Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1923
- Issue
- Nummer 3 (15. August) - נומער 3
- Date
- 1923-01-01
- Page
- Seite 133 (sequence 37)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 57% known words query
- IRI
…/4917681-6348801-6348808--142-4917831- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
9,א7 ירןקנענט קלענעד, אײדער אין 1014<ק יןך. ד*ם הײסכו״ אז םאר 8 י*ר זײט דעם 1914<זן יןך הןןם ד *געוז$רן נאנצע דרײ םעדפל םןן איר נאםעלקעדונג; קאניעװער אידישעקהלז־ודײלםאיזנטםים 30,6 םרןךנענט װײנינעד״ אײדעד אין 1897, אוץ אױף 67,2 םרןךנענס נםשות װײנימר, אײדער אין 1914*, נאלםער יך-לה—איצט אין $דעסעד נובערניע—םארם^נם אין 1920*םן י$ר אויף 56,6 םהןךנענט װײנינער נםשות, װי אין 1897*, און אזר װײםער, ארן אװי אין אנדעדע טבעדניעם. די יױדה םון ןךז א דעד נאנצער נרוםע קהלות ה$בן םיר, םאחטםןים דך, נמעט אינגאנק נו םארדאנקען די ם$נר*םען און עםידעםיעם, װ$ס הןןנן נעװילדעװעט אין די אוקרןןינישע שסעם און שטעטלאך רי י$רן 1918 נמ 1920. אױםן חשנון םון די םןןנרןןםק און עםידעםיעס אמ *ו םאר• צײכענען ארך $ו ראגק צעסר נרעסעדע אידישע קדילות, אק װעלכע די *יירתג ה$ם ןןדעד נ^ר קיק אידישע מסעלקעדונג ניט געםוי נען יןרער װאו די זנןןל אידישע נםשמת אמ נעװען $> נישטינע אין םארנלײך םיס ױ םױערדינע יןךן. םיד ברײנגען דןן (אין םאי בעלע ד\) 48 ישובים םון קיעװעד גונעתיע, װעלמ װימן, װי נרדס ס׳אמ נעװען דער חודנן םונם אידישן שםעטל אין אוקראינע. םיד םײלן דערבײ אײן ױ דןןױנע שטעסלאך אויף 5 נרוטעס: 1) שטעםלאך, װןןם וקןבן םאדלןןרן זײער נאטלע איױשע נאי םעלקערונק 2) שםעםלאך, װ$ם הןןבן #ננעװןךן םון 90 במ 100 םרןךוענם םון זײעד איױשעד באםעלקעדוננ אין 1897*םן י$ר; 3) שםעםלאך, װאו ױ איױשע באםעלקערזנג הןןם ןןננע< װ$רן םון 70 נמ 90 םרןןבענט לנכי 1897*םן יןןר; 4) שטעםי לאך, װאו ױ םארקלענערוננ םון דעד אידישעד באםעלקערוננ חן־נײט ניז 60*70 םרןןצענם און 5) שטעםלאך, װאו ױ אי* ױשע באםעלקערוננ ה$ט םארלןךן םון 20 נמ 50 םרןןבענם אין םארגלײך םיםן 1897*םן יןןר. םיד באקוםען דעסןןלם זעהר א אינםעדעסאנט בילד. םק ױ 48 ישובים צײלן טיד 18 אועלכע, װאו ױ אידישע בא־ םעלקעדונ איז קלענעד נעװןןרן אויף נאסלע 100 םרןןבענם; 15 שטעםלאך, װןןס הןןבן ןךנעװןךן םון 90 ביז ססז םרןןבענפ אידן; 10 שטעםלאך, אין װעלכע ױ םארקלענעדונב דעדנײט במ 90—60 םרןןגענבב און בסך״הנל 5 שםעטלאך םיט א םארקלע* נעדמג םון דער איױשער מםעלקערונג אויף 50—20 םרן^צענ^ אין ױ עדשםע 18 שטעםלןוך אמ די צ$ל אידן נעםאלן םון 80^22אין1897׳םןי$רנמ םיראוןדרײםיננםשותאין 1920*םן י$רן אין ױ װײםעדרינע 15 שטעםלאך, װןף> הןובן אין 1897*םן י#ר םאדםןונם 25^28 אדישע אײנװאוינער, נע* םינק םיר אין 1920>טן יאר נים םעד, וד 698 אידישע נםשומי