a winklsztejn fun a szul far di szlichim fun Mapäj ojfn nomen fun B. Kacnelsohn. Baj der fajerlechkajt zajnen onweznd gewen hecher tojznt man, forsztejer fun farszejdene jidisze institucjes, prese un farbandn. Wegn di ciln un program fun der szule hot gere dt Z. Rubaszow. Antdekt di szpurn fun Tirce. Francojzisze archeologn hobn beejs ojsgrobungen in cofn E. J. zieh ongesztojsn ojf szpurn fun a sztot fun 5000 jor curik. Wi gelernte szteln fest zol dos zajn di sztot Tirce, di erszte hojptsztot fun jidiszn kenigrajch, wos iz cersztert geworn mit 900 jor far undzer cajtrechnung. (״Undzer Weg“)' Rusisze Kirche iz niszt kegn a Jidiszer Nacjonaler Hejm in E. J. Jeruszolaim. Farn farlozn Jeruszolaim, hot der Metropolit fun Leningrad, Gregoris, ojf genumen forsztejer fun der jidiszamerikaniszer prese, mit welche er hot geredt wegn cijonizm un der E. J.-frage. Der sowietiszer Metropolit hot ojsgedrikt di hofenung, az di Jidn wein sztendik respektirn di hejlike kristleche erter in Erec Jisroejl. Er hot ojch derklert, az di pawoslawne kirche ir; Ratnfarband iz kejnesfal niszt kegn a Jidiszer Nacjonaler Hejm. Szlojme Zalcman, der arojsgeber fun cijonistiszn ״Razswiet“ gesztorbn in Erec Jisroel. Jeruszolaim. Do iz gesztorbn in elter fun 74 jor Szlojme Zalcman, ejner fun di firer fun di rusisze cijonistn un arojsgeber fun der rusisz-jidiszer cajtszrift ״Razswiet“. Der tojt iz gekumen durch a harc-atak, welchn er hot bakumen in Giwat-Brener un wu er iz gekumen cu kwure. Horaw Unterman raw^hakolel fun Tel Awiw Tel Awiw. Horaw Iser Jehuda Unterman iz oficjel basztetikt geworn als raw-hakolel fun Tel Awiw. Di nominaeje iz forgekumen baj an opgehaltener fajerlecher ceremonje in zal fun sztot-rat un in der grojser Tel Awiw’er szul. In der fajerlechkajt hobn zieh batejlikt forsztejer fun rabinat, sztot-rat, kehiles u. a. Arestn fun Jidn in Egyptn. Jeruszolaim. Di egyptisze policej in Kairo hot farefntlecht a meldung, az zi hot arestirt a ״cijonistisze bande fun 29 perzon — menef un frojen — beejs zej hobn opgehaltn a geheime konferenc“. Banajter handl ewiszn E. J. un Czechoslowakaj. Prag. A grupe fun 17 jidisze sochrim un indüstrieler zajnen ongekumen fun E. J. ajncuszteln a nentere handls-farbindüng ewiszn Erec Jisroejl un Czechoslowakaj. Lojt di bahojptungen fun der lokaler prese, wein di dozike bamijungen gekrojnt wem mit derfolg. Hacofe. (PR.) Es wem farszprejt jedijes, az di ״Hagana“^iz gekumen cu a farsztendikung mitn ICL un ״Sztern“-grupe opeu- -szteln di teror-aktn ojf 2 monatn, bichdej cu gebn a meglechkajt cu firn di farhandlungen in Amerike un in England. Pomerancn-export fargresert. Haifa. Der pomerancn-export fun E. J. in jor 1946—47 batreft iber 7.365.000 funt. Fun di exportirte 8 miljon kestlech nemt England 6,5 miljon, Norwegn, Czechaj un Belg je — di iberike 1,5 miljon kestlech. ״Kupat-Chojlim“ zorgt far naje ojlim. Jeruszolajim. Di ״Kupat Chojlim“ (krankn-kase) in E. .J. hot in szajches mit der kesejder waksnder mitgliderszaft• un nojtwendikajt ojscubrejtern