Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 2 (15. April) - נומער 2 · p. [Seite]

50 ד, ורדץ ידץ ו וו^ו^4ד י * 2 םאםיליקסנב בא די זײיטשע איק, נדד װייסן, זך די ױעצוי נרדיעס אמ נא זײ קלענער אײדער גא דער אלנעםײנעד נאטעל־ קערונג טון דעד צוױיטעד זײם װײסן םיר, אז חדכשניםליך ־הןןבן אידן אןאעםער חחונה אײדער ני*אידן, דעד •ועל׳יזנא םונ׳ה עדשםען סאקט װןןלט נארארטם זײן, אז בא דער אלנעםײנעד באםעלקעדתנ ז$ל די זטןןל ניבי״חתונה־נעהאםע זײן אסך נרעסער אײדעד נא אידן. ד$ם ׳ װעדם $נער אין א געװיסע־ ם$ס יארא־ ליזידם חדך דעד נװײםעד עדיטײנמב װעדכע םארםעדט קינםםל׳יך די צזןל םון די ניםיחתמהינעה**ע. נענויעד זעהען םיד דזןם םץ *ם רעד םאנעלע: נא ד אױםלענדער בנלל. .אזוי םאנן אױס נא אידן די אויסלענ• דישע םענער אין עלםעד םון ס—13 יןןר 32% םרויען — 38,8%, ד אנטשטרעפענדינע ציטערן נא אויסלענדער ב כ ל ל זײנק: םעי נער — 86,8%, םרויען — %ס,34 זןט דער ד$זינעד נולםעד **^^4* *44* ^4*444 ^4 144^14*4*^* *44 44^4 חילוק ונוײגנס עו דעו ססקטו/ ור די װיסינרוסרע גןן אידץ מר$נפ םער דעם מחונןםעד םיץ $ו ^ידעץ-אײבמנדעדתג נ$ך װיינינעד נמלינן םאטעדאל טטרס^נן םיר בנונע נום טזוםיליען״מצב םון ד דיםשע^דן. דקןה$נן םיד זװטזןן םים זױםערן נלויז םון העסםען םון 1806 יזך. לײדעד איז דןן ניט נענדלם נעװ$רן אױף הײםי׳עע און אױסלענועד. אםילו $הן א םאנעלע ק$נק מיר דך םאק א גערכדינע םזןרשםעלוננ םונ׳ם ) 1981 סו•*!! ■1 ואו1 זא 4—8— *118—? םון יעדע 100 אידן םוןיעדע ססו ב*דער *לגנפ• נאםעלק• נא דער אידישעד באטזנלקערתג מדער* סאםיליען 380 דגעס• **״׳ס ׳(<דזגג ס״ה ס״ה םרייען ס״ה םרויען סענעו ס״ה םויויק פענער סעגעו םרויען מענער 4,51ל 52,83 56,79 57,% 55,63 60,27 13447 6811 6636 700728 336626 364102 ניס־חתונודגעהןס.... 38,48 37,45 39,50 36,04 3636 36,03 9495 4737 '4758 435862 218197 217665 חתונזדגעזעס. 833 10,06 3.61 536 8,13 339 1712 433 1279 70935 49206 21729 אלםנס *ץ אלםנות . . . 0,4 8 0,26 (^10 0115 0119 0,11 ץ 45 12 33 1660 1068 . 582 געמדע. ל100 1 .1003 100,0 100,0 100,0 100,0 24699 11993 18706 1209175 605097 604078 ם״ה ... אמעםײנער אירישער נאםעלקערוננ אין דאקסן, אק העסםען הןןבן נעװאױגס אין 1810 י$ר 2502 םרעםדע אידן 10% םון דעד נאננעד אידישעד באםעלקערתנ• װען םיר זןולן םןךמיכםינ שאנן, דארק םיר ןןננעםען, זך $נהױב םלחםה הזןבן אין ד״טשלאנד נעי לעבט א 56000 אױסלענדשע אידן, װי נדױס זײער צ$ל איז איצם קק םק זעלבםם6ארשסענדליך םיט אנסןןלוטער זיבעדקײס נש באשםיםק, ד םוו ןןנעד באטרעק זנװישן 130000 און 150000, םים אנדערע ,יוערטער אנ׳ערך 20—25 םרזךוענט םק ד אידן אין דײםשלאנד דנק יודידיש זך־ער אין דער אםת׳ן אויסלענדער. צוםםוףםון אונזער ארסיקל װענן נאשםאנד םון דעדאידשעד* באםעלקעח־ננ אין דײסשלאנד א ם$ר װעדםער װעגן דער םמר־ טײלונג םון ד קראנקײםן, װי נלינדע, טרנשטוםע, גײסטינ קראנקע און נײסטינישװאכע. לײדער ק$נק םיר נים םחםח םאננל אין •לאץ נענױ נאד.