Literarishe bleter · 1933-12-22 · 51 (22.12.1933) · p. Seite 834

ליטערארישע בלעסער ניס. 51 (502) זײט 834 פ>ו וו־אך וואר טעאטפו אח קונסט > זינסיק דעם 24*םן דעצעמנער קוםם סןר די םײורלעכ* דערוסנוגג םיגם ק*םינםקי*ס1*סער ארנסער דער לײסונג סון >יד§ קעסינסקי. ס׳װערס געסםעלס ן מוזיקאלישע קןסעדיע סון ה. מילער, מיזיק ־- ר. נעגעעקי (אינערגעזעעם אידע און ז. סירקןװ) .,ס׳װעס זײן גוםי״ סנעמעןןגסײל: אידע קאםינסקי. װ. גןדיק, י. גרורנערג, מ. ליע־ םאן, נאסילי• ייימן׳ עני ליטןן, מ. מעלמאן. א. קורץ, ד. עאיעװיםס. ה. סלוים א. א. כארען־ גרןסיע — אנעסן רײזער. > מיטװןך דעם 27־םן רענעםנער קוסס סןר אין װןרסע די ױבי־םײערונג סון לײנ װינער עו זײן 35 יןריקער סעןםער־טעטיקײס. — > אין ,סקןלן״־סעןםער נןך ״סביה דער מילכיקער״ גײס אורקע נןכןלניקס ״רץ-ווורה״. ערעמיערע — סרײסיק דעם 22־סן ה. ח. > יןנןס סורקןװ עוילס ןלץ ״רי סינה״ אין דער קןמערןל־גינע. — > אין ,״ײננ״סעןםער״ — װײםערדיקע סןר־ שסעלוגנען םרן ~סרו*ע סןנעננןס״. — > אין .עלדןרןדן— *די םןרסעססע נלה״.— > סןלק הןלסערנס ■יעסע ,סרים״ (געדרוקס אין קלעעקין״םןרלןג) װערם אויסגעסירס אין װיל־ נער ■וילישן סעןסער. אינערגעזענס איז די סיעסע דורך א. מןרק, רעזשי — סשענגערי, װעלכער הןס דעם לעגסן סעזןן אין דעם ■ןהוליןנקע־סע״ ןטער זיך נןקןנס געמןכס מיס אינסערעסןנסע אויסירונגען. רי הויוט־רןלע שעילס די נןקןנסע ■וילישע ןרסיססין סקשירלןװסקן, די רןלע םון הוררוס-םאסןרקעװיסש. — די ■רעםיערע איז נן• שסיסם אויף דעם 19־סן ה. ח. > אין ■ןריז װערס געשסילט ן רעװי ,נישס געשסויגן — נישס געסלויגן״ רעזםי א• וןליו״ קןזז• ־־־ > נןך זײנע גןסטשעילן אין ביןליססןק, הייגס א. סןמנערג ןן עו *■ילן יין קרןקעװער ײדישן סעןסער. — > מגתם רונין הןס סןרענדיקס זײ.ע גןסס־ שיילן אין קיןקע אוץ געקיסען קײן װילנע, װו ער װעס ױיסירן די ■יעםע ^דער אורסײל״. — > קײן גיןליםסןק איז געקומען מישע םיש־ זןן, װעלכער הןס געשע״לם רי לועסע עײס אין רוםעני*. — > די זיגלער־םרועע םיס םעװילן ■ןססןר און לרנן זיגלער קומס קײן סשערנןװיץ. די ערשסע אויסירונג *ם׳קןנל קומס׳־׳. די װײסערדיקע םןרשסנלונגען: ״דןם נעגער-מײדל״, -סזל-סוב״. ״האלן, לילי״ א. א. > הערץ גרןםנןרס קומס קײן װין מיס זײנע װןרס-קןנעערטן. ער איז לעעסנם געװען אין לעםנערג. — > ■־ץ הירשגײנס ■יעסע .