Literarishe bleter · 1934-03-16 · 11 (16.3.1934) · p. Seite 174

ליםערארישע בלעטער נומ• 11 (4 5 זײם 174 10 ןןאך וואן־ טסאסער און קונסס > די װ*רשעװער ײיישע סעאסירן *נדיקן די סעג דעס װינסער־סעזןן. גןך * קירען נין-הזםניב- װעס םען ןנהויבן יםח־צײם דעס נײעם םעזןן. •רןיעקסן אין ■יןיעקסן. נײע נעסען, נײע *ו־-׳י־ רוגנען. דערװײל איז שוין קלןר: א. גיןנןך הוינס ןן אין ״סקאלא״ םיס ן קוניזנעס .״שלוס שװן־ג• נןרד״. אין קןמינסקי־פעןסער — * סברה: מיכן* מיכןלסק/ אין ,״עלדןרןדן״ — הײםי דזשײקאנ• ס?ן יין םרים קרעסין/ אין ״נןװןססשי״ — .די ײדיסע בןניי״/ אץ •ײנג*םעןסער״ ־־ .קי־ןסץ״ > אויף מיסװןך דעס 14־סן םערץ איז נן׳ שטיכיט די*ך דעס ײדיסן *רסיםםךפןרײן אין ■וילן *ן ,״ןרםיססן־םןג״. ס׳װערם אײגגעןרדנס ןן ןװנש מיסן *גסײל סין די *לע ײדישע *רםיססן אין װןרשע לסוביו דעם ןרסיססן־סןרײן. *זעלכע .ןי־ סיסםךסעג״ װערן אויך אײנגעןרדנם אין *גדערז גרויסע שסעס אין ■וילן. > א. מןרעװסקי נעםס שםןרק אוים אין דעי סןרשסעלונג ,קעויסןן סון קעסעניק״. > יולעקם שסײן כרעס אויף אין קןװנע גױפ גריים דערסןיג. זײן עישסע אויפירינג .דעך זמ־ גער סון זײן םרויער״ הןס שםןרק אײסגענומן, און די קןװנער ■רעסע לויבס איס זײער שסןרל ס־שיילן מיס אים דיגה הןלאערין און סעם ברך נעעקי. > זיבםונס סורקןװ הויבס ןן אין ■ןריז סיז דער ■יעסע ״ד׳ר לעװי״. > מןריס שװןרץ הןם נענענן נןך םילןרעלפיו עםלעכע סןרשסעלוגגען אין נױ-י*רק און איז *רױי• גע&ןרן מיס ״יןשע קןלנ״ קײן סןײןנסא. > דער װילנער ײדישער מוזיקןלישער איגמי׳ םוס הןס ןרגןניזירס ן קןבגערס וון ריםםקי-קןר סאקןװס און רןכמןניגןװס שןסונגען. ם*רן קןד עערס הןס ■רןס. עיםנלער געהאלסן * סןריזױגז אינער די עױײ גרויסע רוסישע םחיקער. ייג• קןננערם זענען אויסנעסרןסן די שילערינס מיה ײדישן םוזיקאלישן אינסםיסיס. ס׳איז ןן עװלה״ױ5 די מיכסיקע אויססוסען סונס םוזיקןלישץ אינססיסיי װערן נישס בןװיזן אין ןנדערע שסעם סון ״ידי^ ■ײלן ן > יןנןס סורקןװ הןס נןקומען סון נ ײ" רענעװ דןס אויסשליסלעכע רעכס אײסעוסי'־! י״ נײע דרןםע *חירבן״ (װןם איז שיין געגןנג־:ן ײ יןסןן>, און אײך נו אינסנעניזירן זײן נז׳לי^ ״די געשיכסע סין * סשוסער זןך״. > פישן סישזןן סןרענדיקס זײגע נןד־עיייו אין ביןליססןק. ססח װעס ער, * סברא/ אין װילנע. > דוד הערםןן אח אײננעלןדן געװ**ן יי רעזשיסער סון דער סןלקם״גינע בײם ןר.ננול ריגג. די ערשסע אויסיריננ — נןנײוננ םון ה• ײ װיקם ,העלדישע יןרן״ (הירש לעקערס). *ג'־, קוםס ■רנעס ״נײנןכם אײסן *לסן מןרק־ > די םעננירן יהודית נערג און דער סוז• זײ * נעך קןן סןכן איגס * קןנצערסײסירגע .