אנדלען $ם ד הענסט אינטערעסאנטע םעםע, הנם ד םראגע װענן דעם מןלקסנעזונם שטײט.איצם נרארע אױם׳ן םררי היום און רערט שטארק דסקוטירם. ד זנזןל נדנדע און םױבי שטוםעיזײנק אין סס1$ י*ר טעםםנעשטעלט נעװןךן םאר דער;אטנער מלוכד״ דעדבײ איז געםאכט געזז^רן א חילוק צװישן נע• בדרענע און שםעטעד קראנק נעװ^רענע. אין דעד םןןלנענדינעד נמנעלע םארנלײכן םיד יעװאנרעליקעד, ק£ם#ליקן אק אידן. .(>—*•<—7 .■ י5א88) 1988 ■1 ס<€ס6>0 אזיף יעדע ססססז בםשות סוינ־שםוםע נ^ינדע א ם ו נ ה -ם״מ |*1 11 8 י־ 1 ם״׳יל 1י |ו1 1* 83 03 13 6.4 63 03 4,4 6׳1 יעװאנגעל• 93 03 13 7,1 53 03 43 3׳י קומליקן 133 0.9 1,9 10,7 83 03 6,8 13 אידן דעד חייוק *װישן־דעד קול ניםיחתונה׳נעהאטע בא דער אלי נעטײנעד גאטעלקעדונג און נװישן דער צזןל ני*חחתד.<עזעטע 1נא דעד אידשעד בזךזעלקעדוננ באםרעםם 4% אץ עסטדײך, װאו ד םח־כטנארקײם םון דעד אידישעד מםעלקעדונג איז זעהר נרױמ איוייד זאך םארקערט: דעד םרןךוענמ םון ניטיחתתהינעי האטע אידן איז אױף 4 העכער אלס בא דעד אמעםײנער באםעלי קערונג דאן װען אץ אנדעדע טערב״לענדער, װי ד^מנד און לוקסעמנורג איז דעד נעב דער אײנענעד װי אין דײטשלאנד. זעהר אינטערעסאנט אמ ד םארטײלוגנ םון דער אידשער באםעל• קערתג אץ דײטשלאנד לױט׳ן נענודםץךנג לײדער אמ זמו נדן. רעניםסחךניע נור איץ אײסתם$ל חדכנעםירט נעװ$רן — אין 1800 ץף• — און םעדשםעהטזיך, אז אזא םץ םאטעדאל אמ שוץ לאגנ םארעלסעדם נ*ז$וץ. דןקי ניט ער א נעװיםע םןור־ שטעלתנ װענן דעם םארנעם םון ד אץ דער םרעםד גענױרענע םאר זנודק םים 86 קור. ס׳רקונן דעםןולט געלענם אץ דײםשלאנד 41113 אידן, װ$ס זײנק גענוירק מןקףץ אץ אױםלאנד, ד$ס הײסט ןןנ׳עדך %ד םון ד דיםשע אידן, װעלכע זײנק דעפקולס נעװק 686833 נםשװג יעד נרעםםער םײל, דהײנו 17410 48% ה$ם נעשםאטם םון עםםרײך, 18768 31% םין דוס• לאנד, 3800 8% םדן אוננארן. שטעטעד אמ ד אײנװאנדערתג נעװןןרן נאנץ באדײםנדינ, איבערהױטט נ$ך ד טןונרןוטק און דעד רעח־^לחױע אין רוסלאנד 0אץ ד עדשטע 5 י^ר םונ׳ם איצטיק יזןיהתדעדנג דאס זעדט םען ארױם דערםץ, װ^ם אץ 1806 וײנק אץ טרײםן םץ 408501 אידץ 38844 10% נעװק םרעמרע םץ ^ם ד 38844 זײגק נעװען 16666 43% עסטרײכעד אץ 13186 34% חםישע. אין 1010 יזך ה$בן אץ נרױס<ערלין(בערלין, שארלןףזעננודג שעי נענעדג װילםסתוויןףן/ נײ״קעלן, ליבםענבעת), געװאוינם 21683 אױסלעגדישע אמץ, ד. ד״ 16% םץ דעד אידשעד באםעלקעי רתג (137043). אינ׳ם דעפןזלםדיק קננתרײך זאקסן דנק נעי װק 10360 אין אױסלאנד גענױדענע אידן, ד. ד״ 58% םון דער