״ןמןל איז געװען״ איז געגןנגען אין ניו-יןרקער םעקןנד-סעןסער ן 80 מןל. — ומדןןקטןו: נחמן מייזיל דער 1. ג ק. הןס סרןקלןמירס אין ןלע שולן ן שלום־עליכם חודש# אין משך פון װעלכן עס װערן רסעניעל געלערנס און געלײענט שלום־עליכמס װערק. ד*ן װערן אין די שולןגעגרײם קינדער־פןרװײלוג״ גען מ*ס איבםגעניזןציעם סין שלום-עליכס. ן חוץ דעם װעס ז*ין אײן נענטרןלער שול״פריםןרגן, מיסן ןנסײל םדן ןלע שולן און זײערע קינדער. פןר די ע^סערן װעס פןרקומען ן סןרלעזונג אויף דער סעםע ן ״שלום־עליכם אין דעי שול״. > דער ײדישער שול־פןרײן אץ טשערנןוײץ, מעלכע־ סןרמןגס ן סעםינןר פןר ײדישער ליסע־ רןםור און שודןן/ הןס געעפנט א קינדער־קלוב אויסן נןםען סון אליעזר שםײננארג. די צןל קינ- דער אין קלונ איז ןריגער 70. זײ זעגען געסײלט אין 2 גריסעס, זײ םןרכרענגען די נײט נײ געזןננ און שפיל# גײ לערנען און לײענען. זײ נןקוסין אויך ן קלײנעס מןלגײס. > נןך ן הםסקה סון זעקס יןר, װןס די *קול־ סוריליגע״ אין כןםין (נעסןרןגיע) איז געװען גע־ שלןםן, איז אינט די ק*ל פונםנײ געעםבט און זי איז צוגעסרןסן צו ן פןרנװײגטער קולסור־ןרגעש. אויך דער יןרסיקער דרןמ. קרײז נןװײזס איצס ןק״ סיװיסעס, ער גרײם איצט אויפעוםירן ערנססע •יעסעם. > דער בוקןרעשסער שרײנעי און זשורבןליםסן־ םןרײן סרעם צו צו ןרנעס. װי מיר הןנן שוץגע־ מןלרן, װערס סוף כל סוף ןרויםגענענן אין בוקן- רעשש ן ײדיש װןכננלןס .די װןך״. שוץ לןנג וױיש: > די דיםקוסיע, װןס פירס זיך די לעצסע םןר חדשיס אין די ״לים. נלעסעד״ ןדום דעס ןרםיקל פון יעקב לעשסשיגסקי ,״ןפן און ערלעך״ הןס גע־ םונען ן שסןרקן ןסקלןננ אין סןדשידענע צײםשריםסן סון גןר דער ײדישער װעלם. ס־װערן ציםירס די ןרםיקלען און גרעסערע אויםציגן פין דער דעבןםע. ס׳װערן סאיעפנסלעכס ןרטיקלען אויף דער בןהןנדל־ סער טעמע. > ,״דער װיינער סעכניקום און די ײדישע געזע6־ שןפט״ אויף דער טעמע הןט דער גןװוםסער ײדישער פעדןגןנ ג. פלודערמןכער סןרעפנסלעכט ןן ןר*יקל אץ ,דןס קינד״—דעם חודש-זשירנןל גע־ װירמעס די ■רןנלעמען פון םןרזן־גונג אץ שוץ אינער ײדישע קינדער אין יתוםים. דער אײסןר קימס אויפן גרונס סון ציםערן צים אײסםיר, ןז דער סעכניקים איז נישס קײן װילבעי־ ןנשסןלם (די װילנער םןכן צווישן די תלנױדים פון סעכניקים אויס קוים 20 *יןצענס), נןר ן צענסרןלע ײדישע לערנןנשסןלס און דעײגנר םוזן זיך מיס אים אינסערעסירן די צענסרןלע אינססןנצן םון ןל״ װעלשלעכן ^ןרס״׳פןרגןנד. ■׳איז דןך ןן אימזין ןרויפצוװןרםן די גןנצע זןרג סןרן *עכניקיס נלויז אויםן װילגער קןםיסעם פון ,״ןרט״, װ*לכער קען נײ ױין נעססן װילן נישט שןסן יי נויסיקע אונ• סערשסינונג סןר ן צענסרןלער אינססיסוציע, װעלכע נןדינם די ײדישע ױגנס םון די ■ןרשידנססע ײינ־ קעלעך סון דער ■וילישנר רעױגליק״. > ם׳איז דערשיגען ן נוך לידער סון ה. גוסגעשסןלס .מענסש און לןנדשןסס״. — > י. ןיןסןשוס .