Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1923
- Issue
- Nummer 1 (Februar) - נומער 1
- Date
- 1923-01-01
- Page
- [Seite] (sequence 40)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 54% known words query
- IRI
…/4917681-6348801-6348805--035-4917725- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
31 סס&רססרשז פדןוגיק• 14 1 אק מינםק םים ױ איבערינע קרײק זײנע, •,ס* •ר$צ. אין וױנימ, 69.9 טר*צ. אק •#לןןצקער קרײז׳םאראיק, 10,1 ■רןןצ• אין ריטעבםק און'8,9 טר*צ. אין קיעװי ם׳דארף $בעד נעדענקק, אז ױ ק$נסטרוקציע פון ױ װסישע םאראײנק שליסנו איק אינם םאראײן םון ױ ק$םונאלע אונטעדנעםוננען ױ *אריקםאכעדם און דינםטן. אינם םאראיק םון ױ אנגעשטעלטע אין ראנק־אגשטאלטןו זײנק םאראן םון 40 םראצענט (אק ױ אוקתרנישע שטעט) במ עםליבע און זעמדנ םראצענט (אין ױ וױים׳רוםלענױשע םונקנק) אידן. װען ם׳זאל םק אלע איבעױגע םאראײנק אראפי נעםען ױ צאל אנגעשטעלטע, װאם זײנק צו זײ צונעשדיבך צוליב דעך קאנסטױקציע םון ־די שאראײנק אק רוסלאנד, װעם ױך דער םראצענם אידישע ראנקיאנגעשטעלטע באדײםנדינ םארי נרעסערן און װעט נעװים דערנרײכן ביז 80—75 םראצענם אין ױ װײסרוםלענױשע פונקםן און נמ א םראצענם 55—50 אין ױ אוקראינישע. ױ םאנאנדערטײלונג םון ױ אידישע םאראיק־םיםגלידעד לרט ױ אײנצעלנע םאראײנק װערט םזךנעשטעלט אין טאי בעלע׳ 41 ד$ װימט ױך' ארױס א נרױסער אונטערשיד צװישן ױ אידן אק ניט־אידן. נעםען םיר ױ םינף קרײק םון םינםקעד װבעדניע, םון װעלכע םיר ה$בן ױ םולםטע יױעות, אק װעלכע זענק דערםאר טאקי כאראקםעריםטישער פון ױ איבעדינע, ה$בן םיר םאר ױך אזא בילד: אין דער קליידער און אין דער ם^לינראםישער אינדוםטריע און א י ן ד י ר א ט ן״א נ ש ט א ל ט ן זײנק םאחק 3,3 3 8ר$צ. םקאלע אידישע אקנ>)ר7,6 םחקנענט םון אלע נים אידישע םאראיק׳־םיםנלידעח אק די םאראיינען םון די באשעםטינטע אין װאלדי• אנראר• אן גערטנערײיאננטערנע&וננעך, בײם א״זנ׳ באן*טראנסם#רט און אי־ן די 6*0*, טעלעי גראףי און םעלעם*ףאנשטאלטן — באטײלינן זיך ד י נ י טיא י ד י ש ע םאראײןיםיטגלידער םיט > ,5 5 *חקנענט םון זײער גאנצער צאל, ױ א י ד י ש ע אבער—םים 1,8 םחן׳ג םק 20 במ 35 םרןקנענט םק אלע אידישע םאראײןגםים־ גלמ־ער זײנק ראפקי$ננעשטעלטע. נ*ך ױ ראבק־אנגעשטעלטע ניק — אין װיטעבמך אק *?לאצקער קרײזיםאראײנק און אין קיעװ — ױ מיטנלידער םק דעם םאראק םון קלײדעריאיני דוסטױע. ױ שנימ־עדס יאין םינסק שטײן באלד נ*ק־ ױ ב#< שעםטינטע אין םעױציניש־םאניםאדע אנשטאלטן,__ױ באשעםי ממטע אין דער לעדעריטחןדוקציע און שיך״פאבריקאציע םאר־ נעטק — אק װיטעבםק, אק ױ םינף קרײק םון םינםקעד װ־ בערניע אק אין װיניצע — חןס ערשטע >ךש נ>ןך ױ שנײדעדע (גיסעק *ח: ••ר^םעםיןןנעלע ביןדענוננ*, 10 *, ױ־ט 2, ס-םן יאגואר 1922, מינםק^וז. נאדעלם *רסיקל: ,די 'ױיםרוםלענ• דישע *־ןןםעםיןנעלע ביױעגוגנ אק ציםערן׳■, ,ידיעדת ־םק דער אידישער #•טיילונג םק פיןלקם־קןםיםאריאם אןר גאצין^גאלע ענינים׳ (אויף רוםיש), 4 §ג, םענטיאבר 1921, סןןםקװע, ז. םינד• לינם ארטיקל: װענן נאציןןנאלן באשטאנד *ז די• *ר*םעםי*נעלע םאראינען אין װײםרוםלאנד־, .דער עםעם׳ 71 §נ, 1921, םיןםקװ^ װענן װיטעבםק ייח ײגן •?)חןצקער קר״־ז־, .