Literarishe bleter · 1934-03-30 · 13 (30.3.1934) · p. Seite 5

5 ױיעית פון י׳,דז נימ, 1—3 (42—4*) ־װקא ענ נאשטייען די אונמערעדידן, דעתיף קען קיינעד נימ געבןי יךן סרל׳ע ד״שונה איידעד מען וױים די םאקמיינזע ס־טואציע. נדי אויםצוקלערן די עקאנאמישע, םאציא־יע און שנ־כאלאגישע £,־אנלעםק םון דעד יידישער ױגנט נעמט אינטעד דעד יידישער וויםנשאפטל־ענ־ג־ א־נםטיטוט, אונ׳ טעד דער אנםידו:; םון מ. וד־ינדײך, א נדײטע א־יםםאדשונג. די ',יגנט״םא־שו:; יי־גםאד) װעט ארומנעמען עטלעכע לענדער און װעט כולל ז״ן םר שטידיעם װע־׳ן דער פםינ־שע־ אנטװיקלונג םון ײדישע ױגנטלעכע, םײ נאשדײכונכק ם־ן אינםטימוציעש. װעגן די טעארעטישע יםודות און די ם־אקטישע םלענעד םין דעד ױגםאד נ־ײט מ. וװיג־ײך א םםעצײעלע נ־אשוד װאש װעט ארזיםנײן אין א־נדזער נעריע ״ארגאגיזאציע פון דע־ ײרישער װ־םנשאפט״. אויף צו פארשט״ן די ם־ש־אצ־ע םוז מען או־ך אויםהעק די שט־ם פוןי דער ױגנט גופא; זי אלײן מוז דעךצ״לן װענן א־דע פס־נ־שע און םאצ־אלע ם־אנלעדק. כדי צו לאזן קוםק די ױגנט צום װא־ט, נאשטימט דער ײדישער װיצ׳ שאםטלעכער א־נםט־טוט א קאנקורס אויף דער בעםטער אויטאביאנראפיע פון א יידייכן ױגנטלעכן פאר די נעסטע או־טאניאגראפיעם זײנען נאשט־מט 20 םרעמיעש: ע־שטע פדעמיע: 150 גילז־ן; צװ״טע פ,־עמיע: ססז גילדן; דריטע םדעמ־ע: 60 גילדן; פעדםע פדעם־ע: ס* גילדן; פינפטע און זע־םטיע ם־עמיע: צו 25 גילדן; ז־נעטע נ־ז צװאנצ־קםטע םרעמ־ע: צו אײן נאנר םון די ײ,דא׳אוים־.אנעש. נעמען אן אנטײל א־ן קאנק־רם קען א־טלענער ױגנע־מאן און א־טלענע מ״דל א־ן עלטער םון 16 נ־ז 22 יאר. נילדונג, אםשטאש, נאשעםט־קונג, םא־׳ ט״ןשע צוגעהעױק״ט מאנן נ־ט או־ס. א שלעכטער םט־ל איז אויך נ־ט ק״ן שטעד צו קריגן די םדעמיע. מײנט נ־ט, אז נאט״ל־קן ז־ך קען נאר דער ,דאם האט געהאט עפעם או־םעדגעװײנטלענע אינערלענענישן. די צאל און די אוימטערלישקײט םון ת פאלןטן א־ז ניט װיכטיק. אלץ װאס װעדט געפארערט א־ז, די או־טאנ־אגראם־עש זאלן ז״ן או־םריכמיק, םינקטלעך און פרט־מד־ק. אויםדיכטיק•. נ־מ דערצײלן קײן מעשיזת װאם נימ געשטזיגן ניט גע׳ פלויגן אויף צו מאנן די נאשדךנונג ״אינטערעםאנטעדי. פ־ן דעד אנדער זײט דארף מען אויך ניט נאהאלטן קײן אינערלענונגק, וריל יעמאלט .ױעט דאך פאדקר־מט װעדן דאם נילד. דערצ״לט אםנהאדצ־ק װאם עם איז מיט א־יך םאקטיש געשק און װי אזוי א־ד האט דאם אויפגענומען און אינערגעלענט. פינקטלעך•. רעדט ניט אדום און אדום. װאש װײניקעד מליצד״ פרטימדיק: דעדצ״לט יעדע זאך מ־ט ,דאם מעד א״נצלה״טן. מ״נט ניט, אז ״קל״ניקײטך ז״ענן ניט ,דינטןק. א־טלעכע אויטאניאג־אפיע דארף האלטן צוש ,דײניקםטן 25 זײטן פוןי א העפט; אנער װאם מעד אל־ן נעםעד, ודיל אלין םלע־עד װע־מ די םעדזענלענק״ט פונעס שדײנעד. פל״םט ז־ך צי שר״נן דאם ד״טדענער, נ־ט;עצוקט ־, שר״נט נלויז אויף א״ן זײט םאם־ד. יעדער ש־־־נער האט םולע פרײה״ט נײש א־יפשטעלן דעם מאטע־יאל; מ־ר