Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1923
- Issue
- Nummer 3 (15. August) - נומער 3
- Date
- 1923-01-01
- Page
- Seite 128 (sequence 32)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 46% known words query
- IRI
…/4917681-6348801-6348808--137-4917826- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
וייוסו י9ייי99^ןןן^ן^)9ןן99^^^.11ווי1ו■■ וו^1י1״י^^1*ייי^^1ויון״.״!״מזממיוייייי¥י״^1! ״ממױי 1* 3 קןוי־זולניק .\:׳ 126 שדן דעםןולגו זײן * מונץ םעססע. ןונעד דעד גײיארסקו׳ סענדיגער קלאס *ן אידי׳סע •רעדים גייינם דך אין דעד?וק• טיװעד אונרמךשנרצונג םון די אידישע נעזעלשאםפוליכע נוחות— הן בא ױ עדמםע םרים זײנע, נדי ןץמןגמירן און וויינםונ״ דעװען די וױרטש)וםם, הן דעדנןןך, אויף זי װײםעד {ןנםוױקלען. די ד^דנע אונ&עחאסחמגג װערם אחנס גענעגן/ אק םק חןרף - - .. - -- ^4 444^^44^44 1444 4444^4 444444^ו41 4^44^^ הןןםן, אז ױ אנרארישע און קרעױםיו־ויקף װעלן $ננעםען זלװעק• םעסיגע און נאשםענױגע םןןרםען. "״ םעגלץ־, *ז נןןך ױ אלע אינערנעלענםע קאםאסםר* םעס איז אונז נאשעדם לםחות ױ םרײםם, אז ױ איױשע 1> םעלקערתג װעמ װערן מעד ,נ^דנהא&כו, אײדער ד איז נעװען םאר דעד לעזנםעד װעמו-מלחמד^ א לאנגע ציים םארנײן, גמ ױ רוםישע סטעםןיװירמשאםם װעט. ןןנהוינן ארויסװארםן אויםן םארק ױ נרויםע םנוםים לאנױױרם• שאםםליכע •רןןדוקםן, װ#ם ױ םלענט אםןןל ארױסנענן. און גמ דעםןולט װעלן ױ םרימן אױםן אינמערנןמיןונאלן מורק זײן זעהר נינםטינ םזור דעד לןונדװירטשןוםפג אק םק חװ־ף אויך נעטען אין זוכט, אז ױ איױשע נאםעלקעדונג סןט ױך טסי• כןוליוניש אנטױשם אין אירע םױערדינע ■רנםות, און ד זונט יעגט דכערעדע קװעלן םון חיונה. װעט ױך דער איױשער נא• םעלקעדונג אין םשך םון דעם •עריןןד אײנגענן צו באװןורענק זיך םים זו נעטננױנן ערר^$נד, קןון ד אױף אים שאםן א װיו־םשזוםט, װעלכע װעם שפייען העפער םון דער זורוםינער םױערשער ודרטשזוםם, און ױ דןוזינע װירטשאםט װעט די אידן אין אוקראינע י• קאראלניק םחוחיו^ זם!) ח! ח^ט( 6ו0 ]|}מ1סתס0 .( םס▼ ױ םלחםהיי^רן און נק־ דרײקור רעװןולמיע, נידנעױקרינ, עםי• דעםיעם און •ןונר$םען. ן םיר נינן דןו ױ רעזולטאטן םון דער קוױגער צײלונג אין אוק• תוינע, װאו ם׳נעםיגט זיך דעד נרעםטעד טײל םונם רוםישן אידנ• טום. ױ םאםעריאלן זײנק המװ־נעם םון אונז לויט ױ צײלונג׳העםמן םק צענםראלן אוקחוינישן םםןוםיםטישן ^44^4 4^4 ^4^^^44^ ביודןו אין כאוקזוװ• 1 די *לגעםײנע *ןןל אידן )0מ*1£*80 ■*•)*ו•!{ ז*4 )*•2 ױ טעױפקוריע םון אוקראינע, װ$ס איז םריער נעװק זע• םײלט אויף 9 נונערניעם — קיעװער, װןולינער, •זודןוליער׳ םןול• טאװער, םשערנינןוװעד, יעקאםעױנזושלאװער, כארקזוװער און טאװױשעד נונערניע — נאשםײם זװם םזוםענם םון דער םןולק• צײלוננ אין 1920*סון יןור םון נו טבעדניעס. זקום זײנק: 1) װןולינעד טב♦ (םזרח׳טײל םון נעװעזענער װןולינער גונערניע•); ן 2) יעקזוטערעזוםלאװער טנ^ 3) חוועצעד גיב. (פדילן םון נעװעזענעד יעקזוםעױנזוםלא• .װער און םון כזורקןוװער גוו^ און * םייל םון נעװ. דזוגער נענימ)ן 4) זאנןורןוזשער טב. (טײלן םון געװעז. יעקזוםעױנןוםלזוװער זק םזוײדישער נונ.); 6) קיעװער נונ^ 6) קרעםענטשמעד נו4 (םױלן םון נעװעז. שןולםאװער, קיע• װער און כערםןונש־ נו4); 7) ניקןולזויעװער נו4(מזרחיטײל םון נעװעז. כערםןונעד טנ.) דער םערב-טײל םון נעװעזענער װןולינער טב. איז לויטן ױנער שלום־זוםםנך נװישן ראסןירוםלמנד און םויין *•נעאננק נז יייין• דער שטורם, װןום הןום םארמוםם ױ מעױםןוריע םון רוםלאנר און װןום דױערם בםעט נןוך נמ הײנםיק םןוג הןום נענחוכם צו אנ׳אומנעהױערן חוז־נן און תנתותוציע םונם נאגק לאנד און םון זײן נןוםעלקערתג װןום איז נעװןורן אין דעם תוזינן שםודם םיט דער אידישער נא^לקערוננ? װי איז זי ארוים םון ױ נלומינע םלחםה״יןורן און םון ױ נים װײנינער בלוכוינע רעוקולוציעס אוךביתעדיקױנ ן בזו דעם צושםזונד, אין װעלכן ױ רוםלענױשע םטזוטיסטיק בכלל און מװונדעו־ ױ איױשע םםאטיםטיק אין רוםלאנד נעםי• נק זץ־ ױ לעצטע יןורן, אמ נמעט וױ אוםמענלץ־ צו נעבן 8 מעחוױינע ארסםידליכן ענםםעד אױף ױ דןוזיגע םתונעס, םק תר ערשסער זולדוסלענױשער םןולקשײלונג אין 1897<זן יןוו־ אמ ניק 1920*םן יןװר םער ניט םזורנעקוםען קײן איץ צײלונג, װןום זןול זדוםנעםען ױ נןן-נצע נזוםעלקערונג םק רוסלןונד םיט *לע אידע •דעמןונחוםישע אק סןוציאלע פיםנים. אםילו םק דער איינער םןולק״צײלונג, װןום אמ דודכנעםידם נעװןורן אץ וולחסלענױשן םגוסשסזונ (חױן םינ• לאנז־) טםעד 1917 אק װןום הןוט ארוטנענוםק אױםשליםלץ־ ױ שםןוםישע פזוםעלקערונג ױינק ױ רעזולטזוטן נזוזורנעם אק םזורעםנטליכם געװןורן אק נןור זו קלײנער צןול טנערניעם. נע• נױעדע יױעות װענן דעד תוזינעד צײלמנ הןובן םארעםנטליכט נןור ױ קיעװעו־, אדעסער, יעקזוםעױנןוםלזוװעד אק םינםקעד טנערי ניזולע סםזוםיסםישע נױרןו^ דער אײנציגעד מוםעריזול, ודןףם שיינלם ןו• דעם צושטזונד םק ױ אידן אין מסלזונר נןוך דעם 1897יםן יזך, זײנק ױ רעזול• םזוםן םק דער לעצטער םןולקיצײלוננ םק28אױטםםס192,װעלכע הןוט זורוםגעכזוםם נטעט דעם גזונצן שםח םק דער איצטינער חוםןיםעדעתוציע אק וזועלכע ד-זום נזו *ולע אירע חםרוטת דןוך נענענן 8 ױכפדג נילד םק דעד איזײשער נווםעלקעו־וע נןוך