Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1923
- Issue
- Nummer 3 (15. August) - נומער 3
- Date
- 1923-01-01
- Page
- Seite 130 (sequence 34)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 58% known words query
- IRI
…/4917681-6348801-6348808--139-4917828- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
>63 םאר די אויבנדערם$נםע נק טנעדניעם און םאר יךים, װעלכע בדר באהאנדלק אץ אונזער ארטיקל אק װאו די נײלוננ איז דודכגעםירט נעװןץץ מערםםנטײל לוים דעד דעםאליױרמער פר^נראם, נרײננק ד צײלוע״העםמן א אידישע גאםעלקערתג םון 75^1.364 נםשות♦ דעד נרעסטער טײל םון דער ד^וינעד בא״ םעלקערוננ םאלט אויס (זעה טאבעלע ס, װאו ד טבעדניעם וײנק אויסנעשטעלט לדט דער צאל אידן אין זײ) אויףקיעװעו/ארעםער און ניק$לאיעװער (אינאײנעם בילדן ד לעצטע 2 טבערניעס כמעט ד אמ$לינע כערסזןנער טבערניע), יעקאטעדנןןםלאװער און, צום םוף, פןןלטאװער מיט קרעםענטמונער טבערניעם (נםעם ד נאנצע אםןןלינע פאלטאװער טב.). 11 די פארטײלוע אױף שט$ט׳ שטעטל און ד$רף 4ס*1 >וו >)ו$1 1א 4ו11פא¥ ן אץ דער םארטײלוננ םץ דער אידישער באםעלקעדונג אץ אוקראינע לדט םארשײדענע טיםן װאוץיערטער זײנק םןךנעקוי מק םאר דער צײט םץ 1897 בק 1920יטן י$ר זעהר װיכטינע און ערנםטע ׳ענדערונגק. אױב אץ 1897*טן יןןו־ ה#ט נןמ־אנאנץםינםטל(20,06%) םץ דער אידישער באםעלקערוננ נעװאױנט אץ ד$רף, און העכער א דױטל (36,98%) אץ שטעטל אץ נ$ר 2/6 (43,96%) םון אוקראינעד אידנמום אץ שטןןט, זעהט אוים דןןס דןךיגע בילד צום םוף םץ 1920<ץ נ$ר נןןר אנרערש. ד $לטע צארישע םן)ליטיק םון ארדםשמויםן דעם אידן םון ד$רף; ד#ס איבערגײען םץ ד אידישע מאםן םון האנדל צו םרןןדוקטיװער אינדוםםדיעלער ארבעט; ד מלחטהיי^דן, װןןם ה$בן םארשטארקט דעם דץזינן פר$צעם אץ װ$ם הןןבן ארוים• נעריםן נרדםע אידישע םאסן םון זײערע אלטע אײננעזעסענע ער• טער—םץ ד שטעטלאך און דערםער—אץ זײ אדבעדנעװןןרםן אץ ד סיטעלע אץ נרויםע שטעט; ד פןןנר$מק; ד רעװןןלו* ציעם אץ א נאנצע רײע אנדערע םיבות—ד$ם אלץ ה$ט נעי בראכטצואשטארקער קןןנצענטראציעםוןדעראידישער באםעלקערוננ אין ד שטעט םץ אוקחוינע, ס׳איז קלןך, אז ד םארטײלמנ םוןאידןצװישן טארשײדענע טיםן װאױןיערטער םץ אוקי ראינע אין 1920ימן יןך, איז א רעזולטאט ניט ג^ו םון שטענדינע ניורמאלע םוץוצעסן, נ^ר אויך םון צוםע• לינע און אוםנ$רמאלע נעשײד׳ימישן,װידםןוגרןוםען און דער בירנער קריו/ שוין איצם, אין 1923*טן יןך, קערט זיך אום א נעװיםער טײל םון דער אידישעד באםעלקערוננ אין אירע אלטע אײננעזעםענע עדטער, דןוס בילר ןןבער, װן)ם םיר באקוםען םון ד דאטן םץ 1920יטן י$ר, םארי לירט דןץ־ זעהר װײניג: ערשטננ/ מחםת ד אידישע דןץםישע באםעלקערונג װעטגעװיס צוריק זיך שוין ניט אוט• ק ע ר ן אץ, שניו^ וױיל אויך דער נרעםטער םײל םץ דער שטעטל׳ שעד באםעלקערוע װעט — אםילו כא די בעםטע באי דיננוננען אין ד קלײנע שטעטלאך — דןץ־ םארבלײבן אץ ד נרױםע שטעט, װאו ד ה$ט שוין באװיץ צו מאכן נײע עקןן• נ$םישע #נקניפונגק. און אינטעדעםאנט—, בא דער קדםטליכער מוםעלקעדוננ ה$בן ד אוקחאיכישע נעשיװ־״ענישן *דויםנערוםן אקודאט א םארקערםן םרןןצעם — אנ׳אנטלויםן םון שט$ט און שטעטל אין דןןרף ארײן. ,ד דאםן װעק דער קריםטדמר בא• םעלקערונג אין ד שטעט אין סבעז׳טן י*ר ניבן אויך א בילד .1>־ גאנצע קרײזן, איז ד צײלוננ אין א םך.