Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 181

181 *ד* וזד] <^ן די נ^וע^ו^זעד םר^סעס^נעלע םמראײנען 3 י* לןןזם נעװןורן. ןןבעד ארך ד$ הןןק זיי דך מרצעםט׳־נם נ$ר םיט .םרוקענער״ ןװ־בעט. אין נמוך םדן 21—1920 י$ר זײנק ארסנעוזאקסן בײם זןװוןװ־ נררםע םעכאנישע שיך*ונםערנעי םונגק, ריםער״ און זןוסליווןורשטאק, װעלכע הןוק נע&רבעט םאו־ דער םלועד, און אין די ד#זינע אונטערנעםמגק און װארי שםאטן זײנען נעװק באשעםטינם עטליכע הונדעדט אידישע אר־ בעטעד♦ אין דעד לעדעסםאבריקאזויע םון ז*ח*ד און אין זײנע כעםײטע ןוםםײלוננק זײנק די אידישע ארבעטער ניט נענאננק♦ אינטעדעםאנם איז בו באםעדקן, אז םיט׳ן אדםקוםק םק דער נײער עקןונ$םישער םןוליםיק, װען אק דער ארבעט םון די איני דוםםריעלע אונטעדנעםונגק זײנק אין נאנ״ן רוסלאנד םןךגעקוםען נעװיסע שנוים, זײנק $ם די אלע םלוכודשע שיך״אונטעדנעםונ״ גק און חסער״ און סןםל׳וואדשטאבק בײם ,שלענקעד״ זןוװ^ד ליקװידידמ נעװןךן. די שיך״םאבױקאביע איז איבעדנענאננק אין די װארשםאטן, װן^ם זײנק ןךנאניזירט נעװןןרן בא די ןךנרגע קןמ*עראםיװן. ס׳הןוט אויך ארםנעלעבט די םריװאטע שיך״םדןן׳ דוקזױק די קןוןוםעדןוטיװע שיךיװארשםאטן הןןבן צודיק בונרםי נעזאמלם די אידישע שוךיארבעםער אין דעד שםןןטישער םביבד, דןןבן אװעקנעשטעלם די ארבעט ארף א נעװיסעד טעבנישער הויך, געהעכערט איד םרןךוקטיװקײט און ארסנעבילדעט א םאד• צװיינםן האגדליאםאראם. א נײע בראנזשע שטעלם םיט דך םןור םאר די בארדיםשעװער אידישע ארבעטעד די םעםאליאינדוםטדיע. דןן הןוק די ניםי אידישע ארבעטעד םארנומק, װי םיר הןוק שרן העכער נע״ זעהק, דןום נרעסטע *־4 א סך א גרעםעד^ װי אץ אלע איבי , רינע םרןךזקביעיבװײנן, ניט רעכנענדינ די װןןלד• און ערדי ארבענג די 5,1 םרןןצענט א׳־דישע מיטנלידער, װןנס נעהעדן זנום םעטאל״םאראײן, באשםײק, לײדעד, פעדסטנטײלס ניט םון עלעםענק, װןןם זײנק אוםטיטלבאר באשעםטינט אין דער םרןוי דוקביע, נן^ד־ םון ןןננעשטעלםע און אנענםן םון ױ זאװןך• און םזובױק״קןונטן^ץ, םון ױ סקלאדעם און םון דער םעםאליןןםטײ־ לוננ בײם בארדיטשעװער ראט םון םןולקם<וידטשאםט. אויף װיםיל אײנינע םאכן אין בארדיטשעװ זײנק װירקליך ״אידי״ שע״, קןק אונז װײזן ױ טאבעלע 111 װענן עלםעריצוזאמענשםעל םון ױ םאראײן״םיטנלידער♦ םיר דאבן דא ארםנעםײלט דדײ םאראײנק — םאראײן םון בריארבעם, םון שםןוטישן סדאני םםןורם און שטײזיםאראײן, װאו ױ אידישע םיטנלידער בילדן םון סע ביז 98 םראצעגכ^ און הןןבן םמ־נלײכט םיט דעם עלםעריצוזןוםענשטעל םון ױ םיםנלידער םון ןולע םאדאײנק. שןוםט: םון אלע אידישע םןודאײן״םיטנלידער קוםט אויס אויף ױ ד$זינע םאראײנק 62,8 *רןובענט♦ אין םארנלײך םים ױ איבעי ױנע נןןבןונןוליטעטן װײזם ױך ןןרוים בא ױ אידן םןולננױנע