ir hilf far di naj-ongekumene ojlim, baszlosn cu fargresem ir tetikajt ojfn gebit fun mediciniszer hilf. Zi szaft naje klinikes un fargresert di col betn in Ire szpitelei*;**' - *• ... Der Ercibiszof fun Haifa bajm mufti. U. W. Pariz. Der katojliszer Ercibiszof fun Haifa Georg Hakim hot baszucht dem grojsmufti un im farzichert in dem grojsn interes wos di katolikn hobn far an arabiszer meluche in Erec Jisroejl. Wi es iz bakant hot der zelber biszof opgegebn a zejer-ginstike deklaracje far der ojsforszungs-komisje letojwas di Araber. Di dozike anti-jidisze politik funm katojliszn kler iz in cuzamenhang mit der geplanier dernenterung ewiszn dem Watikan un di arabisze meluches. Jiszuwim in di berg. Es iz farsztarkt geworn der drang cu derobern naje landwirtszaftleche poziejes in di bergike gegntn. Es zajnen ojfgesztelt geworn 2 naje punktn in der Umgebung fun Jeruszolaim. Der erszter in di berg fun Chewron un der cwejter baj Maala Hachamisza — in majrew zajt fun Jeruszolaim. Der najer punkt in dorem-zajt fun Jeruszolaim, iz der driter jiszuw in di berg fun Chewron. Der erszter punkt Kfar Ecjon iz gegrindet geworn mit 3 un a halb jor curik, der cwejter — Mecuofc — mit a jor curik un ject der driter — ojfn bodn fun ״Dir Awu Zajit“. Der punkt ligt 867 m ibern jam-szpigl un iz der hgchster jidiszer jiszuw in land. Englisze un sowjetisze forsztejer hobn niszt bajgewojnt di derefnung fun 22-tn Cijon. Kongres. Baj der derefnung fun Kongres hobn zieh gefunen forsztejer fun 23 meluches. Es zajnen niszt gewen onweznd forsztejer fun Ratnfarband un England. Der lecter hot derklert, az er hot niszt derhaltn kajn szum instrukejes wegn dem. Der Miteier Khzrach leigt bofnnngen ojf der arabiszer lige London. (DENA-Reuter). Gen. Sir Eduardo Spears, der frijerdiker britiszer botszafter in Sirie un Libanon hot, umkerndik, zieh fun a wizit-rajze durchn Miteln-Mizrach derklert bajm szildern zajhe ajndrukn, az es iz im ams?tarkstn ojfgefaln dos farbrejtern zieh fun der idee fun an arabiszer lige ewiszn derSjbafelkerung fun Mitein- Mizrach. Di opozieje kegn dem cijonizm, git cu gen. Spears, iz di farbindnde kraft fun der arabiszer weit. Wajter derklert Spears, az di komunistisze ideen machn grojse fortszritn in di arabisze י lenden trpc.cjiejTU wos zej wexyMkenift fun, der ^rachmedahiszer religie? Ttte korhun^' "'Stiszö ßeMfM'Ü zajnen faWjtreM GeHeD dort wu es herszn szlechte wirtszaftleche farhelteniszn un oremkajt. Niszt gekukt ojf dem, wos der britiszer prestiz iz in farheltenisz cu di frijerdike cajtn gefaln, ekzistirt dc>ch in di lender, wi Sirie a grojse nochfrage ojf britisze schojres un ratgeber, Sirie wet beser cuzamenarbtn mit Grojsbritanje, wi mit an anderer naeje, ober doch iz men in Sirie der mejnung, az aza cuzamenarbet iz nit kajn lajchte zach. Wajter hot di arabisze lige baszlosn ojfcufOdern di britisze regirung, zi zol der- ^megjßAH d6W MlfU umeukern zieh. Mjn^ ' E. J. . E8 ^ert^ezygt, az aza zest wolt ge- 1{%en ׳grdjker ^zfife fdröjs ojfn weg rän^tfer“ mitafbet fun di Araber baj der lejzung fun E. J.