ן סןג אין דעגנסוורג״ דרוקס זיך אין המשכים אין דער ײדיש־ױילישער ״ן*ינין״. אינערזעצס דורך ד״ר י. שי*ער. — ליטעואטװ און קולםור > דער ױבל־קןמיסעס פון משה ברןדערזןן הןט ןנןנסירס אין דער •רעסע דעם צעסל נן־ סײליקסע אין דער פײערלעכער יובילײ־ןקןדעמיע, װןס קומס פןר םיסװןך דעם 20-םן ה. ח. אין לןדזש. םון װןרשע קוםין ם*עציעי צופןרז צ. כעקער*ניעיערסןן, ש. װןגמאן, דער םונקעלער, אי־ ציק מןנגער, נ. מײזיל, ז. סעגןלןיו־יסש, ד״ר י. שי*ער. פון װילנע — ז. ר־יזען. ס׳קוםס אויך די ןרסיססץ רחל הןלצער. די עפענונגס־רעדעס װעלן הןלטן ל*זןר פוקס און י. אוגעד. ס׳װעלן ןנסײל נעמען אץ דער סײערונג די זינגערין דןרן סקורי און די םידלערין נרןניסלןװן רןסשסאס, און דער גרויסער כןד םון דער געז. ״מירי׳ אונטער דער לײסונג םון דיריג. י. פײחײשיס. םשה ברןדערזןן, דער נעל־היובל, װעס ענססערן אויף די בןנריסונ־ גען און רעניטירן זײנע לידער. — דער אינטערעם צו דער פײעייגג איז זײער גרייס. ־־ אײך אין װןרשע װערם געגרײט ן גי־ויסע ברןדערזןן־פײע־ דוגג, װןס ײעס פןרקימעי סוף דעצעמנער ןדער ןנהיינ יןנוןר. > םןריקע װןך זעגען אין די אינסערעסן פין ײװן ן*געשןרן די םפעציעלע שליחיכ — ה. גילי- שענסקי קײן לןנדןן, און מיכןל שיר - קײן נױ־ ־ןרק. > דעס םןרגןנגענעס פרײטיק הןס יעקב לעש־ סשינסקי געתןלסן ן סןרסרןג אינס זןל פונם װןר־ שעװער שסןס־ראש א. ד. ם. ״די סרןגישע לןבע סין ײדן אין דער סןשיססישער עיןכע״. ס־זענען געקו־ מען, נישס געקוקס אױף דעם שסןרקן םרןסם, 1 800 צוהערער, װעלכע הןנן אײסגעהערם דעס אינ־ סערעסןנסן צװײ־שעהדיקן רעפערןס מיס גרויס איג־ טערעס. גןכן רעפערןס — איז סןרגעקימען אין בןר ^מעסרןסןל״ ן חכריש נלעזל סײ. > אין נין־יןרק הןט זיך געבילדעס ן הילף־ קןמיסעש פןר די ײדישע שולן אין װילנע. ערן־ פןיזיצער - ןנ קןהןן. אין עקזעקוסיװ־קןמיסעם גײען ןי־ײן: י. ןסןסןשי, נ. צ. גןלדבערג, ד״ר א. גיגזנורג, ם. געליבסער, ס. דיגגאל, 4*. העלי, א. הארקאװי, י. װי״ןגרןדןװ, י. װײנבעינ, ד״ר ח. זשיסלןװסקי, נ. כןנין, ל. לעװין, ב. לעװיסי[/ א. ל״עםין, ד״ר א. סוקרוני, ש. ניגער, נ. סײבער* מןן, נ צבױן, הי רןגאף, שרה רײזען. ם׳איז ןרוים־ געגעבץ געװןרן ן הײסער אויםרוף ״צו ןלע װיל־ נער לןנדםלײס אין צו די פרײנס פין דער ײדישער קילסיר״. צװישן ןנדערע זענען אינסערן אײפרוף נעחתמעס דער ■*ץ־שרײבער סןרײן, דער ײדישעד *עץ־קלונ, די ײרישע קילסיר״געזעלשןפט אין ן רײ געזעלשןפסן סון וױלנער לןנדסלײט• > די ביןליםטןקער שלוס־עליכס־ניגליןסעק הןס נןשלןסן צי נןטײליקן זיך אין די שלום-עליכפ־ פײערינגען. ס׳דערשײנס ן סעעציעלער ש״עיבױלעםץ, ס׳װערס ןרגןביזירט ן פײערלעכע ש־ע-ןקןדעמיע. אין לןקןל פון דער ניבליןסעק װערס אײנגע־ ןרדגס ן שלום׳עליבס־אויסשסיליננ. > אין ןלע ײריש־װעלסלעכע שולן אין *וילן װערן געםןכס סינעיהאפסע הכנוח צו די שלום־ עליכס־פײערינגען. נןזונדער אינסערעסןנס איז דןס ■רןגרןס סין די שײערינגעץ אין די װילנער שז־לן.