אינ• טערעםןןנטע םןןםענק: בשעה םון ן^ע איױשע םאראײן״םישי גלידעד וײנק 17,1 םרןןבענט םארנומק אין דער נײ״אינחםטריע, הןןבן דןן ױ *רלישע מיטגלמ־ער נןןר 1,7 םרןןצענט םון זײער צןןל, ױ חםישע םיטנלירער בלויז 0,4 •־ןןבענט און ױ אמןראינישע טיטנלמיעד — םףהבל 2,ס •רןןבענט*, $דער בשעת 12,1 םרןןבעגט םון אלע אידישע םאראײןיםיטנל׳דער זײי נק בןושעםטיגם אין קןןםונןולער װירטשזוםם, זײנק םון ױ אוקראינישע םיטגלידער םארנוטען אין דער דןוזינער גראנזשע נן^ר #4 םרןובעננג םוץ ױ רוסישע — נןןר 6,2 *־ןובענם און םון ױ םוילישע נןוך װײנינער — םך<.כל 3,6 פרןובענם. אץ םראני םםןורט הןוק םיר 54 םרןובענט םון ןולע איז־ישע םיטנדדער און אםילו קיין םהןובענט מץ ױ איבערינע. דעדםאר ןובעד ניבן ױ ניט״אירישע םיטנלידער א םך א נדעסעדן םרןובענם בא־ שעםטיגטע אץ דער לעדער םרןורוקביע. ױ אוקרןלנער זײנק דןו םןותעשטעלט םיט 23,7 םרןןבעננג ױ רוסן — מיט 24,1 םרןובעננג ױ םןוליאקן — םיט נאנבע 53,6 םהןובענט, ױ איזץ ןןבער — נןור מיט 13,6 םרןובענס. און דןוםזעלבע איז בו ק^נסםןוטיק אין דער מעטןוליאינדוסטדיע. םון אלע אידן זײי נק דןו בןןשעםטיגט בלח 5,1 םרןובענט, בשעת םון ױ תסן נעי םינק דך דןו 23,3 םרןובענט, מץ ױ םןוליאקן — 17,6 םרןוי בענט און םוץ ױ אוקרןוינער — 7,7 םרןובענ* דער נןודל״ און לעדעריםןוך, דעד טרןונםםןורט, ױ זבויי און דרוקיוורבעם, םןולק״דעדנעדונ^ שםײז״םרןודוקביע און'קןוםונאי לע װירטשןוםט — זײנק אין בןורדיטשעװ ױ .איױשע״ םזוכץ. דןןם איז ןולין ןוזעלכע םרןודוקביעיבװײנן, װאו דעד אידישער זורבעטער אין בזורױטשעװ איז בןןשעםטינט שוץ םון לזוננע יןורן. אץ דןן טרןוגם ױ אידישע זװ־בעט דעם זעלק כזוחוקםער, װי אץ ױ םריעדדיגע יןורן♦ נעםען טיר, לםשל, ױ בזורדיםשעװער לע־ דער״םרןודוקביע, זעהק םיר, זוז ױ אידישע זורבעטער זײנק איבט אױן־ נםעט נןור שוםטעדס, שטעטעדם, װזולקעדם, ױמער א. א. װ., ד. ד״ זײ זײנק בזושעםטיגט בײם אױםזודבעק ם זו בי ריקאטן, בשעה ױ ניטיאיױשע זורבעטער זײנק םזורנוםק בײם םןוכן םוץ םעל■לעדער. אין ױ יןןרן םון רעװןולוביע זײנק ױ בזוח־יטשעװער אידישע לעדעריזןרבעטער טזוםנװײז ןװ־ײננעדױננק אץ נעװעזענעם .שלענקער״ לעדעד״זזװוןוד, װאוהץ זײ זײנק םריעו־ ניט בונק םאב• - 111 - .5*7 דער עלסער־צוז&מענשטעל פון די פאראיץ־פיטגליז־ער 11£4€7ן)[180**ץ ז*4 ■ם4וומ1110< ז*0 םך־הבל £8מ1וס<גס2 עלםער פון-םס-־סםפ 41-60 26—46 18-28 ביז-18-ט5 עלסער״ גרוםעם )קקמז038)41 םאראיין 100^ 14 21,0 74י 814 74 *לע ם*ראײנען ומ^מםןעוסזשץ זא}ס!111מ1ג א11111)ג11סזנזס 1004 34 38,7 44.1 9,1 44 בוי־סאראײן - €ם0׳ס}ס<8 . . . 1004 84 45,9 32,9 12,9 - סר*נםא$רם־ם8ראײן - 6(1מ^38מ}6*סץ 1004 74 324 324 204 04 שםייז־פאר־אײן - ^1**6^!זאזסנג^מזחנוגא