Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 105

105 •רןןבלעמק סון דער נןאדרדכער גסװעגונג ס<ץ ךעד *דישער ססעיקעחוגג?6 3 עס וױיזט זיץ ארױם, אז אין דרײ םון וײ מוטעם — אץ םאריז״ געדלין און װין — איז די נעבוירעװדינקײט אין די נ$ר רײכע ראיאנק דרײ מאל נידערינער, אײדער אין די נןך אריםע, *וו איז אין די נאר ױיכע ראיןןנק םון טאריז אויסנעקוםען 34 נע• גורםן אףף סססז םרויען אין עלטעד םון 15 גיז 60 יןןר, און א׳ץ די נאר־אױםע ראיןןנק — 108 נעגודטך, םאר די אנם׳ שםרעכנדינע ראי$נק אץ בערלין גאקוםען זיך די ג*לן 47 און 157. אק אץ װץ — 71 אק 200. אץ ל*נדק איז דער חילוק נים ליא נרױסער, $בער אויך דזן קוםט אוים או׳ף די נאר $ױםע רארןןנק צו 147 געבודטן און ארף די נאררײכע — נ$ר 63 נעבורטן. און מערקװידדינ איז די שםענדיגע און אוםעטוטעדינע ירידה םון דער געגורטן״קןל אץ די אלע שטעם, װאם נזןעגטער מיד קוםק צו צו ױ נןןר ױיכע ראיאנקי כױ דער אינהאלט םון דער נעבראכטער טאגעלע זאל ױק אינ־ .נאנק קלןןר, דארף םק נק־ צוגעבן, ןןז אין ױ ןןריםע קװאר• םאלן װאוינק נביױם זעדד זעלטך, םאדקערם, אץ ױ ױיכע שםןןפ4 ראי$נק װאױנם ניט וױינינ #ריםקײט אץ ױ קעלערס און אויף ױ בױדימער און דןןס םארגרעסערט נ$ך אביםל ױ צןןל געבודק אץ ױ ױיכערע טײלן םק ױ שםעט. םק דער אנדערער זײט דארף מק זןבער נעפק אין אנם, אז וחןןם ױיכער ס׳איז א קװארפאל, אלץ מער איז אץ אים םאחק ױנסט־טײדלאך״ װעלכע זײנק םארםשםט אויף א הײדאטסלןןק לעבן^ אזױ לםשל, איז אץ ױ נןןר ױיכע קװןךפמק םון םאריז םאראן זנו 870 ױנסט םײד־ לאך אױף יעדע סססנ הויז־װירטשאםטן, און אין ױ נןןר^ריםע -נןץס^ און $ט איז נ$ך א קלײנע טאבעלע גז, װעלכע װײזט, וױ ױ נעבוירעװױנקײט פק דעד באםעלקעדוננ העננט $פ םק איר םא• םעדיעק מצב. םאר א מאםשטאב םק װאױלשטאנד איז דןן נע• נוםק ױ צזןל ױנערשאפט אױף 100 הױז־װירסשאםטן. ס*ב• - }ע — .5*7 די געבײרעװדיגקײס אין םאדשײדענע םײלן סק לןנדןזן *■ס4ס14 1)511מ3 ■1 11* ז1ז61)5ס*ז 7 אס ױ צןל געבורנק אין געגןך בענעם ראיןק אין •196 יאר אויף •*1 אײנװאויגער ס*4 מו ס*1זס5*0 ז*4 61*2 סזק 0*255*8 0*04*11*5*5 1903 *)15( פז1 .זזסו£ 1000 ױ צןןל דינערשאםס אויף יעדע 100 הויזװירטשאפסן -)03*01 560סו$1ס51 -1*4 2151 ת*ו 11ם711 100!ס■ ס*)ס5 31,56. ביז - 10 - •0)00 25£2 10-20 25^3 20-30 25^0 30-40 25.36 40-50 20,45 העכער-60-ז*66 םיר זעהק, אז אץ ױ קװארסאלן םון לןןנדןןן, װאו ארף ססנ הױזיוױרםשאםמן קומט אויס װײנינער פון 10 ױנסטיםײדלאך, ר, ד״ עס װייזט ױך ארױס, אז ערשט מיט אזעלכע 45 יןך זנוריק איז נ$ך ױ נעבוירעװדינקײמ אין בערלין נעװק ניט נידעױנער, װי אץ אלע אנרערע ױיטשע שטעפא נענוםק הןןט דך עס, מסתםא, דערםון, װ$ם אץ ױ נרױסע שםעם איז דןן אםםײסטן טענשן םון מיטעלן, ד.