Literarishe bleter · 1934-02-02 · 5 (2.2.1934) · p. Seite 78

ליטערארישע בלעטער נומ. 5 ($׳5) זײט 78 אבאזשנע 1-3 טעלעפאן 7ס־2-48 - - - אױא קאמינסקי, *יסערעסןדיא - *. דאנציגעו אגפירןנג 17אנזינסקים טעאטער הײנט פרײטאג, מארגן שבת און טעגלעך 8.45 אװנט שבת בײטאג 3.45 צו ביליהע פרײזן גאבץ ווארשע רעדט וועגז דעם אלץ-שטייגבדיקז ער&אלג פױ די אויםטדיטן פון גרויסן מײסטער אלעקסאנדער גואנאך אמ סרידריך וואלעס םיעםע .דיגעלעיאסע־ רעזשי: מיכאל בראנד די וואדשעווער ״דישע פרעסע אזן קר־ט־ק איז באג״סטערט נאר אים אדורכגעלעבט. זײן גרים׳ זײנע באװעגונגען, זײן בליק- דאס אלץ האט איבערצײגט. ער פארמאגם א שפע פון קינסטלערי־ שע מיטלען און א ברענענדיקן מעמפעראמענם, װעלכער רײםם זיך, װי צעשטויעמטע כװאליעס און רײםט מיכ די צושויער. ,נא ש־פשעגלאנד״ ד. אפענשלאק): מאמלאקס ראל שפילט א. גראנאך-אן אײםיסט מיט אן אויבערגעװיינלעכן טעמפעראמענט, װעלכער אױ אויסגעשולט אין דעם מאדערנסטן דייטשישן טעאטער. אין גראנאכם שפילן איז פאראן זײער א טשעקאװע סיסטעם אין מעטאד - דאס איז דער קאמפליצירטער מעטאד סין עקספרעם אניםטישן נוזמאדיקן אוסן פון א בערגעבן דורך דיימימיק און דורך דער שםים רעם אויס־ דרוק פון די אלע דעשײלן. ״א ר ב ע ט ע ר ־ צ יי ט ו נ נ׳ (ג. ראטנער): די פיעסע איז א פאסיקע אין אלע הינזיכטן. טעמאטיש און סצעניש. אקטועל, רירט אן צאפלדיקע פאליסישע דערשײנונגען און פראבלעמען פון דעריהייסער מינוט. דער םפעקטאקל איז געשטעלט געװארן מיט א םך ליבע און קולטור. ס׳איז דא טעמפ, אימפעט, שפאנונג און קראפט. א. גראנאך ה;.ט ארויסגעבראכס םיפ אויםערגעװענלעכער עקםפרעסיע דעם טיפ פון דעם נעשרויפטן פראפעסאר... ס׳איז א פארװונדעטער מענטש, װאם ברויזט־אויף פון די טראגישע בוחזת, װעלכע אנטבלויזן זיך אין אים און ארום אים. די פיעסע איז םצעניש עפעקטםול. טעםאטיש אנציענד און שפאנענד. גראנאכס אנהויב איז א געלונגענער... ,ליטערארישע בלעסגר־ ונ. מײזיל): א. גראנאך האט געגעבן א טיף-דורכגעטראכטע אין םיף־ דורכגעפילטע געשטאלט. ער האט דערהויבן אט די רןןלע ביז . גאר א הויכער מדרגה. פון זײן ערשםן באװײזן זיך אויף דער | בינע ביז זײן לעצטן אויסנײן. יעדע באװעגונג - טיפע איבער־ לעבעניש, יעדער ריר - פול מיט רײכע ניואנסן. דער ערשטער ארויססאר פון א. גראנאך איז מער װי גע־ לונגען. א באװײז - די גװאלטיקע באגײםמערונג, װאם ה$נ גלייך פון אנהויב געשטראמט סון דעם זאל צו אים, די רוישנ■ דיקע אפלאדיסמענטן, װאס האבן איבערגעריםן כסדר דאס שפיל; אינמיטן, און דאס יובלדיקע ארויםרוםן נראנאכן אומצײליקזז נ#"; נאך יעדן אקט. ״ה יי נ ט״ (י. מ. נײםאן): די ״געלע לאטע׳ איז א שטיק אבר מן החי, ארײסגעריסן פון דער װירקלעכקײט... די אױפירונג האט נישט בלױז א טעאטראלע באדײמונג, נאר אויך א געזעלשאפמלצכצ. אלעקםאנדער גסנאך האט גערירט, מאמענטנװייז ערשי־ מערט. ער שפילט װי א װולקאן, ער שרײט װי א פארװונדעטע ח־ה. ער צאצקעט זיך נישט׳ ער ציקלט ױך נישט - ער העמערט אויס מיט האמער־קלעפ. די ״געלע לאטע׳ איז נישט בלויז דאם בעםטע, װאס װערט געשפ־לט אויף דער ײדישער בינע. עס איז די אינטערעסאנססטע דראנוע, װאם װערט בכלל איצט געגעבן אין װארשע. ״מאמענט׳ (נח פרילוצקי): דאס שטיק האלט כסדר אין שפאנונג, װאם װאקסט פון סצענע צו סצענע. א. גראנאך האם אין האנס מאמלאק געפונען א ברודער־ נאםור און אויף פולע הונדערט פראצענט זיך איבערגעקערפערט אינם העלד פון שטיק. דער פראפעכאר איז א ארנאנישער צו־ נויפגאס פון אינט״לעקט און טעמפעראםענט, לאגיק און געפיל. דער גאכטרארער אינטערפרעטירט גענוי מיט מימיק, זשעסטן אין באװעגינגען, דעם כיפ׳ זיין כאראקמער אין די איבערלעבינגען זיינע, וױ אפשפילנדיק אױף קלאװיר א העראישע טדאגעדיע. - ״א ו נ ז ע ר עקספיעס׳ (אלחנן צײטלין): שוין זײן ערשטער ארויסקים אויף דער בינע׳ זײן מערק־ ווירדיקער נריח׳ זײן היליך׳ די באװעגונגען, איבערצײגן, אז דו האסט פאר זיך אן ארטיסט פון גרויסן פארנעם... װער שמוצסט נאך׳ אז גראנאך הויבט אן צו רעדן, - דו דערפילםט באלד;־י אויפריכטיקײט זײנע און די װארעםקײט, די אומגעהױערע קינסט־ לערישע ערלעכקײט זײנע און די װונדערבארע הארציקײט. װי שײן׳ װי אױפריכטיק־שײן איז גראנאך אין די איבער־ גאנגס־מאםענטן פון שטורם צו שטילקײט, פון אױפלאקער און אויפברויז צו געצוימטער, געפרעסטער רו. ״נ ײ ע פ א ל ק ס ־ צ יי ט ו נ ג׳ (ב. שעפנער): פר װאלף האט גענודען א שטיק הײס׳ צאפלדיק לעבן און עס איבערגעטראגן 'אויף דער בינע. ער האט געגעבן א גאנצע גאלעריע טיפן פון היינטיקן דייטשלאנד. א. גראנאך האט נישט נאר געשפ־לט דעם פראפ. מאמלאק, שאסניע פוײ נישט געצוװנגעז די פאושטעלונג הויבס זיל א1 פינקסלעל