Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1925
- Issue
- Nummer 5 (15. Juni) - נומער 5
- Date
- 1925-01-01
- Page
- [Seite] (sequence 1)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 67% known words query
- IRI
…/4917681-6348803-6348818--327-4917997- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
3־טער י$רגאבג נומער 5 ע ש פאר אידישע דעמאגראפיע, סטאטיםטיק און עקאנאמיק מ16)111> *161) 16סמ1ס1181ג11ס18ת¥1\!סממ אל11811^16,81ו1ק£1*1^סבמ06 *1111 *8131161 בערלין׳,15 ייני 1925 1925 1סס1 .15 ,661-110 געגרינדעט פון דעראידישער װעלט־הילף־קאבפערעבץ די צאל אידן אין דעד גאנצער װעלט יעקב לעשצינםקי 16)?£?16)?33 160)13*?16) 0683111123111 16(1 ^1111ו1ס1)ג16 <1ס)1*4 ססץ ראש־־, ד׳אבן מ*ר דזך פאדמ;עגױע דאצן דלכן צױײ דױשל א־דן; און פעלעדן אדן טעותן קאנק אדײכפאיץ :$־ אץ ד־ שאצופק פזן אײן דד־פל א־דן; שנ־ת, דעד;דעםםעד רוב ב,ץ דעב דר־טל א־דן, װעכן ,דעלבע מ־ר דאבן;־ם קק צײלונכ־דאמן, ־־ארנען א־ן אמע׳־יקע, ענגלאנד*און מ־אנקדײך, א־ן קולםודעלע לענדער, ראו זײ שאצוםען.דענן דעד צ$ל א־דן זײנק נעיױעם אױף מעד זךע־ ױײנײעד נד־נטל־כע או־םרעכענוננען. אץ דאם א־ז טאק־ דער ע־כך — די יםאצ־ננק ׳דז^לץ זײן פא־- זיבם־נע אץ אױשנעדעבנםע אץ נעבוים אױף פעםשע יםודות. אץ ־א קומען מיר צו די סענסךן, וועלכע נמ־ ה$ין יאנוצם יײב או־ם־ ־עבענען די צאל אידן צומ אם־די 1925־םן ־א־. בײם בארעבענען דעם נאט־דלינן צו-ױאקם בא ד־ אידן פץ פאדשײדענע לענדעד ה$ין מיר נענומען דעם דודבשנ־םליבן נא־ ט־דליכן צוױאקם פא־ די לץצםע צק ־>>־ פון פא־ דעד מלחמד.. מ־ד זײנען דערבײ אדױםנענאננען פץ דעד דבחד״ אז די עדשםע ־אדן נאך דעד מלחמה אץ מך ד־ ב־רנעד־ק־ינן א־ז דער צו־ ױאקס נעווק יעדנפאלם נ־ם ױײנינעד, ,־ד פא־ דעד מלחמד״ מ־ד . ד,אין נעמאכט אנ׳או־מנאם נא־ פא־ אוק־א־נע — ױײל אין 1921 און ״אין 1922 ד׳אם נעחערשט א ד״יננעד א־ן אײנ־גע ט־ בעדגיעם םון אוקױא־נע, א הונגע־ •־אס דאם א־ועקנעש־קם ארפ׳ן ב־ת־עולם עטליבע צענדלינ טױזנם קרבג־ד״ דעבענענד־ט אז דער נאטידליבער צױדאקם פון די נויערניעם, ױאו ס׳א־ז נ־ט גע־ ױק קיץ ד״וננעד, האט בערך נעדעקם די תיננער־ק־בנות פון ד־ א־נעדינע נובערניעם, דאבן מיר בא די אוקדאינער אידן נ־ט נע־ דעכנט קײן שום נאפ־רליכן צײלאקם פא־ די דעדמךטע צ־וי♦ י>ך. רער צווײטער .־ױבטעער מ^מענם, ױ$ם ױירקם נעױײנליך אױף דעד צאל אידן, איז די עמ־נראציע — מ־ד ד.אין אױםנערע־נט פאר יעדן לאנד או־םן ג־ונם םץ די פאראנענע דאטן ןךער נע־ שאצט לו־טן אנטײל םץ אידן פץ םארשײרענע לענרעד אין םאד־ י שײדעגע ,דאנדערוננ־םרזך־עםן, די צאל איזץ, װ$ם האבן םאר די יאק םץ דעד צײלונג י־ץ זךדױב 1925 עמיגדידמ םץ ־ואנעט ם׳נ־ט איז $דע~ אימ־ג־־דט ,דאוה־ן ס׳נ־ם א־ז; ניד ה$בן או־ך א־ן דעי פא־געלײכטער םאבעלע 1 בדײננען מיד פא־ דעד א־ד־שע־ באםעלקעדוננ צױײ שודות: אײנע ױימט אונז די צאל א־דן אין *עדן לאנד לו־ט די רעזולטאטן פון ד פאלק־צײלוגגען, ױעלכע קומען םאד, צום באדו־ערן, אין פאדשײדענע לענדעד אין םארשײדענע ץךן; ד צװײטע שורח װײזט אונז די צאל א־דן צום אנהױב םץ 1925־טן יאר לרט אינזער אײנענעד שאצוננ. אידן לעבן אין עטליכע צענדל־י מלובות <מער םון זענצ־נ םלונות); די צײלונגען קומען םאד א־ן פא־שײדענע צײטן — ,־ױל מען װיםן ד צאל אידן א־ן דעד נאנצער װעלט צו א ב א ־ שטימטעד צײט, מוז מק זךקומק צו שאצוננען. קײן אנדער אויםװענ איז ניט^ מיד הזךן נעהאלטן םאר נויטינ א־ן ־ נוצליך םעםטצושטעלן, זאל זײן אםילו אויםן נרונט פץ אױם־ רעכענוגגען און שאצוננען, די צ$ל אידן צום זךהויב 1925־פן ־ןך, מחמת די לעצטע צײט האט מען יא אונז זךנעהויבן שרן צופיל םאנםאז־רן איבער דער צאל אידן אין דעד נארע־ װעלם. אזױ װי איגם רוב מלובות זײנען םארנעקומען ד לעצםע צײ־ לונגען אין 21־1920־טן יאר, איז זעהר ג־יננ צו קאנםראל־רן אונזערע שאצוננק ,װענן דעד צאל אידן צום אנהויב 1925; ם׳איז אױך צוליב דעם נרינג צו געפינען, װאו אץ ־װי אזוי מיר ד״אין ױך בא־ נוצט מיט די אויםרעבעניננ־מעטןךן, װעגן װעלבע פדד װעלן באלד רעדן. םריער זןיער םתן מיר נאך באמעדקען, אז װענן דעד צאל אידן אין דער סךער װעלט קאן מק בכלל רעדן םך־ אין בערך׳־ דינע צ$לן — העכער א דריטל אידן װאױנען אין לעגדער, װאו אדעי אין די צײלונגען װעדט ניט?ךגענעבן ניט ד נאציזךאליטעט און ניט ד רעליניע, זךער ם׳קוםק נזךניט םאר קײן םאלק־צײלועגק און די אלנעםײנע באםעלקערוננ װערט אױך זךגענעבן נ$ר אױםן גרונט םון שאצוננען. ם׳איז דעריבער קלזך, אז װענן א םעםטשטעלן די גענױע צ$ל אידן אין דער װעלט קאן קײן רערע ניט וײן. ם/װזךפ $בער נעױק םון צװײטן צד םאלש װעלן רערםון אױסדדגנען, אז אלע שאצונגען װענן דער צאל איק אין דער דעלם האבן קײן שום װעדט ניט.