Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1925
- Issue
- Nummer 5 (15. Juni) - נומער 5
- Date
- 1925-01-01
- Page
- [Seite] (sequence 118)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 58% known words query
- IRI
…/4917681-6348803-6348818--444-4918114- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
119 סט&דססדשע כר$דק * 5 1<*וןו<<נ< 8יליןנ<וץ מגנזחנ םילין^־ן •/. 8<נ■ % •6*. עננלענדעד, שןךג 67,9 113 71,8 150 אץאידלענדער 15/4 30 13,9 29 דײטשן 6,1 12 6,7 14 םראגצױץ 15/4 30 44 9 אידן 5,2 10 34 ד ןןנדעדע - 1003) 195 100,0 209 סךיהבל סןץןךןץ הןןט דעם מאמעדיזול נעטגזען םון םזןרשידענע אױסנמבן װענן די נעשטןןרבענע מיליןךעדן און םון די שטײעס אײנצ$לוצנק םק 1924 ם>זרדי לעבעדינע מיליןךעדן. םארשטײט דך׳ מז ד$ ק$ן מען שטעלן ניט װײנינ קשיות — זױ ה$ט עד אויסגעשעםט *לע םיליןךערן, צי ער ה$ט טוםעלינ ארויסנעכאפט נ$ר £ נעװיסע צזןל; *ר קןןן מען בכלל בילדן אוןן נרוםע וױ נדליןגעדן — ס׳קק רןןך זיק איק סילי$נער׳ װ*ם זזןל םארס^נן אזױ םיל׳ יױםיל אנדערע הונדערם. ןןבעד ד$ך הזןם די נעבראכטע שאבעלוע א נעז׳ױסן װעדט. מיר זעהק םון איר׳ אז *װישן %טן חד םיליןךעק, װ$ם ד^ש אלזא נעמאכט זײנע סילקןנק אץ דעד צווײסער העלםט פון 19*טן יןרד״ונדערש, הןךן אידן אויסנעמאכט סך<.בל 4,3% און צזישן איננן חד מיליןךעדן — שױן נאנצע 15,4 םרןןצענט, בםעט םיו־ םןןל םעד װי רער םרןןצענט אידן אץ דער באםעלי קעדוננ םון ױ םאדאײנינטע שטאטן. םון ד 30 אדישע נדליןןנעק םונם איננן חד זײנק 8—7 דײטשע יאהודים, בערך א םערטל, װען זײעד םר$צענט צוױשן אמעויקאנעד אידן בכלל איז א סך קלענער. ד$ס דערקלעדם זץ מםתםא םיט רעם, װ$ס ד דײטשע אידן לעבן א סך לענגער אץ אםעדקא, װארום םון 292 נעשט^רבענע מילי$נעק בכלל זײנק נעװען נןך 49 ןךער 13,3% אזעלכע, װעלכע זײנק ניט נעבוירן נעוקךן אץ אםעריקא, אץ םון 361 לעבעדינע םיליןךערן זײנק םך־הבל 30 ןךער 8,3% נעװק ניט קיץ נעבוידענע אץ אמעריקא. םון דערםון >רז נעדרתנק, אז דער ערשטער דור עםינראנק ניט,בכלל א קלײנעם םקןצענט םילי^נעדן. אידישער גרױם־גרונט-באזיץ אין פױלן — 1921 - ■1 2}[**א1!*ו>ס8 ))ו1א11)11 0 ד ידיעות װענן נרױנארתטיבאדץ אין םוילן זײנק צונוים־ נעשטעלט אויק סםך םון תד אויסםןךשונג, װאס איז דודכ״ נעםירם נערד^רן חרך דעד צענטראלער םטןוטיסםישער םארי װאלטונכ ד ציםערן גיבן א בילד אוםנעםער צו יולי 1921. ד רעזולטאטן םון דער אױסםארשוננ לויט אײנצלנע קךע• װאודסםװעם און םןךויאטן זײנק םארעםנטליכם אין *!