בוזאםק האבן ױ דאזינע 33 שםעםלאך נעהאט אין 1897*םן יאר — 51.205 אידישע אײנװאוינעד*, אין 1920>טן יןך םאר• פןולן זײ נלומ — 732 אידישע נםשות! זנװישן ױ ד$זינע 33 שםעטלאך נעםינק םיד אזעלכע שטעםלאך, װאי םון קײן אידן אמ אםילו קיק זבר נים נעבליבן. דאס זײנען: םעטיעװ, םיאטינןוױ, ןובובןוװ, דובן^װ* נאםםאשק?4 װאסיליעװ, ןװאט^װןו און באלאנאנן^זקן^ אין אלנעםײן הןןס דך ױ אידישע באםעלקעדוננ םון אלע 48 שטעטלןק־ םןךקלענערם אויף 80,6 פרןךנענט: םון 87,777 אין 1897*טן יןך ןדז זי צום םוף 1920<ק יןך דערנאננק נמ 17.089 נםשות! 1<^4| םןןנםע נק נובערניעם, — ןובער באדײשנדינ װזוקסט ױ איױשע י באםעלקעדװג נןך אין ױ אינדוםםריע* און האנדל׳זנענטרען. באותדערם שםאוק איז ױ איױשע באםעלקערמנ אױסנע״ װאקסן םון 1897*םן יןך־ ניק 1920<ון יןר אין ױ םןךעױנע 14 שטעט: *וײ*קם- * שט^ןס - <>י<י •ױײמד נםניילקדינג ו8*ו*0<{ ץיייםל- נןאלזװונו 35,8 5,9 264,7 47,9 76^8 44^ 3 יעק*סערינ$סל*װ - 403,7 4. כ*רקןװ - ▼מ1ז*ג0 .... 26^) 5,4 5 קועםענסשונ - *!!**זנמםמיס•. 54,2 18£ 6. ניקןזלאיבוז - ▼*{•1<*מא . . . 55,5 26,1 96,9 . 42,7 8. םןלסשװא - •▼•)!ס? .... 120,4 88,2 9. פ*ריאוי$ל - 1סק11}41)5 . . . 60,6 5,7 10. רןפני -!ססוס^!. 63,6 27,0 445,1 155,6 12. לוגאנסק - *£404ג^1. 114^8 21,1 13. באכפום -!סס&^ס. 132£ 83,0 14. ז$לןןס$נןףמ - 14^8ססס)ס1ס2 . ד$ם בונויםנעטען זץ םון דעד אידישעד נאםעלקעדונג אמ אין ױ דןקינע קהלות גענאנגק בםדר, נים דך #םנעשםעלם, און אין א םיל שנעלערן טעםם, אײדער דעד װאוקס םון דער באםעלי קערונג בבלל. ױ םאבעלע ע אנםםלעקט םאד אונז נןןך אגדעדע דער• שײנונגק. םאר אונז שםײם דן) א לאננע רײע אידישע קחלות — באזונדערם םון קיעװער נונעתיע, — װןןם ה$בן נןק־ 8 םעדיןק* םון באנץ אינםענםיװן װאוקם — ןןםנעשטעלם דך און אםילו געװארן קלענער, װי אין 1897״םן יןןר! אזעלכע ןךגקעהענע אידישע קהלות םון קיעװער נובעדניע, װי, למשל, בארױטשעװ, אומאן, טשעהןאם, סקװיר^ זװענינןך רןך־קז^ תודןזםיסל, װןןםילקןןװ, םםיל^ שםןןלז^ טןדאשטשא און נןקי און נןןך אגדערע, ד-ןךנן איצפב אין 1920״םן יןך, ניט נןף־ א קלענעדע זנןןל אידישע נםשחת װי זײ הןןבן שוין נעהאט נןךן 1897<זן יןך,;נ$ר םערםםנטײל חאלק די איזנט בןן א נידערינע־ער םדתד^• װי םריער םיט 25 יןך״ 'ױ בזךדיטשעװער אידישע קדילת לםשל, װןןם הןןט אין 1897״םן יןך נעזנײלט העבעד םעחנינ םויזגט נםשות און װ$ם איז שוין זנום ןןנדיױב װעלם״םלחםה אויסגעװאקםן במ םינף און םוםזנינ טומנט אידן, םארטןןנם לױט דער *ײלוננ םון 1920״טן יןןר בסך״דגל 29.778 נםשות, ד. ת מיט 28,4 םרןףנענט װײניגער, װי אין 1897״םן יןך, ןךער נםעם אױף * העלםט (46,7 םרןךנענם) װײנינער, װי אין 1914״םן יןך. ־ װ*םילקן) װ ע ר קהלה הןןם םזורלןןרן א העלםט 51,1 םרןך זנענט) םון איר איױשער באםעלקערוננ זרן 1897, אק איז אויף