Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 170

די איןין אין האלאנד לױט דער ציילוגג פוץ 9ז9ו ׳־׳• ד״ר יעקב םעגאל ₪ 1>מ110סא מו ן)מח111>ט11ס7 *!€[> סס!ח<^0וו£ שו0 0411•$ (1ססס| .<! ססז רמג איז ניט קײן.גאטידל׳עע״,• ד. ד״ ד װערפ נעשאםן הױין׳ו• זעכליך חדך אנגעקוםענע איםינראנטן. נעודינליך קומען מםיד נ$ך א •עריןןד םון איננוענםיוזער אי• םינו$סדע עכוליכע ״שגדלע יןרן, אק װעלכע די איתװאדעדתג װעדם םון זיך אלי׳ין באנרעניצנג ױייל דןןם לאנד איז נים סעהיג ארםןנונעםק נןןך איםינחוגטן. דעם םאקם, װאס אין דער זנײט םון 1909 ניז 1919 יאו איז םאכנעקונמן א שטארקע םארםע• רונג םײ םון דער אלגעםײנער, םײ םון דער אידישער באםעל• קערתנ אק האלאפר, קאן םען דערקלעדן םים דענג װאם נעת טלחםה האנן ארײננעװאנדערט אין לאנד * םך םליכטליננע, דעד עיקר םון נעלניע. דעד נעשלעמ^אױםנױ םון דעד באםעלקעדונג איז םןןרגע• נעשטעלט אין טאנעלע 41 ם*נ• - 11 - .5ס7 דער געשלעכטליכער אױםנױ סון די אידן אין ה$ל*נד )^•!ניויס ■>) ניו■ 4<111ס0 ■1 אי4םג 1*4 ןסמס^סש) 11!ו יי1ן 11)י אידן וג)!■)[ 11! י4י 133 אלגעסײנע נאפעלקעוונג ^סנדמ;! 61 ׳מל) 401*^0 יאר סרײק .ז&סמי םענער .6410111 םרױען .!(ה־שי םענעו .1סס641 1049 34823 33180 1029 1815411 1764118 1869 1049 41808 39885 1023 2029529 1963164 1879 1060 49859 47465 1024 2282928 2228487 1889 1075 סטסיל 50106 1024 24*34311 2520602 1899 1094 65684 50625 1021 2959050 2899125 1909 1079 59615 55414 1013 3455011 3410135 1919 ס׳װארםט זץ־ נאלד אין ד אוינק״ אז ם׳זײנק םאראן א סך םער םיױק װי םענער נא די הןןלענדישע אידן״ אויך נא דער אלנעםײנער נאםעלקערמנ זיינק דןן מער םרױק װי םענער, ןןנער נישט אוױםיל, װי נא אידן. ם׳איז נןןך נו נאםעדקן, אז םון 1909 יןך $ן װעדט די דיםערענץ נא דק אלנעטײנעד נאםעלי ^^4^4 - ~ 4^44^^ ^4^^^ 444 4^^^ ^4^^^ 44 44^^^ 41^ קערוננ אלץ קלענעד, בשעת נא אידן װאקםט ד♦ ם׳איז גים נריננ *ו נעםינק די םיבות םון דער דזךינער זעהר אויםםאלענדינער דערשײנתכ ם׳קןק ניט זאנק, אז נא אידן װעדן גענוידן םעד םײז־מוך . . -^— 4^4^ .44■^^ 44^^^ 4.44 ^44א 4^ ^^^444444 װי איננראךן שוין גוליג דעם אלײן ניגב װײל די דיםערעגץ נװישן םענער און םחויק איז *ו א נרױםע. די םראגע קןק א־יך ניט םארענמםעדט װעדן םים דעם, װןןם די שםארנלינגךם נא םע• נער זאל דץ א גרעסערע, װי נא םרױק, מחםת םענער זײנק םער טעטיג אין נארוק, װ$ם נרײננק נדס דך סנגות, ^4 ^^^^444^^ ^^^4^441 444 4^^ 444• 44^ •4 .^•*•0 4^444 ^^^^44 די ױערמאנםע דעדשײגוננ קאן נאר דין 8 םועל יו*א דערםון, װןןם *װישן די אידישע איטינראנטן קיין זקןלסנד זײנען דא םער םרױען װי םענעד. ד*ס איז נאר 8 םערקװיררינער טאקנג וױיל ניט לאנג דינק םארעםנםליכט נעיד^רן די רעזולםאטן םון דער םאלקםנײלונג, װאם אמ םאוגעקוםק אץ 1919 יןור אין האלאגד, װעלכע נינן אינםקיעםאנטע םטאטיםםישע ידיעות װענן דער אידישער נאםעלקערמג/אין האלאגד, װענן זײער עלטער• און געשלעכט• אויםנױ, םאסיליענשטאנד, װענן םארםײלוננ םון אידן אויף שםאם און דארףא. א װ♦ א דאגק תם םאקננ װאס םון 1829 יאו אן װעום וי האלענ• דישע סםאםיםםיק נאארנענ* לױם די רעליניעזע נרוםעס םון לאנד, איז םענליך *ו נאםרףבק די אנטװיקלוננ םונם אידישן ישוכ אץ האלאנד אויף א השך םון כטעט הונדערמ יאר. די דאזינע אנטװייךונג איז *ו זעהק םון טאנעלע 1. ר סאב•׳^ 1 - .(1<ז די אנסװיקלו־נג סזיןנ דער אידי״שער באםעל־ קערוגג./ן1ין האלאנד (?1829-14)!■■!)•א ■1 }■■־ס&נ▼•!! ■ס€1ו141| ז*4 ןסונ>1יא£ •01 ס ״ ש ס .ם ־*3 §וזו1 |די= /_ א .0 ס י־ ״ אידן 31)6!([?111 11י! יאר יס!■[ 1.77 46,406 2,613,487 1829 ״1,94 1237 52345 44ן9 2360,450 1839 1231 58,626 736 3,056310 1849 1.92 8,80 63,790 -834 3306,969 1859 139 6.60 - 66303 ^17 3379329 1869 2,03 20,18 81,693 0^12 42ל12 4312,693 1879 2.15 19,13 97324 4311,415 1889. 2,03 634 103,988 13.13 5,104,137 1899 131 232 106,409 14,77 5358,175 1909 1.68 839 115329 17,19 <1. 6,866346 1919 ♦•04 •^4• ■^^4*^••^^ 14|04•!■ •44• •44^א44^4 4444 די צאל אידן אץ האלאנד, װעלכע האם .נאטראםן אץ 1829 יאר■ 40/408 האם^ץ 1919 יאר דעמרײכט 115429 נםשות. ד איז אױםגעװאקק אין םשך םץ 90.יאר אױף 148 •ראנעננג םאר דיועלנע 90־ יאר איז די אלנעםײגע נאםעלקע• רוננ אויםנעװאקםן אויף 3א^ םהא*עננב די םארםערוננ םון די אידן איז נעװק אויף אזא אוק עטװאס קלענער, װי די םאר• םערוננ םון דער נאטנעד נאאעלקערוננ♦ אץ דער אגטװיקלתנ םון אידישק ישוב אץ האלאגד זעהט םק דדײ םארשײדענע הקוםותנ די ערשםע נעדױערט םון 1829 נמ 1869, די *װייטע םק 1869 נמ 1909, די דריטע הױנם זיך אן םון 1909 יאר נמ אי*סב ם׳איז כאראקםעדיסםיש, .^• ^^44^^444 4444 444•^• װאס אין די עדשםע *װײ םסויארן אמ די םארםעווגנ אץ אנהױנ אלע םאל א שםארקע און.זװם םוף םאלפו ד נאר ארא3 םאר נאהאװגטע סטאטיסםיקעד?ןז דאס קיץ נײם ניט״ ס׳איז נאו א ראיה דעדדף, או די םאר&ערונג םון דער אידישער נאטעלקעו•