-problem. Dr. Ar je Tartakower mer uniwersitet. prof. in jeruszolai- Der bawuster gelernter Dr. Arje Tartakower, mechaber fun merere werk iber socjale Problemen, iz opgeforn fun New York kajn E. J., kedej ibercunemen nochn farsztorbenem gelernten Ökonomist Dr. Artur Ruf in di katedre fun socjologje ojfn jeruszolaimer uniwersitet. Dr. Tartakower iz gewen fun di onfimde perzenlechkajtn fun *pojliszn jidntum un an ongezeener tuer in der cijonistiszer arbeterszaft. Di lecte 7 jor hot Dr. A. Tartakower farbracht in New York. (״Undzer Wort“ Paris) Palkor. (PR.) 6 britisze soldatn *ajnen arestirt geworn farn wein farkojfn ge wer Araber. Palkor. (PR.) 3500 lebns-mitl paketn zajnen geszikt geworn fun Jeruszolaim kajn Cypern far di internirte Jidn. Njus. (PR.) Dr. JjjüRobinzon, direktor far jidisze injonim bajm amerikaniszn jidiszn kongres, iz ajngeladn geworn in UN als ekszpert un ratgeber baj di cugrejtungs-arbetn far der erszter sesje fun der komisje far menczn-recht. Dr. Robinzon iz der mechaber fun a räj arbetn iber internacjonale juridisze Problemen. Hacofe. (PR.) In Buenos Aires hobn antisemitn ojsgeszmirt di weht fun der jidiszer szul mit smole un anti-jidisze ojfszriftn. Dos iz szojn dos ferte mol bemeszech fun ewej wochn fun szendn jidisze szuln. Palkor (PR.) Der pojliszer meluche prezident Bierut hot getadlt dem Watikan, weleher zol hobn in der krigs-cajt arojsgewizn frajntszaft di Dajczn un untersztict ject di reakeje. Bulgarje grejt procesn iber farbrecher kegn Jidn. Der hojpt-prokuror fun bulgariszn folksgericht Gregori Petrow hot ibergegebn dem Jidiszn Welt-Kongres a fuln baricht wegn di szrit, wos zajn regirung hot untergenumen, kedej cucucijen cu farantwortlechkajt di szuldike farbrechns kegn Jidn unter dem faszistiszn rezim. In Bornen fun Jidiszn Welt-Kongres hot Dr. Perlzweig ojsgedrikt di cufridnhajt mit der akcje fun der bulgariszer regirung cu basztrofn' ale antisemitisze fa*rbrecher. Wegn problem fun farszlepte in Ejrope. New York (DANA). In di F. Sztatn wert durch prominente perzenlechkajtn fun ale szichtn geszafn a birger-komisje far farszlepte perzonen, welche wil durchzecn an enderung fun di ajnwanderungs-gezecn, dermeglechndik dos arajnbakumen zieh fun 400,000 ejropejisze plejtim in di F. Sztatn. Ojch der untersztats-sekretar in krigs-ministerjum Paterson, wos hot niszt lang curik bazucht Dajczland, hot in a radjo-rede ojf gef odert di mitglider fun di Farejnikte Nacjes ojfcunemen farszlepte fun Ejrope. Dos arajnlozn 100.000 jidisze plejtim kajn E. J. iz in kejn fal niszt genugnt, wajl blojz in der amerikaner zone alejn geflnen zieh noch iber 160.000 farszlepte. General-Direktor Asofski farlozt Dajczland. Mr. Isac Asofski Gen. Dir. fun alweltlechn HI AS hot noch a ewej wochikn bazuch farlozt Dajczland. Beejs zajn ojfnthalt in Dajczland hot er opgehaltn wichtike baratungen wegn jidiszer emigraeje mit prominente jidisze un niszt-jidisze perzenlechkajtn. Lejwik, Petruszke un Czernowic bakumen 1945 ״Lamed