ת םאר 1922 און 1923. ס׳םעלן ידיעות װענן 180 סאיןךמןעס — 14% םון דער נאנצער צ$ל — אץ װילנעד וטךעװאודסטװע, װענן 15,4% םון ד םאקךםקעס אין קןלינער און װענן 13,0% מאקךטקעס אין נ$װ$נרודעד װןךעודאודסםװע. טאר נרדס<רוננ4באזק (*פ1סז וסע*1^) ה$ט די אויםם$רשוננ נעדעכנט אלע םאץךםקעס םיט * שטח םון העי כער 50 העקטאר (454 דעסיאםין). די אידן אץ דאנציג — 1924 — )1(* 1■ 011x1ו1 **6 11*2 ד אידישע באםעלקערוננ אין דאנצינ האלט ד לעצטע^רן אץ שטארקן װאקםן. םון 282 7 נםשות אץ 1923־נק יןך ה$ט זי אין 1924 דעתרײכט שוץ ביז 239 9 נםשות. םאתלײכנדע ד דאטן םאו ד לעצטע םןךקיצײלונגק אין דאנצינ, באקוםען מיר 0/ '0 ״יח 1611)1)7> גכיל .עס6 .*06 םיןלננדנע רעזולםאטן ן 0,8 2 717 330 252 1910 .11צ .1 2,0 7 282 366 730 1923 .1צ 1. 24 9 239 383 995 1. ¥111. 1924 ב&םעלקערונב זײנק םץ דער אידישעד דער נרעסטער טײל םרעמדע, (5<*181 761611? 167> 8110112611)1111 118ס>מ<וx11 000(11, 1926 9/10 .7א) .11 עקאנאמיק — 11ס11ס8 אידךמילץןנערן אין די פאראײניגטע שטאטן <8צ1זססט1 .8 .ט ■11*ז*םסע1111 *11סו11ו311 םאר עטליכע יןךן ה$ט זאמבארט אױםנעהויבן ד םראנע װעגן דער ר$ל םון ד אידן אינם אױםקומק און אין דער אנםי װיקלונג םונם קןןםיטאליזם. ם׳איז קק םםק ניש, אז סןמבארט האט העם$לם א סך איבערנעםריבן אץ הןןם צונעשדיבן אידן אזעלכע אױםטוען, װעלגע זײנען נ$ר גימ קיץ אידישע ןךער ניט מך־ אידישע. זןבעד אק םארדינםט הזןט נעוױס זאמבארט — ער האט קלןך און בולט ם$רםולירט ד םראנע װענן דער װ$נ םץ אידשן *$לק אץ דעד אנטוױקלוגנ םץ עקןןנןךדשן לעבן םץ ד םעלקעד, רעד װ$נ, װעלכע איז אין קק שום םרט ניש אנטשםרעכנד דער צ$ל. װארום וסךן םאר א קןל ד צ$ל אץ ד םאסע זאלן ניט שםיק אין הער נעשיכטע, קאן םען ציט לײקענק אין דעם נרױסן װערט און אײנםלום םון באזונרער אױםנעשםר^נענע קלײנע גרוםעם, םץ אײנארטינ אץ אײננארמינ אנטװיקלטע נרו&עם, װאם באקונמן אין באשטיםטע נעשיכסי ליכע םערקךן בא באשטיםטע באדיננוננק א באזונרער װןך אינם אנםװיקלמגעאנג םץ ד דןךינע נדױסע צןךץ אץ נעדיכטע מאסן. אץ אין אזא םין זץ ק$ן םען שױן נעװים דעדן װעגן א טזי זינדער װינםיגער ו#ל םון אידן אין דער םןךערנער עקןךןךדשער נעשיכטע םון רער מענשד.ײנ4 טיד ד״אלטן דעריבער םאד װיכטינ קלײבן ידיעות אץ דאםן, ■ װאס באלײכטן דעס $נטײל םץ אידן אין באװנדעת עק$נ*םישע ערשײנוננק, װק אםילו ד$ם האנדלט זיך ניט װענן ד ברײטע אידשע מאסן, נןך װזענן א םאר צענרלינ אידן, דער באקאנטער רוםישער ס$צי$לןך פיטידים סןךןךןץ הןןם םארעםנטליכם אץ 1925 ^זסצ-זססא,*ססזס? 181סס8 זס 1סס־)סס3 8 איגטערעספנטע *־בעט איבער די נאציזךאליםעט סון העכער םיד רתדעדט מיליןךערן םץ ד םאראײנינטע שטאםן. ער הןןט צונויםנעשםעלט םןך*נבדנע טאבעלע: