Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 4 (15. Juni) - נומער 4 · p. [Seite]

.״ו^ייו ייײי ווווויו וו .. וווין^^ וו■ וןוי^^יממוומו״ו1ו5^י*^1..״^ייי^י ־י׳ - 275 רי אידישע לאנדודמושןזנא אין •ױלן 4 די אידישע לאנדוױרטשאפט אין פױלן ד״ר י• ליפןןװםקי ם16ס? ם1 11311ס18תס*ג1)130 ם116ס118)ס[ *161> 1)8130 3ו*סענ1 .4 .*01 סס^ םיט 5-1 דעם•.34,2 , 6^10 ״ . .... 25.2 . ת און פער דעם. . . . 40$ אויף יעדע 100 וױדנממםםן נ$ר םיט איינענעד עדד זײנען נעװק: פיס 3-1 דעס• ...... ^28 ״ 10-4 ..31,0 , 11 *ץ פער דעם• . 7^40 װענן דעד נררם פון די םשםחות און דעד *$ל נםשות, װןוס דינק געװק םארנוםען אין לאנדודדםשאםם, װי אויך װענן דעד םארזןןרנםקײט םיט געבײדעם, םים לענעױנן און םדכק אינװענםאר דבן א נעװיםן באגריף םןןלנגדינע דורבשניט&נןןלן. אויף אײן וױדטשאםט אמ חדכשניםליך אױסגעקוםק:5,8 נםשוה 2,6 באשעםםינםע בא ערד״זודבעם ם*םיליע<לידער, 1,1 װאױג>ד,ײזעד, 1,6 וױתממםטליכע נעבײדעס, 1,1 םערד, 1,8 קי, 4/ס אקערם, 7,ס בןןרןןנעם און 0,4 אגדערע סכשיױם. וױרטשאםטן ןןן םערד זײנק נעװען 32,9%. דעדבײ איז בדאי צו םאחנײבענק דעם באװנדערם נידדינן םרןןבענם םון דעם שםעטל אםטדין (15%) און דעם באװנדעדם הויכן םון דדא (55,5%), קיק נענויעדע ידיעות הןובן םד אויך נישט געקןונם מוקוטק װענן דעם חחחבן, װעלכער איז םןןחנעקימען אין רי אידישע לאנדי וױדטשאםםליכע ישובים בעת דער דערםןונטעד םלחםר״ װי ס׳װ״׳ום אױם, הןןם באזונדעדס שםןןדק נעליטן רעד לעבערינעך־ אינװעני םאר. אלס אילוסטראציע קןק ױנק דעד סאקנב אז אין נרןןדנעד נובעדניע #לײן ה$ם סען בזו 213 אידישע םאםליעס צמענוםק 200 םעדד, העכער 200 שםיק ה,ןךן*םי און למנחױדםשטםטליכע םכשדים םאך א םוםע םון 30 נדליןק םױלישע םאחק*. אויםםירליבער אמ דעד אגקעטע״םאטעדיאל םארן יןוו־ 1921. ןןבער אױף םולשםעט־ינקײם אק נענױאיגקײם קןק אויך דער ד$■ דגער מאפעריאל נישם םרעטענדירן. ער אגםד״אלט דאטן בלדיז װענן 6461 במלעבאםישקײםן םון 68 םונקטן םון װילגעד, נחןד״ נער, בריסקעד און װןןל״נעד רמיןןנק. חו־ין רעם זײנק אין רערםןןנבק סאטעױאל די באזמרעףע נע״ ננםן נישם נלײנםעסינ םןןרנעשםעלס. רעד נרעםטער םייל ארסי נעםן^שטע וױרםשאםטן נעהערם צום בריםנץןר ח*י$ן, ממדעדם םאנעד איז דעד םןוםעריאל רויקא םאר אײנעם םון ױ װיבנמםטע חרןונק — דעם װילנער —, םןור װעלק םיד םןורםןק יױעות פךיהבל װענן 226 בזולעבזוםישקײנק. ס׳אמ קל*־, % ױ אױסגעדעםגטע חשרדנז־ת סארקלעגעדן באי ױיטנד דעם װעדם םון נאנצן םאטעױאל. ןןבער נעםענױג אין זוכמ, זװ ױ םערדױם תוטן אמ נעזאםלם נעװןק אױף ױ ערםער, םוז םק ^סערקעגק, אז זײ זײנק אין אלנעםײן םםוזנל צו נעבן א ב״לד, וה*ס אמ נישס װײם םון ױןר װידקלימךבג נ*דיכס *ן .^רס״ ■ןר זדײ סנות הן^בן נעבראכם דערצו, װןןם ױ אירישע שטעםלשע באטעלקעדמנ הן*ט זיך בשעת דעד ױיטשעד ןןקוםאציע נענוםען צו סנראר״וױחטשזוםמ: 1) ױ שװערע במדינגונגק, אין װעלכע ם׳הןןגן ױך נעםונק דער האנדל און ױ טלאבה בשעת ןרךםאציע, און רער דוחק אין לעבכםםיטלקן 2) ח*ם זז^ם ױ ןוקופאציע״ ממכם הןןם נעצװאונגק און געהןולםן צו םארזײען ױ גחלאות, װעלכע ױ פױעדים הןןנן םארלןךפ*, 3) ױ נינצינע קןןנױנקטו־ר םאר לזונדזװירטשזוםטליבע םרןודוקפק״ עםליכע בײשםילן װעק אמז געבן א באנדיף װענן דעם םארי נעם• און דעם בןזרןוקטעד םון דעד דןוזי׳נער דערשײנמנ. אין וױמער טבערניע, אין איװיע, איז ױ צ$ל איױשע ערד״זורבעטער םון 50 אועגעװזוקםן אױף ססבן אין ליםנישקי םון 15 אױף 580 >ק ןךםםיזזני — םק 58 או׳יף 460; אק ןןםטױן םו־ן 13 אויף 180. אין דער שםןןם םרחשאנע (בריסקער חויןק) איז אין 1916 יאר בזז&רבעט נעװארן חדך דער אידישער בזופעלקעדונג בלויז 100 מןןר^ אין 1920 יןןד — נאנצע 1000. מים ערד״זורבעט ה$בן דך דןן םטחנוםק ארום 500 אמײשע םזומיליעס, םון װעלכע 40% הןןבן בןמדבעם ױ ערד םים אײגענע הענפג אין.שטעטל שעועשןןװן* אמ נעװק בזושעםטינט טיט ערדי&רבעט ױ נאגצע איױשע במםעלקערמנ (400 םשפחות). אק קןוברק (בױסקעד חדןק) ה$ט ןו םערמל םון אידע 8000 אידזשע אײנמאױנער נעי הזוט זו שײכות צו ערד״ארבעם, אק קןןבוײנעד קרימ שונצע 70%. אנ׳זןלנעמײנע בזושםעםינוגנ םון ועם שםזװקן װאוקם םון וער שטעטלשער לזונדזױרטשזוםט בעת דער דײםשעד ן^קוםאציע נעי םינק םיר אױך אין ױ רעװלטזונק םון רער אגקעטע, װעלפע אמ חדכ&עםיחמ נעװןורן רזזרך ״ןורט״ $נדױב 1920. םונם חןןוינן מאי םעױזול אמ צו יעהק, א< לנבי דעד נאור״טלחםהץײנעד צײט ד,ןןט דך םארנרעסעסט ױ צןןל דזונרװידטשזוםםליכע משפחות: אין 40 םונקנק םון וױלנעו־ חויןק — םוץ 659 אויף 1656, ה ה. ^2 מןול; אין 48 םמקפק םין גרןותעי תויןק םון 2600 םשםחות אויף 200 17, ה ד״ 6% םןןל. רעד רחונג צו עדדימחנעמ הןוט דעםןולס םזורכזוםט אםילו זו ױיע אינדוסטריזולידרטע עמעטלזוך (םיכאל&װןו, חןחותוק, קרינגך, װןולקןוװיסק, בערעסטןווזױטש 44 מסר.), װאו ם׳תןובן אםילז םזובריקיזורבעםער ןקגעהויק צו דיק קארםןוםל םזורן אײנעגעם נעבדױך. רער םרןוצעם םק זונתורימוציע הןוט אױך גישט אױםי נעםיגק ױ נרעםעדע ששעט (מינםק, װילנא, גחןודנא), נענויערע יױעות םןןרן יןק• 1920 (םזור דער חסיש״פוילישער םלחטרי) חןובן פדר אין אמזער רשות נןור װעגן 377 װיוששזוםפק םק װילנער תויןק. בנוגע דעם שםה אמ דער חילוק צוױשן דער זולנעטײנער צןןל דעסימםינעס און רעד צןול םזודזײטע דעסיזוםינעסי זװױ בזודײטנד, זוז קײן נחױסן צוםרר קןק טק צו די כישט הןוק. זו נעװיםן װערם הןוק נןור ױדעמוםעוע צןוק, אױף יעדע 100 װידטשזוםםן טים אײנענער און זורענױדםער עדד זײנען •נקװק;,