premjes". New York. Beejs der fariejlung fun di literarisze premjes fun dem ״Luis-Lamd-fond far undzer liferatur in bejde szprachn", hobn — lojt a meldung fun der zuri farn jor 1945 — bakumen di erszte premjes Lejwik, Peiruszke un Cernowic. Lejwik hot bakumen di premje far zajn buch-lider ״In Treblinke bin ich gewen"; Petruszke far zajn jidisze iberzecung fun Misznajes, un dr. Czernowic far zajn buch ״Chachmej Hadesa". Jeder ejner fun di ojbndermonie szrajber hot bakumen cu 400 dolar. Di zuri, wos hot basstimt di premjes, iz basztanenfun fojgnde jidisze un nebrejsize szrajber: J. Opatoszu, M. Berajsza, J. Glatsztajn, dr. Sz. Federbusz un M. Ribalow. Di premjes zajnen fajerlech fanandergetejlt geworn efntlech in ejnem fun di szenste kulturele antsztaltn in New York. Arestirt dem naci-henker fun Bialistok’er goto Gustaw Friedei. (D. T.) In der engliszer okupaeje zone fun Dajczland iz arestirt geworn der merder fun Bialistoker geto, gew. policej Inspektor fun gestapo Gustaw Friedei. Der arestirter iz gewen der faktiszer ojsfirer fun fll ekzekuejes iber Bialistoker Jidn far un beejs der antgiltiker likwidaeje fun geto. Der arestirter naci-taljen wert ibergeflrt kajn Pojln wu er wet gesztelt wem farn gericht in Bialistok. FRAJTIK, 17. JANUAR 1947 Szlomo ben chotin. Wen dNid. Agenc hot niszt kajn sertifikatn ... Szojn hecher a jor szmuest men wegn 100.000 sertifikatn, ober men blajbt bajm rejdn un etwos wirkleches hert men niszt; Wu es zien di szuldike derin wejsn mir. Ejn tejl in szejnem fertl fun Westminst6r, in der hojpt-sztot fun der gewaldiker britiszer Imp er je, wu nebn andere gewirim zict di englisze regirung. Der anderer tejl zict unter sztachl-drotn, maszin-gewer nestn: un beton-bafestikungen in a gewisn tejl fun Jeruszolajim. In bejde sztet gejt di dozike lajt niszt szlecht. Zej hobn got cu danken cu esn un jeder wos zict dort hot ojch basztimt a gut meblirt cimer un bakumt a gutn gehalt. Natirleeh, di lajt wos zien in Jeruszolajim filn zieh niszt azoj wojl, wi di in London, derojf zogn ejdes di bafestikungen, wos zej hobn arum zieh ojsgebojt. Ober di dozike biurokratn zajnen wajt derfun, kedej cu geflnen zieh in der läge fun di hecher 200.000 menczn, wos zien in di lagern in Dajczland mit a wejniker gutn teglechn meniu un baj ergere wojnungs-farhelteniszn. Di ejncike zorg, wos di dozike hern hobn, iz der fakt, wos doch zajnen farhan 200.000 iberik geblibene, un der ejnciker forwurf, wos zej kenen zieh machn iz der, wos zej hobn zieh frier noch niszt bamit cu lozn di col wejniker ״grojs“. Wos zol men ober doch ton? — wert gesztelt di frage. Der entfer iz gor niszt aza komplicirter. Di, wos di dajeze gaz-kamern hobn niszt farnichtet, wem ojsgesztelt ojf aza langzamer ober zicherer moraliszer un gajstiker farnichtung. Di lejzung hot noch di majle, wos men ken zieh barimen far der gancer weit, az di dozike menczn zien niszt ojf der gas, nor men zorgt far zej, m’ git zej dir es un szpajz. Wos iz undzer tszuwe ojf di plener fun undzere sonim? ־־ Ejns iz