ה. םק םרוכטבןןרםטן עלטעד. םאר 25 יןןר םון 1875 ביז 1900 הןןט זיך דןןס בילד שטארק נעענדערפג אץ יןןר 1900 איז שוין אין בערלץ אויםנעקוםען ארף יעדע 10 טויזנט באםעל־ קערתג אױף 36,9 **#צענט געגודק װײניגער, אײדער אץ דןןדטי מונד און אויף ס,31 םרןןצענט װײנינער, אײדער אץ ױוסלדןןרף. און בעת װען םאר דער צײט םק 1875 ביז סס19 איז ױ צןןל נע־ בורק אץ בערלין נעםאלן אױף א נאנץ דריםל, איז ד אץ ברעסלױ נעםאלן נןןך אויף 16,9 פרןןצענט, אין ױוסלדןןרף — נןןר אויף 3,7 םחןצ״ אץ הןןנןןװער — נןןר אױף 12,9 םר$צ* אק אין דןןרטמונד — אויף 16,1 פר$צ• םיד ה$בן במ אר,ער נענוטק ױ שטןןט, װי א נןןנק קיבוץ. ןןבער ױ שטןןטישע באנמלקערונג טםא־בןןשטײט דןןך ניט םק אײן קלאם נןןר. םארקערט, דוקא ױ שטןןטישע באםעלקערוננ אמ ערשט זעהר א קןןטםליצירטער. קןןננלןןמעראט םק םארשײדענע קענגזעצליבע םןףױאלע נרוםעס און קלאםן. אק ױ םראגע װענן ױ םיבורע םארװןןס ױ צןןל נעבורק םאלט אץ שפ$ט, װןןלט נעבליבן ניט נענוג אױםנעקלערט, װק מיר זןןלן ניט זןם־ שטעלן דך דערױף, וױ נרױם איז תד ןןנטײל םק בןךונדערע נרוםעם אק קלאסן אץ דער דןןזינעד דערשײגינג ױ םןןבעלע ט¥1 םק בןקאנק םראנצויזישן נעלערנטן בער־ סירןןן װענן נעבױתװדינקײמי אץ םןןרשײדענע שטןןמ־טײק םק םאױז, בערלץ, װץ אק לןןנדןק באלײכט אויםנעצײכנט ױ םראנע װעק דער שײכות צוױשן געבוירעװדיגקײט און צװישן מאטעריעק װאוילשסאנד םון דער באםעלקערוננ. יעדע םק ױ דער• פןןנטע שטעט אמ צעטײלט אױף זעקם ראיןןנען: נאר ארימע, ארימע, םארםענליכע, זעהר סארםענליכע, ױיכע אק נןןר ױיכע. װאם זשע װימם דך ארױם? טאב• — ¥111 - .716 ױ געביידעװױבקײס אין פארשײדענע םײלן פק ױ אײרןןפייאישע הויפנדשםעם *1*4 0*11)1)14)8 ■*1*4*51*18*7 ■1 }!**)ס&ב*■),) *01 * *01141^■■!! 8*5*118קסת■* צןל געבורטן אױף 1000 פרױק אץ עלםער פון 15 ביז 50 יןזר מסזו 0)1^ 1ס01*111)7 1000 ס*)ז1ו5*0 511060 ס*ז15| 50—15 ר * י נ ע ן *11*1)14)8 לאניזיז מס4מ<^1 װין מ*ו?ע פאריז גנז*ק בערלין ס1(ז*8 147 200 157 108 אין נןר־ ןרײמע חר$נק . ס*11*א14)$ ס*וסז• ז6*9 ס1 140 164 129 95 אין ןרײמע ריי$נק . 11*11*1)14)5 ח*וזדז1 ח1 . . 107 155 114 72 אין פארםעגליכע חד$נק. מ*1ו*))14)5 .4ח*61515ס*י ח1 107 153 96 65 אין זעהר פארםעגל-חףאנק מ*11*))14)6.5ו615סז3 ז5*) ס1 87 107 . 63 53 אין רײכע ראיאנק . . . מ*11*))14)5 0*105*1 ס1 . . 63 71 47 34 אין גןף־ רײכע חןיןנק . 0*11*4)14)5 חש506*1 ז5ש• ס1 109 16• 102 80 אין דער גאנצער שם$ם 31144 0<1X01 זו1ו1 . .