Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1925-01-01 · Nummer 5 (15. Juni) - נומער 5 · p. [Seite]

□ 119 סטןוטיסטישע כדןוניק * 5 מ״סןךממםיליזמח י״נסמ סילי^ח •/. % *6■. ג**שנ8לי*מס 57,9 113 714 150 ע<1לענדעד, ארן אידלענדער 154 30 13,9 29 ױיטשן 6,1 12 6,7 14 םחונצױזן 154 30 44 9 אדן 6,2 10 34 7 אנדערע 100,0 195 100,0 209 סך־הבל סןך־ןוקץ הןןט רעם םןןטעדיאל נענו&ק פון םמרשידענע אױםנאגן <זענן די געששןךבענע נדלץןנעדן און מץ די שםײער־ אײנצןולועק סון 1924 םאר ױ לעבעדינע מיליןוגעדן. סארשנדיט דך״ אז דןו קןון נמן מטעק ניט וױינצ קשיות — צי הןוט עד אױםגעשעםט אלע םיל^נערן, טי ער הןום טוםעלע *־ױשנעכאטט נןך א נעוױפע צןול; צי קיון מק בכלל בילדן אוא נרוםע װי כדליןונעדן — ם׳קןון ר$ך זיץ איק םילקןנער, װןןס זאל ם*רם$נן אזױ םיל, װיםיל אנדערע הונדעדט. ןןבעד דןוך ה$ט די נעבראכטע טאבעלע * געװיםן װעדנג מיר זעהק םון איר, אז *דשן אלק חד םילי^נערן״ר^ש ה?ט אלזא נעםאבט זײנע םיליןךק אץ דעד צוױיםער רעלםט םץ 19<ק י$רהונדערט, הןןב; אידן אױסנענמכט סך<יכל 4,3% און ןפזישן איננן חד םילי^נעדן — שױן נאעע 154 םרןןצענט, במעט םיר ם>ןל םעד װי רער םדןוצענט אידן אץ דעד באםעל׳ קעדוננ םון די םאראײנינטע שטאטן• םון די 30 אידישע םילי$נעק םונם איננן חד זײנק 8—7 דײטשע יאד.ודינג בעדך א םערטל, װען זײער םדזןצענט צודיןץ אםעריקאנעד אידן בכלל איז א םך קלענעד. ד$ס דערקלעדט ױך מסממא מים רעם, װזןס די דײטשע איזץ לעבן א סך לעעער אין אםעריקןג װארום םון 292 געששןךבענע םילי$נערן בכלל זײנק נעװק נ#ר 49 ןךער 13,3% אועלכע, װעלכע ױינק ניט נעבױוץ נעװןךן אין אםעריקזג אץ םץ 361 לעבעדינע נדליןונעדן זיינק םך־הבל 30 ןךער 8,3% נערען ניט קיץ נעבוידענע אץ אםעריקא. םון דערםון איז נעדתננען, אז דעד עדשטער חר עמינראנטן דט,בכלל א קלײנעם םו־^צענם םילי^נעדן. אידישער גרויס־גרונמ־באזיץ איך פוילן - 1*19 - ■ס1ס9 ■1 1)1סםב*0ס6 ז)ו1א[4ונ די ידיעות װענן נרויס<רונטיב*זיץ אץ פוילן זײנק צונרם־ נעשטעלס אויםן סםך םון דער אױסם^רשונג וץןם איז דורכי נעםירט נעװזךן דורך דער צענםחךער סםאטיסטישער םאר־ װאלםונכ די ציםערן ניבן א בילד אוםגעפער *ו װלי 1921. ח רעזולםאטן םץ דער אױסםןךשונג לוים אײנצלנע װןךע־ ,לאה סםװעס אץ םןךויאטן ױינק םארעםגטליכט אין -*ס?״6סג זנ{נמק*ק*81 ז11■ םאר 1922 און 1923. ס׳םעלן ידיעות װענן 180 מאי#נםקעם — 14% םון דער נאנצעד צ$ל — אין װילנער װזךעװאחרםםװע, װענן 154% םץ די פאץךטקעס אין וץךײנער און װענן 13,0% םןךןונטקעס אץ סךוןונרודעד װיךעװאודםטװע. םאר נרױס־גרמםימוזײן (*ם1סת ^8110*1^ *ז1614^י) ה$ט די אױסםןךשונג נערעכנט אלע םןוי$נםקעס מיט א שטח םץ הע־ כער 50 העקםאר (454 דעסיאםץ). די אידן אץ דןןגזניג — 1924 — )!■■■ס ■1 ■)1וו1 ז)(ו 10*2 די זרדישע באםעלקעחננ אין חונצינ האלט די לעצטע יןךן אץ שטארקן װאקםן. םץ 282 7 נםשות אין 1923־גק יןך הןומ ױ אץ 1924 דערנרײבט שױן ביז 239 9 נםשװג םןותלײכנדינ יי חונק ם>־ די לעצטע םזולק־צײלונגען אין דאנצינ, באק־םען םיר םןולננדינע רעזולטאנקז ־/״ *יךן נכיל .867 .י©0 04 2 717 330 252 .םצ .1 1910 2,0 7 282 366 730 .1 11. 1923 — 24 9 239 383 995 1. 7111. 1924 בןוםעלקערוע זײנק םץ דער א׳דישעד ףער גרעםטער טײל סיעםדע. (1926 9/10 ,זא 1)>*)8 <ס1מז **6 1ו186ג1>1)6)11)1 .11 עקאנאמיק — 1*1801111ז¥1ז אידךמילץןנערן אין די פאראײגיגטע שטאטן 8*11ת6*4 .8 .0 ■1}6ת*ווס1111)1 1116116)39 םאר עטליכע קךן הןןט זאםבארט ארםנעהרבן ױ םראנע װענן דער ר$ל םון רי אידן אינם אויםקוםק אץ אץ דער אנם־ װיקלונג םונם קא&יםאליזם. ס׳איז קײן םפק ניט, ןןז םוםבארפ וקןט דעמ$לט א סך איבערנעםריבן און ה$ט צונעשריבן אידן אזעלכע ארםטוק, װעלכע ױינק סץ גיט קײן אידישע $דעד_ניט טךי אידישע. $בעד איץ םארדינסט הןוט נעוױס יאסבארט — עי הןוט קלןןר אץ בולטםןךםולידט ױ טחונע װענן דער װאנ םון אידישן םןולק אין רעד אנטװיקלוננ םץ עקןונןןמישן לעבן םון ױ םעלקעד, דעד װן^ װעלכע איו אין קײן שום פרט ניט ןונטשםנ־עכגד דער צןול. װארום װןןם םאי־ א חול ױ צןול אץ ױ םןוםע זןולן ניט שםילן אץ העד געשיכםע, קןק םען ניט לײקענק אין רעם נרױסן װערט אץ אײנםלופ םון באזונדער אױםנעינמרןונענע קלײנע גרוםעם, םץ אײמודטינ אץ אײננןורםינ אנטח־יקלםע נרוםעס, װןום באקוםק אץ בןושטיםטע נעשיכט־ דכע םעריןך־ן גןו בןושטיםטע נןוױנגוננען א באזונרער װןוג אינם אנטװיקלונג<ןוננ םון ױ דןךיגע נרױסע צןולן און געדיכטע םאפן. אוןאץןוזןוטץזץקןוןםקשױן נעװים רעדן װעגן א בא־ זיגדער װיכטינער חול םון איזץ אין דער םןודערנער עקןונןומישער נעשינטע םץ דער םענשהײנג פדר האלטן דעריבער םאר װיכטינ קלײבן ידיעות אץ חוטן, חום באלײכטן דעם ןךטײל םץ אידן אין בןךונדערע עקןונןוטישע ערשײנוננען, ומץ אסילו חום האנדלט ױך ניט װענן ױ ברײטע איױשע םאםן, נןך חזענן א םאר צעגדדנ אידן. דער באקאנטער רופישערזזןוציןולןונ פיטירים סןך־ןוקין הןןט םארעםנםליכם אין 1925 *תס¥-?)6א,■ססתס? 1*1סס15ס!*ודוססנ א אינטערעסןונטע מרבעט איגעד די נןוציןו&ליטעם םץ העכעד םיד הונדעדט םיליןונערן םץ ױ םאראײנינטע שטןוםן. ער הןוט צמדםגעממעלס ם^מגדינע מגעלע ♦