סינע'• •יי־ נ רעדאקסאו: נחמז מײזיל בעלײענס נלויז װעגן זײן דערשײנען אין דער נױ״ יןרקער •רעסע. > אין װןרשעװעי ליסערןסךסןרײן איז םןרײ געקוםעו ן סײערלעכער בןגקעס לנבוד ם. קיסנים עו זײן 25-יןריקער מוזיקןלישער אין שריס׳-־זסע- לעי טעסיקײס. ס׳איז בעקימען * נרויסער עולס סדז * ססז *עו-זןן; שריפסשסילע־־, *רסיססן״ מיזיקיר. ס׳זענען גיהןלסן געװןין רעדעס אין באגריםיננען סןר דעם נעל־דיובל. ס. קיסנים הןס געענססערס מיס * רירנדיקער רעדע. דעינןך איי פןײגעקומען ן קןננערס׳סײל. מיהןם סארגראכס ביז ג*נץ סרי. > די פןרװןיסונג פון ײדישן *רסיססן־סןיײן אין סוילן הןס אײף איר לענסער זידײג נאסלןסן *ו גרינדן נײס ס*רײן * דרןמעס־שע שול אין װ#רשע. די *רגןניזירוננ סון דער שול איז אינעי־ געבעבן געװן-ן * קןמיסיע אין װעלכער עם גײען *רײן סע*סע.־־םוער, שעןםער־קענע- און סןרשסײער סין געזעלשןססלעכע קרײזן. דער עפעבינגכײסערמין סין דער שול און *לע ■רסיס װעלן נןזונדערס מיסנעםײלס װע־ן. > י. מ. נײמאן הןס *•געדרוקס אין .ה״גס♦ * באגײססערסן *רטיקל װעגן י. פ. ײײסנבערגס * נײעם װערה *סון *לעםןל פ*ר *לעמןל״, װ*ס ער הןס נעלײענס אין נתב־יד. דןס זןל זײן דער ערשסער סײל סון א װערק״ װןם איז אויסגערעכנס אויף 10 סײלן. > אין *דילנער פןלקס־םעןםער איז אײננעןרדבם געװןרן * גיןגדיעזע קינדער־מןניפעסםןעיע לנכוד ד״ר נ. שאנאד. אײנבעןרדגס דורכן ױבל־קןמיסעם. ם׳הןון זיך בןסײליקם * 1200 שיל-קינדער םון די װילנער ײדישע שולן און * 200 לערער, קול־ סור-פוער, פרײנס און פןרערער םינם נעל־יובל. > אין ס*ריז איז םןרגעקומען ו שלום־עליכם־ סײערונב. םןרםרןנ איבעי שלוס עליכס ־־ ד״ר א. םינגעלןװסקי. מירנלידער םונס דר*מ*סישן קרײז הןנן אויסגעסירס * רײ שײס-עליכם־ז*כן. > ■רןס. ס. שניאורסןן הןס נעהןלסן עװײ רפפערןסן אין װילנע, אײננעןרדנס דורך דער דןרסיקער געזעלשןפס סןר כסעעידלער דערעײנג. > נ. שסערנבערג גרײם זוס דרוק * בןנד לידער *נלויער נןגינען״. > ס׳איז עוריקגעקימען פון * לענגערער רײזע איבער די ■ויליש״מזרח געניסן דער ב*ק*נסער פןל־ קלןריסס און עסנןגראף שמואל לעהמ*ן. אויף דער רײזע, װעלכע ה*ס געדויערם קנ*#ע סיר חדשים, הןס ש. לעהמ*ן נ*זוכס ניןליסםןק, לידע, נ*ר*. ג*װיסש, גיעסװיעזש, לועק און *נדערע, תו ער הןס עוגויפנעז*סלס א ק*ל*ס*לן מ*סערי*ל (ניז 100,000 נומערן) סון די פןרשידנססע געניםן סון ײדישן ס*לק5*ר. רי ז*םלינבס־רײזע װעס נןך װערן ס*רגעזעעס אין םשך סון די נןענססע חדשיכ. > ליאן םויעי-סװ*נגעדס נײ װערק ,״די גע- שװיססער *■ענהײס־, אין ײעלכן ס״װערס געשיל־ דערס ד*ס טרןגישע לענן ■ון ײדן אין היסלערים- סישן דײסשל*נד, װערס איעס געדרוקס אין פןר־ זעעינגען אין ריגער ״םדימןרנן״. > אין עוזאמענהןנג פיסן 50 יןריקן ײכל סון ״*ק*דעמישן ס*רײן ם*ר ײדישער געשיכםע און