דער עםעם׳ 42 א, ױיס ד, 4-טן טער׳ן 1922, םןןסקח־ע, *רטיקל: די אידישע באםעל• קערונג אין •^חןליע (פק אנ׳אינםטרוקנקךן-רייזע)•, ,ק^םוניםטישע *זק״ 4 סנ, 9*טן ־אנואר 1922, יענן קיעי־). י• ק• **, נישט נעקוקם ארף דעם, װ*ס ױ ידיעות םק םארשײדענע שטעט, טון װעלכע םיד רעדן ד* זײנק ניט םון אײנעם און דעםזעלגינן טערנדן, אמ חןך םענלץ־ צוזאטענצושטעלן זײ איע אין אײן םאבעלע, םארנלײכן אק םאכן נעװיסע אויסםידן. ױ אלע יױעות נעהערן צום 1821יטן י^־, אק אין טשך םונם חךינן י$ר זײנק ניט ם^רנעקוםען קײנע װיכטינע עװ־ערונגק אינם באשטאנד םון ױ •ר$םעשיןונעלע םאראײנק אין רוםלאנד. םק םןזנעלע 1 זעד,ק םיד קודם בל, אז אין ױ םאראײנק םק ױ םינף גךײק םון םינםקעד װבערניע (ד$ס איצטינע ראםןיװײםי רוסלאנד), םק וױטענםק און םק •ןןלןןצקער קרימ םארנעםק די איק * סך * נרעסעק ןןרט, וױ אק ױ םאראײנק םק קיעװ אק װינממס נשעת אק וױטעבםק בילק ױ אידן * םערהײט אין 12 םק אלע אויסגעדעכנטע םאראײנק, אין טינסקעד װבערניע אק 11 םאראײנק אק אין •#לןןצקער קרימ אק 6 םאראײנק, ה$בן ױ װיניצעד אידישע ם*־איק*םיטנדדער א םעחתײט נ$ר אין 5 םאראײנק אק ױ נךעװער בסך דינל אין 1 םאראק. ד#ס ערי קלערט ױך דעדםיט, װ$ס דעד םרןצענט פק דער אידישער בא־ םעלקערמג איז אין םינםקער װבערניע, וױטעבםק אק םןולןןצקער קױמ םיל נרעסעד, וױ אין װיניצע ןך־ער קיעװ. אין ױ 6 קרײז־ שטעט םק מינםקער װבערניע םאכן ױ אידן אוים #׳גם •חזזװ םק דער נאנצער באםעלקערונג(לױט דער צײלוננ םק 1917־נק ין)1), אק װיטענםק (לױט דעד צײלונג םוןן 1920יטן ~י$ר) — 47,4, אק •ןןלןןצק אג׳ערך 60 *ר$צענט, בשעת אין קיעװ אמ דער פר$צענט אידן — *21 (אק 1919 י$ר) און אין וױניצע אנ׳י ערך עטליכע אק ־דרײםיװ אין װעלכע םאראײנען איז די םערהײט א אידישע? אין ױ םאראײנק םק ױ באשעםטינטע אק קלײדעריםח^ דוקציע בילזק ױ אידן אק אלע ארםנערעכנטע םונקטן דעם גרעסנק •רןוצענם. _ אין ם$ל$צקעך קרײז זײנק אלע הונדערט םרןןצענט אידישע םיטנלידער; אין ױ םאראײנק םק ױ םינף קרײק םון םינםקער װבערניע — 97,2 *־$צענם; אק וױי ניצע — *96 •רןןזג; אין וױטעבםק — ס׳י* •חןזג; אק אין . קיעװ — *82 םרןןזג א חוק קיעװ, הןןבן ױ אידן א םערהײט אויך אק ױ םאראײנק םון ױ ב^שעםטינטע אין לעדעדי&רןך־וקציע און שיךיטרןןדוקציע און אק דער •ןןלינראםישערי און נראװיד־ אינדוםםרמג םוגקט דעם הייך!עהק םיר אק ױ םאראײנק םק ױ באשעםבדנטע אינס אײזענ&קיטראגס&ןןרט אק םק •ןןסט, ^טעלענראף אק נמיע^?• חן מאכן ױ אידן אוים נסךיהבל םק *9,ס במ *2 םדןןצעננג נאנק נרױס איז םארהעלטניסםעסיג דער םרןןצענט איזק אק דעם םאראיק םון ױ באשעםםיגטע אק ןןר״ טיק טראנם*ןןרט, — *63 אין םןןלןןצקער קרײזיםאראיק, *72 אק וױטענםקעד םאראיק און *73 — אין םאראײן םק ױ םינף קרײק אק מינםקער׳ װבעו־ניע. ױ חקינע ערשײנונג דעדי קלערט דך דערםיפג װןןס צו דעם חקינץ םאראײן זײנק צונעשױבן אלע םודםאנענג בעליענלות, טרענערם אק אלע אננעשטעלםע אין דער םארװאלטוננ םיםן ןןרטיגן טדאנם&ןןרט, אלע םארװאלי טערם אק אױםזעהערס םק ױ שטן^טישע סקלארעם םאר סחורװג צװישן ױ חךינע עלעטענטן ה*בן ױ אידן אױסניגמכט נןך א נרױסן םרןןצעננ4 אוםערװזורטעט נרוײס קןק זיך אױםװײק ױ צןןל אידן צװישן׳ ױ באשעםטינטע אק ױ קןןםונאלע אונטערנעםונגק—ד,30 •רןו*