Literarishe bleter · 1934-03-09 · 10 (9.3.1934) · p. Seite 158

..ליטערארישע בלעסער בומ. 10 (513 זײס 158 טשאטער אוז?ונסט > א. גיסבןך הןט אין ק*םינס?י״סע*סןנר געי סײערס די סצ־םע םןד*סעליגג סון דער .״געלער לעסי״. ס׳איז נײגעװען דער םחנר סרידריך ייולף׳ װעלכער א ז הײס נעגריסס געװןרן סון דעם עולכ. די סעג װעס קלןר װערן — סעגלעך . ניז דער אויםסירונג םון ע נײער סיעסע, װעס ע. גר*נ?ו מיס דעם אנסןמנל ןרויססןרן אין אײניקע גרעםערן שכעס אין ױילן. > אין ״םקןלן״־םעןסער איז געגענן די 100*ססע םןרשסעלימ סון אירקע נןכעלניקם ״דץ סוירע״. > ״קןמערןל־גינע״ (םורקןװ) סןרם ןרויה אויף דער ערןװינץ. > אין דער ״ײדישער גןנדע״ גײם ןלץ ״היםל עסן זיך״. > אין ״עלדןרןדן״ — .אין נןרםן סין לינע״. > די נײע ייעםע ״קרןסיך, װןס װערס בקרוכ אויםגעסירס דורך דעס ״ױנג סעןסער״ אק װןרשע, בןהןנדלס די געשיכסע מיס גענערןל נן־ נילעס עקססעדיניע אוז די רעסוגג דורך דעם אײױ נרעכער ״קרןסין״. רעזשי — מ. ברןגדס. > אין װילנער ״פןלקם-סעןסער״ איז מןרנז קומען די ירעמיערע םון ״קןייסןן סון קעיעניק־, רעזשי װל. םשענגערי, הויים־רןלע-א. מןרעװסקי, דעקןרןניעס — נךנױן םיכסןס. > זיגמינס םירקןװ איז געקיםען קײן יןי־יז. ער ױעם אויםסרעסן אין יןלי־בעלװיל״סעןםער, װו מריס קארןלןװן הןם בעשםילט ן לענגערע *ײם. > סוף סענרוןר הןס מןרים שװןרצם קיבסש• סעןפער געשיילס אין םילןדעלפיע ״יןשע קןלב״. > אין דעס סעןסער, װי סיהןס בעשפילם מן- ריס שװןרגם קינסס״סעןסער, הוינס ןן עי שיילן ןן ןנסןמלן אונסער דער סירונג םין ױסף גולןװ אין י. נןרןסןװ. ם׳הויבם ןן מיס דער קןסעדיע סין נןרימסן איםןל עגישן דרןםןסורנ יירןנדעלי ״ער, זי אין דער ןקס״• די קןמיעדיע איז סײן געשיילס געװןרן מיס גרוים דערסןלג יויף סןר שידענע װעלס־נינעם. > דער ״ארםעף״״סעןסער אין ניי״יןרק הןס געפײערם זײן ןכס יןריקן ױנילײ. לענסנס יירס דער סעןסער אויף ם. גןרקיס ״יעגאר ניליסשעײ״• > יין ריגער ײדישן ןרנעסער״םעןסער אח סי־ײסיק דעם 2־םן מערץ געװען די ירעםיערע פין שלום־עליכםם *נדןנזשענדע סשערן״, דרןמןסידרס דורך מןרק רן יםני איץ 4 ןקםן, 18 נילדזי• רעזשי — י. ױרןװםקי. — דערםןר גײם אין היגײ ײדישן מיעיםים־סעןסער ן סדרה סיס ״םןםעס'׳ םיס ״ןלץ םןר מײן קינד״ א. י. װ. — מעי|• דרןמעס סון נןקןנסן שגיס. > אין יןהןנעסגורג גדײס ש. נןסןן םיס יײ דרןמןםישער ספיויע ד. נערגעלסןגם ״דער םוינער׳• ש. נןסןן איז יויך יײנגעלןדן ני שסעלן •ח ענגליש דעם ״דיניק״. י ועדןקטאו: נחמן מייזיל^ װערס סןרענדיקש דער מן׳סןזש פין װ. זשןנן״ סינסקים רעדע (איץ ײדיש) אונסערן םיסל ״לןזס ײדן ןרײן קײן ארץ״ישראל״. װעלן זשןנןסינסקיה סרײע תלפידים אין ארץ ישראל, די גדודניקעכ, לןזן רעדן זײער רנין ײדיש ױיך אין ארץ־ישראל, ןדער זײ װעלן אים אויססײםן סןר דעם ײדיש? > אין װילגער ײדישן ליסערןטיר״ אין סעןסער־ װעלםל איז ״םרײלעך״: דער ״סןג״׳מיטןרנעסער ש. כהן הןס געגענן ן סןכש דעם ןרסינס סיץ פןלקס טעןסער ש. בליןכער. יון ס׳סוס זיך װייי דער חושך אין די נײדע *ײסונגען ״סןג״ און ״*ײס״. סןרװןס דןרף װילנער ״סןג״ שיען ןזן מין הןנדלונג סון וײן מיסןרבעםער? די ןרסיססן פין ״פןלקס־סעןגער״ דןבן פןרעםנסלעכס ן ירן־ טעפס קעגן םיזיש בןלײדיקן יײער קןלעגע. > אין די נױ־יןרקער ײדישע *ײסונגען איז ןנןנסירס ן ױריס־םןרשסעלינב אויף דןנערשסיק •{ ליטעואםװ און קזלטװ > אויף דער זיעינג םין װןרשעװער ״סרײנס סין ײװן״ איו בןשלןסן געװןרן *ו בןגריסן ד״ר *. שןנןד *ו זײן 70״סן גענוירנטןג. ד״ר *. שןנןי איז ן מיסגליד סון אײססירינױרן פין ײװן אין אײנעד סין די סעסיקססע ײװן-סיער. > םיסװןך דעם 28״סן סענריןר הןם משה קילנןק געלײעגס אין סןװעסישן רןדין ן רײ לידער. > דער גױ.יןרק. נרץ שרײנעי־־םןרײן הןס ןר־ גןניזירס ן נעל־מחשבות ןװנס *י זײן 10 יןרצײס. > ס׳איז אין גױ־יןרק ןיגןניזירס ן קןםיסעם *י סײערן ןסיפ דיםןװס 30־יןריקן ױנילײ סין דרןמןסורגישן שןסן. > דירך דער נױ־יןרקער ןרבעסער״רינג ניל־ דוגגס״קןמיסעס װערן סין *ײס *ו *ײס ןרגןניזירט ם״״י־לע ייי״ן געװייפ״־ ״ײז שיײנעי. .ייף ד<ם .1ײי >־־>ז פ״יז (•יײם> י־ײי׳ ײ ״י״ ״יז אין װילגע. ס׳װערס געגענן .^אחשורוש״ סון א.? גןלדסןדן. סריש בןןרכעס דירך ױסף רומשיסקי. 11״טן סעברוןר איז ןנןנםירט אין די נױ־יןרקערן עס שסילן: אחשוריש — ױםף בילןװ, מרדכי ־־ לעןן בלןנק, המן ־־ סעמועל גןלדננירג, אסזר — ײדישע *ײםינגען ן סאעניעלער ןעןסןשו־ןװנס. אץ *רןגי־ןס: ״אין א םײ-הויז״, — נילדער םון לוםי לעװין. > אץ סםןגיסלןװ איז דערשינען ן ני.ל לי״ דער סין לײנוש שןפענסעלד א. ד. נ. ״שסײנער אויפן בריק״. > ןלסער קןניזנע הןט םןרענדיקס די פיעםע ״שלום שתןרנבןי־ד״ אין 6 נילדער: די ערשסע 2 בילדער קימען םןר אין מןסקװע, אין *רןס־ קויןװ. די איבעריקע — אין פןריז. די *יעסע איז בענויס אויף אויכענסישע םןסעריןלן. זי םןרמןגס שפארקע ס*ענעס. ס׳איז ן םינסעםישער רע*ןר- סןזש. ס׳זענען אין דעי־ *יעסע ןרײגגעפלןכסן ן רײ אינסערעכןנםע םןסעגסן אין געש־-ןלםן. *װישן ןנדערע איז געגענן דן די געשסןלס סון דעם ײדישן סןלענספולן דיכסער אשר שװןר*מ*ן, װעל־ כער איז איםגעקומען אינם בירגער־קריג אין או• קיןינע. די *יעסע תעם אויפגעםירס װערן דורך ן. גדןנאך• > ן שרה רײזען״ןװנס איז ןגגעזןגט אין דער נױ־יןרקער ײדישער *רעסע אויםן 18״סן םעברוןד, מים דעם ןנסײל סון ן רײ בןזזוםסע שרײבעײ אין ןרםיססן. > דער ײדישער *עךקלונ אין װילנע הןם ןרןנזשירם ן זיזונג לכבוד א. קוגיזנע. נןך דער *ןנריםינג פון ז. רײזען• הןס א. ק**יזנע גערעדס װעגן דעם ײדישן *ען״קליב אין װןרשע אין װעגן די *רןנלעמען, װןס שסײען םןר דעס ײדישץ שרײבער אין הײנטיקן מןמענס. ס׳הןם זיך ןרום ר*ר רעדע ןגסװיקלס ןן אינסערעסןנסע דענןסע. ס׳הןנן גערעדם מ. שאלים, א. גןלדשמידס, א. פדידקין, ס. הןלפערין, א. י. גרןדזענםקי, װי אויך די געסס ז. זילנערעװײג און א. מןרעװסקי. > אין נױ״יןרק איז דערשיגען דער רעװןלי־ *יןנערער דעקלןמןסןר, געזןמלס און רעדןקסירם םין מיליןס אײנרןמס אין קלמן מרמר אין ןרויס״ נעגענן סונס איגסע־נןניןנןלן ןרנעסער ןרדן. עס איז ן ביך סון 336 זײסן, עס נעמם ןרײן אין זיך די ןרבעםן סין ןרום ןכ*יק שרײנער. דער רעקלןמןסןר ןנסהןלס לירער, *ןע&עס, אײגןקסער• י. ןוןסןשוס װערק, אינםנעניזירט אין רעזשיסירס,4 דירך לײב קאדיסןן, אויסנעפירס דורך דער ״פרײער ײדישער פןלסק־נינע״■ ױסף נילןװ—יויסנוגן סין ״אין ױילישע װעלדער״ און ״לינפשערײ״; ש. ני״ גער — ןץ ן*שןנינג װעגן י. ן*ןסןשו דעם קינססלער. י. ן*ןסןשו — װעס זײן דער ערך גןסס פוגם ןװנס. > אץ קןװנער ״נײעם ײדישן סעןסדר״ איז םןרגעקימען ןן ן*שײד־*װנס סין זיגמונס סירקןװ, װעלכער הןס אין משך םין עכלעכע חישים אויס־ געם-רס אין קןװנע סיל *יעסעס מיס גרויס קינכט־ לערישן אין מןסעריעלן דערפןלג. ז. סורקןװ רןם געבעבן די נײע *יעפע סון י. סע*א ״איװןר קרוי־ גער״, װןס הןס שטןרק אויסגענימען. רי טײעריגג איז ןדירך גןר געהויבן. ס׳זענען געהןלסן געװןרן נןגריסיננען, ס׳זענען דערלןנגס בעתןרן ז. פור־ קןװץ בלוסעץ און מתגות. ן הןרגיקע רעדע הןס געהןלסן דער נײער קינםסלערישער ןנסירעד םונם סעןסער ןלעקס שסײן. נןך דער םןישםעלינג איז סןרגעקימען לנבוד ז. סירקןװ ן גלעזל סײ. ז. סיר״ קןװ איז ן*געסןרן קײן *ןריז. דינה הןליערין איז סןרבלינן איץ קןװנע, זי װעם שױלן םים |. שסײן אין קןװנע. > אײף שנת דעם 3״״םן מערץ הןס װילניג ןרגןניײרס ן רעפעיןס פון פױק הןלפױין ״די ןלהערשןפס םון זײן מןיעכסעס שי.ד־, מיסן ןנ־ סײל סון ם. ש*ליס, א. מןרק, ש. דרײער. > אין לןס־ןנזשעלןס װערם איגס ןרויסגעגעבן דירך דער דןרםיקער ײדישעיי קולםור־געזעלשןםס ן ניך לידער סון הירשל גןלד (ה. גןלדןװסקי). דןם נוך הןלם 128 זײםן. > אין סןרלןג *עשיסקי - שיקןגן - דריקן זיך 9 נענדעײ דרןמען םין בןװיססן ײדישן דרןמן־ סורג ס. ניםקא, װןס װעלן ןרויס סין דריק אין סןרלייף םון יןי 1934. > אין דעם זעלנן פױלןב דריקס זיך אויך ן נןנד לידער סון יעקכ *ראדםקי אונסערן נןםען ״נןרג ןדויף״. > אין *ןריזער סילם-םםידין ״עקלער סירןזש״