ליסער*סור״ אין סארסו (דןרס*ס)-עססל*נד, — איז דןרס אײנגעןרדנס געװןרן *ן אויסשסעלוגנ. ליטעואטװ איז קויסװ > אץ קלעעקיךפןרלןג זעעם זיך איעס * נײ גוך סון י. ןפןסןשו א. ד. נ. -שסעס און לענדער״, װןס בןשסײס פון עסלעכע סײלן: ■וילן(15 דערעײ־ לונגען און נןשדײבונגען); שסעס; אץ ר*סגם*ר־ נ*נד. ־- > דורך שיקאגער ײדישע קילסור־געלעלש*םס מיס ל. ם. שסײן-פ*יל*נ איז איזס *רויסגעגעבן געװןרן ה. לײװיקם נײ װערק ,״די גאולה־קןםעדיע *דער דער גולס חלומס״. דןם נוך הןלט 225 זײטן. > די ײדישע סןלקם־בינליןםעק אץ אװגוס־ סאװ, װעלכע איז געשןפן געװןין עוריק כיס 50 יןר דורך * גױןן ןרסיקע רוסיש־ײרישע אינטע־ ליגענםן, גײט איזס סײערן איר ײכל. די בינלין־ סעק עײלס איעט ן 5400 *ענדער אץ 4 שסרןכן (אץ דעפ ן 1700 ײדישע, 1300 הענרעישע, די אינעי-יקע אץ ■ויליש ווון אץ רוסיש/ זי איז סע- סיק די גונעע 50 יןר *ן הספקות, און איז די עלטססע אין איר געינס. די סןי*װןלםיננ םון דער ניבליןסעק הןס באשלןסן עו ■יןקלןםירן די װןך סוץ ■סח ס*ר * ײבל־װןך און אײנןרדענען אץ דער עײס * רײ ס*ראנשס*לסונגען. ם׳איז גענרינ־- דעס * געזעלשןססלעכער קןסיטעס עו דעם עיל, װ*ס נעמס *רוס *לע קרײזן פון דער ײדישער ■*סעלקערונג אין אװגוסטאװ, װי אויך פןרשסײער סון די *ײםיקע שסעס. > דער ײדישער ליסער*םךס*רײן אין ריגע (אלף) סרעם עו *רויסעיגעבן ד. סשןרניס מעמוןרך בוך ״ב*רג *רויף״ (ערשסער טײל — ״מעוחה־ כר*ניק״ . עװײסער טײל — ״■*רסײ־כרןניק״). דןס בוך װעם הןלסן * 20 דרוק־בויגן, ס׳װעלן אײך זײן סיל *ילרער אין ם*ס*גר*פיעס. > ד״ר ש. *ירננוים ה*ס געהאלסן נ*ך * סןרס *נ אינם לןנדןנעי דזשייס קאלעדזש איבער ײדיש. *ריםרעדנייק די *לע אײגנשןםטן סון ײדיש, הןם ער זיך *■געשסעלס אויף די םענות־םענות קעג• ײדיש. ער הןס לסיף דערװיזן, אז םון * ■*י־ םילי*ן ײדיש־רעדנדיקע אין דער השגלה״עײס, איז די ע*ל לעעסנס אויםנעװ*קסן אץ געבעע זװעלף םילי*ן. > אין װילנע איז אײנגעןי״דנס געװ*רן ן סרויער- *קעדעמיע עיכ 10*סן י*רזײס פון יעס **ױוססן בונײשן םירער אין שריססשסעלער ס. רןזענס*ל־ אנמען. > בניםץ רעסלער דריקס איעס אץ גױ־יןרקעד ,טןג- ן רןםןן סין הײנסיקן ײדישן לענן אין *םעריקע ״װער איז שולדיק?... > אין ■*י-ײ איז דערשינען *ן *לבןם סון *. קןלביקם 12 הןלץ־שניםן - .הערץ ביןפבןרסס רעעיס*זיע־געשסןלסך. > אץ נױ-יןרק איז דערשינען ו ביך לידער סון *. לו*ין .עײכנם״, ס&רלןג .חכריס״. > אין װילנע איז געעסנם געװןרן ן סןג-הײס אויסן נןמען סין ■ ליסװןק. מיס װיל:ע, ײי *א- קןנס, איז ס*-בינדן * גרויסער םײל לעבן אין ןרבעסן סון ן ליסװןק. אגב, אין נױ-יןרק איז דערשינען ן ביך ןרסיקלען סון א. ליסװאק; איז עס ןהער קײן סוילן נישם דערגןנגען. מיר הןבן