klor: Alija ojf ale wegn. Ojch ojf azelche, wos ״jene“ wein zej niszt zajn azoj lib. Dos iz ober nor a tejlwajzer entfer, welcher ken in jectikn moment arumnemen blojz wejnike. Wos iz dos kegnmitl ojf der masn-demoralizacje in dozikn fal? Mit der doziker frage hot zieh baszeftikt di konferenc fun di forsztejer fun der Jidiszer Agenc, wos iz forgekumen in nowember f. j. in Berchtesgaden. Di lejzung, wos di dozike konferenc hot forgeszlogn iz gewen? ' baszeftikung, dos klmgt'natirleeh ejntacfter, wi eS’zet •ojs;:in• der wirkleehkajt. Baszöftikung ken men warszajnjlech krign niszt szwer, ober dos iz niszt ale — arbet muz ojch balojnt wem. Kedej cu baszeftikn zieh intensiw mitn dozikn fragn kompleks iz baj der Jid. Agenc in München derefnt geworn a naje optejlung. Hajnt kenen mir szojn batrachtn ejnike konkrete plener. Agew iz es derwajl nojgeja blojz dem wajbleehn geszlecht, doch efnt es a weg cu an algemejner lejzung. In ale lagern zoln frojen un mejdlech, wos hobn lust un übe cu frojen kunst-arbetn organizirn zieh unter der lejtung fun a geibter fach-kraft un machn ale megleche sztrikerajen un andere hant-arbetn. Dem materjal un di machszirim wein zej bakumen bechinem fun der Jid. Agenc. Dos iz ober noch niszt ale. Ale batejlikte bakumen a konto-buch, in welchn es wert arajngetrogn jede arbet un ir ojsgezecter prajz in dolar oder funt. Di fartike arbet bakumt wider di Jidisze Agenc, welche macht szojn hachones di dozike ojsarbetungen cu farkojfn in E. J., F. Sztatn un dorem Afrlke untern specjeln nomen ״arbet fun undzere szwester in di lagern“. Noch der ojswanderung in farszejdene lender wet dos fardinte gelt ojsgecolt wem lojtn konto in konto-buch. Dos git a meglechkajt cu fardinen zieh a piaster oder a cent far der eukunft. Solel-Bone iz, wi bakant der grester unternemer in E. J. Di orems fun der doziker firme grejehn zejer wajt. Biz Persje, dem Suez-kanal un Libie hot zi geszikt ire arbetn beejs der milchome farn engliszn War Effort. Di teg iz gekumen a gast fun E. J., welcher wil do ojch arbetn un hot undz gebracht a grus fun ״Solei Bone“. Er wil do machn a grojse basztelung fun fencter-ramen un tim, welche zoln gemacht wem in di lager-warsztatn. Undzere mener zoln szojn do hobn di meglechkajt ontejlcunemen in binjan-haarec, wajl cu dem ewek wein di ojsarbetungen gebrojeht wem. Di fencter-ramen \m tirn wein bildn a tejl fun di hajzer, in welche di derbaj-arbetnde wein amol woj nen, opgezen derfun, wos szojn do wein zej bakumen zejer lojn in der form fun szpajz-produktn un bacug-szajnen. Wi men hot undz dercejlt, hot di Sochnut noch mer plener, ober forlojfik hojbt men on derfun. Undzer ״frajnt“ in London un Jeruszolajim gibn mir di tszuwe: ״Ir hot gewolt fun di dozike lagern machn a werkcajg fun undzer gajstiker un moraliszer zinkung, mir formen zej iber cu zajn a ringele in der kejt fun di bamijungen, ojfcubojen a besere eukunft far undz un undzer folk.“ Ucu ejeu wesufor — dabru dawar w' loj jakum!

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.