ערטער $דער לחלוטין ניט דורכנעםירט נעװןךן (נאנץ װןןלינעךךנוב,), ןדער ױ איז חדכ• נעםירט געװןןרן לױט א קורצער פרן^גךאם, אץ װעלכער ם׳אח ניט נע• װק קק םראנע װענן נאציע׳$ננעד.ןךנקײט (נאנץ זאםןןרןןזשער און םן^ליעד נוב.). ד ם$לק>צײלונג אץ אוקראינע הןןט ארוםגענוםען, אײננטליך, נ$ר מ־ײ םעדטל םון איר באםעל• קעתננ און םעםטצושטעלן ד צן^^׳אײנװאױנער אץ םארשײדענע , קרײץ אץ םונקםן, װי אױך ד צ£ל ןןננעהעדנע צו אײנצלנע נא• ציעם, איז םעגליך נעװק נ$ר לץטן םעטןך־ םון אינטערםןןליק. ד דאטן םון דער ם^לק׳צײלוגנ׳םץ 1920יטן יןןר ד״ןןבן אויף ןןוא אוםן נרױסע חסו־תות און ^עלער, — זײ זײנק ןןבעו־ ד איינצינע, װ$ם םיר םארמן^נסצן חוץ דעם ניבן זײ דןןך בא אלע זײעדע חסו־ונות א בילו־ םץרעד אידישער באםעלקערונג אין ראטףרוםלאנד, װןןם ם׳אײ נאנץ ^ענט צו דער וױרקדכער לאנע. באזונדערס דכטינ איז דןןם בנונע די רעלןןטיװע צ$לן. ד םאנאנ• דערטײלוננ םון דער אידשעד;באםעלקערוגנ אין םארשײדענע טיםן װאױן׳ערטער, דער נעשלעבטליכער און עלטער׳אויםבוי א, װ״ א. א. װ״ — בגתע ^צו די אלע וױכטינע םרא• נעם קןןנק ד דאטן םץ דער צײלונג םץ 1920יטן יןןו־ אױסגענוצט װעק םיט א רײנעם נעװיםן.!׳ באםראכטנדינ ד טןןבעלע £ זעהק םיר, אז דו^ם אוקרןןיני• שע איז־נטום (אוקרןןינע אץ קוץם) בילדעט איצט, אץ ד נײע טעדיטןןריאלע נרעניצן םון רוסמןנד, ד גרעםטע מערהײט פונם רוםישן אידנטום — */66 םרן^נט םץ ד 2.744.757 אידישע אײנװאוינער אץ דער גאנצער רן&ץ׳םעדעראציע, אינם םריערדינן רוםלאנד (םיט םויק!) הןןבן ך אוקרןרנער אידן אויםגעםןןכט ' לגגי דעם נאנצן רוםישן אידנטוס^םץ 35 נח 37 םרןןצענט♦ ס*1• -!ן׳- .(1*7 ד סארםײלוגג םון דער איז־ישער מםעלקערונג אין אוקראינע לויס איינגעלנע גובערניעם (4 ■4רץל<<ר, גמ•) •11>?וו• |)תוח)1||6ז*8 1ו6ו1ס111>0( ■ס1> 1110|1ו0*ו6^ג ■יײײ*ז״111 ו1ס)ווו)1>ו)וו>ס0 €0וו1)װוו• (<1ו1*<ס.ײוןו5 4— *■*ס) צאלאידישע אײנחיאוינעד 51*2 4611ס[ ־48 גחגערגיעס-11ס)ווו)סז^06 ד׳ 420996• קיעװער - שאא..\א>. 313606 אדעסער - •55*04 .. 134517 ניק^לאיעװער - **[ס1ס*וא. 110929 יעקאסעדגןםלאװער - **1*><)81)ס11[ . . 85907• ■ןלסאװער - ***)1ס? . . ./. 68399 קרעסצגישוגער - 8ם±>*)ס*מו*ז>1 .... 61548 כארקןץדער - *מ1ז*ו0 56711 דןגעצער - *)*ססס. 52 358 םשערניגןװוער - *ס110ד1*±>3י1. 49404 קריםער רעאובליק - םו11>1.ק*מ-.*ס5.*ס5. 1164175 סך־הכל - 212111X1 *) ד דעזינע צןןלן זײנק אינטעו־םײלירם דורך דעם צעג־ סדאלן םמאטיםטישן גױרןן פון אוקראיני^ ד איבערנעשריבענע אידשע גנאפעלקערוננ םאכט אץם: אק קיעודער נובערניע - 1,401*• נםשװק אין •ןןלטאוזער/טוגערניע - ס*68,5 נפשות־